Sinh ra với đôi chân dị tật, từng bỏ dở việc học khi chỉ còn 8 tháng nữa tốt nghiệp, Hoàng Kim Vị (sinh năm 1992, xã Yên Trung, tỉnh Nghệ An) đã trở lại trường ở tuổi 30, tiếp tục học nghề và theo đuổi khát vọng khởi nghiệp.
Ở tuổi 34, anh là một trong 26 thanh niên tiêu biểu được trao giải thưởng “Tỏa sáng nghị lực Việt” vào giữa tháng 9/2026, ghi dấu hành trình vượt khó và mong muốn tạo việc làm cho người khuyết tật.
* Đứng dậy từ nơi từng bỏ cuộc
Ngay từ khi chào đời, anh Hoàng Kim Vị đã không có đôi chân lành lặn. Thương con, gia đình tìm nhiều cách chữa trị, thậm chí bán những tài sản quý giá với hy vọng con có thể đi lại bình thường.
Dù sức khỏe hạn chế, Vị vẫn ham học. Lên cấp 2, không muốn bố mẹ vất vả đưa đón, anh kiên trì tập đạp xe gần một năm để có thể tự đến trường. Những ngày đầu, việc điều khiển chiếc xe với cậu bé có đôi chân yếu không hề dễ dàng. Tuy nhiên, khả năng tự mình đến lớp đã trở thành dấu mốc quan trọng, giúp Vị sớm hình thành ý thức tự lập.
Sau khi học hết lớp 12, Vị từng theo học nghề nhưng phải bỏ dở vì sức khỏe. Không muốn trở thành gánh nặng cho gia đình, anh tìm kiếm công việc phù hợp với khả năng. Có sở thích sửa chữa điện tử, thường xuyên mày mò các thiết bị trong gia đình, Vị được một cơ sở điện lạnh tạo điều kiện vừa làm vừa học nghề.
Những trải nghiệm đầu tiên trong công việc giúp anh thêm tự tin. Năm 2017, khi được Tỉnh đoàn Nghệ An mời tham gia lớp tập huấn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại thành phố Vinh, Vị bắt đầu tìm hiểu sâu hơn về khởi nghiệp và xây dựng dự án của riêng mình.
Dự án “Chăn nuôi sinh thái” sau đó đạt giải Khuyến khích và giải Ba tại các cuộc thi khởi nghiệp do Tỉnh đoàn tổ chức trong hai năm liên tiếp. Tháng 7/2019, dự án được lựa chọn trong 9 dự án của Nghệ An tham dự cuộc thi “Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn” do Trung ương Đoàn tổ chức.
Từ những thành công ban đầu, Vị có thêm niềm tin vào khả năng lập nghiệp. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 khiến hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiêu thụ gặp khó khăn, dự án không thể mở rộng như dự kiến. Cũng trong khoảng thời gian đó, Vị có dịp nhìn lại quãng đường đã qua và nhận ra điều khiến anh tiếc nuối nhất không phải là dự án gặp khó khăn mà là việc từng bỏ học khi chỉ còn khoảng 8 tháng nữa sẽ tốt nghiệp.
Là người khuyết tật, Vị từng có thời gian mặc cảm, tự ti. Những khó khăn trong cuộc sống cùng những định kiến xung quanh có lúc khiến anh yếu lòng. Sau nhiều trải nghiệm, anh nhận ra rằng nếu một người bình thường phải cố gắng một thì người khuyết tật có khi phải nỗ lực gấp nhiều lần để có một công việc và cuộc sống như những người khác.
Cuối năm 2022, ở tuổi 30, Vị quyết định trở lại Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An, bắt đầu lại từ chương trình Trung cấp Điện tử công nghiệp. Khi nhập học, anh là sinh viên lớn tuổi nhất lớp. Với suy nghĩ “ngã ở đâu sẽ phải đứng dậy ở đó”, Vị không coi tuổi tác hay khuyết tật là lý do để từ bỏ.
Trở lại trường, anh nhận được sự động viên của thầy cô, sự chia sẻ của bạn bè. Tập thể lớp tín nhiệm bầu Vị làm cán bộ Đoàn; sau đó anh được chỉ định tham gia Ban Chấp hành Liên chi đoàn Khoa Điện. Những nỗ lực trong học tập, rèn luyện và công tác Đoàn giúp anh được Đoàn trường trao tặng 3 giấy khen vì có thành tích xuất sắc.
Các dự án khởi nghiệp cũng tiếp tục được Vị theo đuổi. Dự án do anh làm nhóm trưởng hai lần đoạt giải Ba tại Cuộc thi khởi nghiệp sáng tạo trong học sinh, sinh viên của Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An.
Tháng 6/202 là một dấu mốc đặc biệt khi anh được Chi bộ Khoa Điện, Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An xem xét, kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Với Vị, việc được đứng vào hàng ngũ của Đảng không chỉ là niềm vinh dự mà còn là động lực để tiếp tục rèn luyện. “Có ba lý do khiến tôi mong muốn được đứng vào hàng ngũ của Đảng, đó là truyền thống gia đình; tình yêu lịch sử dân tộc và mong muốn thông qua quá trình học tập, rèn luyện, phấn đấu có thể đóng góp một phần sức lực nhỏ bé cho quê hương, đất nước”, Vị bộc bạch.
Thầy Cao Anh Tuấn, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Việt - Đức Nghệ An chia sẻ: “Hành trình của Vị là minh chứng cho nghị lực, tri thức và khát vọng cống hiến; từ một sinh viên khuyết tật vận động nặng, anh tích cực học tập, rèn luyện, tham gia công tác Đoàn và các hoạt động khởi nghiệp. Trong hành trình đó có sự đồng hành, động viên của các thầy cô và bạn bè. Không chỉ riêng Vị mà các đảng viên trẻ cần tiếp tục phát huy sức trẻ, tài năng, sự sáng tạo, trở thành động lực để sinh viên khác noi gương, phấn đấu”.
* Ước mơ mở cánh cửa việc làm
Sau khi hoàn thành Trung cấp Điện tử công nghiệp, Vị tiếp tục khảo sát nhu cầu thị trường và nhận thấy kiến thức, kỹ năng của mình vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu công việc. Được thầy cô động viên, anh quyết định học tiếp ngành Cao đẳng Điện lạnh.
Hơn một năm qua, Vị phụ việc tại một trung tâm sửa chữa, bảo hành thiết bị điện, điện tử ở phường Trường Vinh, Nghệ An. Từ công việc thực tế, anh tiếp tục tích lũy kinh nghiệm; đồng thời hoàn thiện ý tưởng khởi nghiệp mà bản thân đã ấp ủ nhiều năm.
Vị dự kiến xây dựng một trung tâm kinh doanh và sửa chữa thiết bị điện dân dụng với ba hướng hoạt động chính: kinh doanh, buôn bán thiết bị điện gia dụng; xây dựng đội ngũ thợ có tay nghề để sửa chữa thiết bị cho khách hàng tại nhà, tạo việc làm phù hợp cho người khuyết tật; mục tiêu cuối cùng của dự án không chỉ là tạo sinh kế cho bản thân anh. Những năm tháng loay hoay tìm việc giúp Vị thấu hiểu những khó khăn mà người khuyết tật phải đối mặt khi bước vào thị trường lao động. Vì vậy, nếu xây dựng được cơ sở riêng, anh mong muốn đây sẽ là nơi những người cùng hoàn cảnh có thể học nghề, làm việc và có thu nhập bằng chính sức lao động của mình; đồng thời liên kết với các trường nghề để đào tạo những ngành nghề phù hợp.
Từ ý tưởng đó, Vị xây dựng dự án “Trung tâm kinh doanh, sửa chữa thiết bị điện dân dụng và tạo việc làm cho người khuyết tật” tham gia chương trình “Thanh niên khuyết tật khởi nghiệp”. Đây cũng là dự án được Tỉnh đoàn Nghệ An lựa chọn gửi tham gia bình chọn chương trình “Tỏa sáng nghị lực Việt”.
Việc Tỉnh đoàn tiếp tục đồng hành với Vị cũng nối dài mối liên hệ đã bắt đầu từ năm 2017, khi anh được tạo điều kiện tiếp cận các chương trình tập huấn về khởi nghiệp. Anh Hồ Phúc Hải, Bí thư Tỉnh Đoàn Nghệ An chia sẻ: “Hoàng Kim Vị là thanh niên khuyết tật tiêu biểu của Nghệ An đã vượt qua khó khăn, thử thách để thực hiện mục tiêu; đồng thời không chỉ hướng tới lợi ích cá nhân mà còn tạo ra giá trị cho tập thể và xã hội. Từ mong muốn tự tạo việc làm, anh đã chuyển sang một mục tiêu rộng hơn là tạo thêm cơ hội cho những người cùng cảnh ngộ”.
Tháng 9/2026, ở tuổi 34, Hoàng Kim Vị trở thành một trong 26 thanh niên tiêu biểu được Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam trao giải thưởng “Tỏa sáng nghị lực Việt”. Vị cho biết anh thực sự hạnh phúc và coi đây là động lực để tiếp tục phấn đấu. “Tôi luôn trân trọng và khắc ghi sự ghi nhận đó, cố gắng phấn đấu để bản thân luôn có thể trở thành một phiên bản tốt nhất”, Vị chia sẻ.
Nhìn lại chặng đường đã qua, anh xem những lần thất bại hay phải bắt đầu lại là những trải nghiệm giúp anh hiểu rõ hơn giá trị của sự cố gắng và ý nghĩa của việc được trao cơ hội. Sau giải thưởng, anh vẫn tiếp tục học tập, làm việc, tích lũy kinh nghiệm và từng bước biến ý tưởng về trung tâm sửa chữa thiết bị điện dân dụng thành hiện thực.
Hành trình của Hoàng Kim Vị vì thế chưa dừng lại ở một giải thưởng, mỗi chặng đường đều được nối bằng những nỗ lực nhỏ nhưng bền bỉ. Thành công là kết quả của những nỗ lực nhỏ được lặp lại từng ngày, với Hoàng Kim Vị, mỗi ngày vượt qua một giới hạn của chính mình cũng là thêm một bước tiến gần hơn đến mục tiêu: tự lập bằng nghề nghiệp và mở thêm cơ hội để những người cùng cảnh ngộ có thể tự tin bước vào cuộc sống bằng chính sức lao động của mình./.
