Nhờ cảnh quan độc đáo và trải nghiệm gần gũi thiên nhiên, Trà Sư ngày càng trở thành điểm hẹn quen thuộc của du khách trong và ngoài nước. Trong đó, Trà Sư ngày càng thu hút du nhiều khách quốc tế đến từ châu Âu, châu Á, Bắc Mỹ.
Giữa vùng Thất Sơn hùng vĩ của An Giang, rừng tràm Trà Sư (xã Núi Cấm) được ví như “lá phổi xanh” của miền Tây Nam Bộ. Không chỉ giữ vai trò điều hòa môi trường, nơi đây còn là điểm du lịch sinh thái tiêu biểu của vùng. Mỗi năm, Trà Sư đón hàng trăm nghìn lượt khách đến tham quan, trải nghiệm và khám phá hệ sinh thái ngập nước đặc trưng của miền sông nước miền Tây.
*“Vương quốc chim” giữa miền sông nước
Rừng tràm Trà Sư nằm trong vùng lõi thuộc Ban Quản lý rừng phòng hộ An Giang. Khu rừng có diện tích khoảng 845 ha, được bao bọc bởi vùng đệm rộng hơn 600 ha. Đây là một trong những rừng tràm ngập nước tiêu biểu còn sót lại sau thời kỳ khai hoang mạnh mẽ ở Đồng bằng sông Cửu Long. Từ thập niên 1990, nhờ phục hồi tự nhiên và bảo vệ có chủ đích, Trà Sư dần hồi sinh. Ngày nay, nơi đây trở thành “ngôi nhà chung” của nhiều loài động, thực vật hoang dã. Hệ chim chiếm vị trí nổi bật về số lượng lẫn giá trị bảo tồn.
Rừng tràm Trà Sư mang giá trị đặc biệt về đa dạng sinh học của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Không chỉ là “lá phổi xanh”, khu rừng còn là nơi bảo tồn nhiều loài chim và thủy sinh quý hiếm. Trong đó, thảm thực vật nổi bật với những cánh rừng tràm mọc tập trung, thân thẳng, tán cao. Dưới tán tràm, hệ thực vật thủy sinh phát triển mạnh với bèo tấm, bèo tai tượng, sen, súng… phủ kín mặt nước. Vào mùa nước nổi, những mảng xanh nối tiếp nhau tạo nên diện mạo riêng, không thể trộn lẫn.
Hiện, toàn khu rừng ghi nhận hơn 140 loài thực vật, từ cây gỗ, cây bụi đến các loài thủy sinh. Nhiều loài có giá trị sinh học và dược liệu. Nguồn gen quý được bảo tồn. Cân bằng sinh thái được duy trì bền vững. Song hành với thảm thực vật là thế giới động vật phong phú, đặc biệt là chim nước. Trà Sư được mệnh danh là “vương quốc chim” của miền Tây Nam Bộ. Đây là nơi cư trú, sinh sản và dừng chân của 120 loài chim, trong đó có nhiều loài quý hiếm.
Mùa sinh sản, từng đàn cò trắng, cò Ấn Độ, vạc, le le… bay lượn, đậu kín ngọn tràm. Bức tranh thiên nhiên trở nên sống động, tràn đầy sức sống. Ngoài chim, rừng còn có nhiều loài cá, ếch, rắn, rùa và côn trùng đặc hữu. Chuỗi sinh học hoàn chỉnh giúp hệ sinh thái phát triển ổn định. Sự đa dạng ấy biến Trà Sư thành “phòng thí nghiệm tự nhiên” quý giá. Nơi đây thu hút các nhà khoa học, sinh viên, nhiếp ảnh gia và những người yêu thiên nhiên.
*Điểm đến nổi tiếng mùa nước nổi
Không chỉ có giá trị bảo tồn, Trà Sư còn là điểm du lịch sinh thái nổi bật của An Giang và vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Hành trình khám phá rừng tràm bằng xuồng máy hoặc xuồng chèo tay len lỏi qua những con rạch nhỏ bên trong rừng tràm. Mùa nước nổi, từ tháng 9 đến tháng 11 hằng năm là thời điểm đẹp nhất khi cả khu rừng như được phủ kín bởi thảm bèo xanh mướt. Những tán tràm cao vút soi bóng xuống mặt nước phẳng lặng, ngồi trên xuồng, du khách cảm nhận rõ không gian yên bình. Tiếng chim gọi bầy vang vọng, mặt nước phản chiếu màu xanh của mây trời. Tất cả tạo nên một bức tranh vừa thơ mộng vừa nguyên sơ.
Ông Nguyễn Duy Tùng, Giám đốc Điểm du lịch sinh thái rừng tràm Trà Sư cho biết, với vẻ đẹp độc đáo, Trà Sư được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam công nhận hai kỷ lục quốc gia: “Rừng tràm đẹp và nổi tiếng nhất ở Việt Nam để du lịch vào mùa nước nổi” và “Cầu tre trong rừng tràm dài nhất Việt Nam”, dài hơn 10 km uốn lượn qua những cánh rừng tràm cổ thụ, kết nối các điểm tham quan.
“Dạo bước trên cây cầu tre giữa rừng tràm, du khách như chạm vào nhịp thở của thiên nhiên. Gió xào xạc qua tán lá, chim ríu rít gọi bầy, dưới chân là thảm bèo xanh mướt trải dài bất tận. Một khoảnh khắc vừa bình yên, vừa hiếm có giữa miền sông nước Tây”, ông Tùng cho biết.
Giữa lõi rừng tràm Trà Sư vươn lên một tháp quan sát cao hơn 20m. Từ trên cao nhìn xuống, Trà Sư hiện ra như tấm thảm xanh khổng lồ với những dòng kênh uốn lượn mềm mại như dải lụa len giữa tấm thảm xanh khổng lồ. Tạo nên bức tranh thiên nhiên vừa nên thơ vừa tràn đầy sức sống. Mỗi năm, nơi đây đón trên 200.000 lượt khách đến tham quan, du lịch, trong đó khách quốc tế gần 11.000 lượt.
Chị Nguyễn Thị Minh Hạnh, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ, chị từng tới nhiều khu du lịch sinh thái nhưng Trà Sư mang lại cảm giác rất đặc biệt. Không gian yên tĩnh, tiếng mái chèo khua nhẹ, tiếng chim gọi bầy hòa cùng mùi tràm thoang thoảng khiến chị thấy rất thư thái. Các hạng mục tham quan được thiết kế hài hòa với thiên nhiên, hạn chế tối đa tác động đến môi trường.
*“Viên ngọc xanh” của miền Tây
Nhờ cảnh quan độc đáo và trải nghiệm gần gũi thiên nhiên, Trà Sư ngày càng trở thành điểm hẹn quen thuộc của du khách trong và ngoài nước. Trong đó, Trà Sư ngày càng thu hút du nhiều khách quốc tế đến từ châu Âu, châu Á, Bắc Mỹ.
Ông Michael Brown, du khách đến từ Vương quốc Anh cho biết, đây là lần đầu ông trải nghiệm một khu rừng ngập nước như Trà Sư. Ông ấn tượng với hệ chim và cách con người sống hài hòa với thiên nhiên.
Với nhiều du khách nước ngoài, Trà Sư là cơ hội hiếm có để khám phá hệ sinh thái ngập nước. Điều "níu chân" họ không chỉ là cảnh quan mà còn là sự mộc mạc và nhịp sống chậm rãi. Không ồn ào, náo nhiệt, Trà Sư giữ được bản sắc của một điểm du lịch sinh thái đúng nghĩa. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và suy giảm đa dạng sinh học toàn cầu, giá trị của Trà Sư vượt ra ngoài phạm vi một điểm tham quan. Khu rừng góp phần điều tiết nước, cải thiện môi trường và bảo tồn các loài đặc hữu của vùng đất ngập nước.
Để bảo vệ hệ sinh thái rừng tràm Trà Sư, tỉnh An Giang và đơn vị quản lý đang triển khai các giải pháp bảo tồn gắn với phát triển du lịch bền vững. Hoạt động khai thác được kiểm soát chặt chẽ, các mô hình phát triển du lịch sinh thái thân thiện với môi trường được ưu tiên. Trong đó, ý thức bảo vệ rừng của cộng đồng và du khách từng bước được nâng cao.
Giữa nhịp sống hiện đại đầy hối hả, rừng tràm Trà Sư vẫn lặng lẽ giữ cho mình nhịp thở chậm rãi và bền bỉ. Hệ sinh thái phong phú, cảnh quan ngập nước đặc trưng tạo nên những trải nghiệm sinh thái vừa độc đáo vừa nguyên sơ. Đến Trà Sư, người ta như được chậm lại một chút, hít thở sâu hơn và tận hưởng trọn vẹn sự mộc mạc của thiên nhiên. Chính vẻ đẹp giản dị ấy đã làm nên “viên ngọc xanh” thân thương của An Giang và miền Tây Nam Bộ./.
