Biển, đảo từ bao đời nay luôn là một phần máu thịt, là dải biên cương thiêng liêng không thể tách rời của Tổ quốc Việt Nam. Giữ gìn, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo không chỉ là nghĩa vụ, trách nhiệm thiêng liêng mà còn là niềm tự hào của mỗi công dân. Trọng trách ấy đang được trao truyền cho thế hệ trẻ, đặc biệt là học sinh.
Từ một cuộc thi đến nhiệm vụ giáo dục lâu dài
Với hơn 3.260 km bờ biển và vùng đặc quyền kinh tế rộng lớn hơn 1 triệu km², Việt Nam là một quốc gia biển giàu tiềm năng. Biển khơi không chỉ mang lại nguồn tài nguyên, mở ra không gian giao thương và phát triển kinh tế mà còn giữ vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia.
Nhận thức sâu sắc ý nghĩa đó, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã phê duyệt Đề án tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2024-2030 và những năm tiếp theo tại Quyết định số 3934/QĐ-BQP ngày 3/9/2024.
Năm học 2025-2026, Cảnh sát biển Việt Nam đã tổ chức 78 Cuộc thi các cấp, thu hút 472.109 học sinh của 1.730 trường Trung học cơ sở tham gia; trong đó 468.164 học sinh thi trực tuyến. Tổng cộng 4.937 giải thưởng các loại đã được trao.
Những con số này cho thấy sức lan tỏa của Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”, song giá trị lớn hơn của Cuộc thi nằm ở quá trình các em học sinh tìm hiểu về biển, đảo, về truyền thống dân tộc và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Trung tướng Bùi Quốc Oai, Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam đã nhấn mạnh, Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” là hoạt động có ý nghĩa chính trị, xã hội và giáo dục sâu sắc, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, biển, đảo Tổ quốc, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Tại Hải Phòng, chỉ sau 20 ngày phát động, Cuộc thi trực tuyến năm học 2025-2026 đã có 33.010 thí sinh của 60 trường Trung học cơ sở đăng ký, với 46.473 lượt thi. Các nhà trường và học sinh đều hưởng ứng nhiệt tình, phấn khởi.
Cô giáo Phạm Thị Kim Chung, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Lê Ích Mộc, phường Thủy Nguyên, cho biết nhà trường đã phổ biến mục đích, ý nghĩa Cuộc thi tới cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh; tổ chức ôn tập, tuyên truyền, động viên các em tìm hiểu thêm thông tin về biển, đảo trên báo chí, tài liệu. Theo cô, đây là một cuộc thi “rất hấp dẫn và bổ ích”.
Bồi đắp tình yêu từ những điều gần gũi
Điểm đáng chú ý của Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” là kiến thức về biển, đảo được truyền tải bằng hình thức phù hợp với lứa tuổi học sinh. Tại Hải Phòng, các em trải qua ba vòng thi cấp xã, phường; cấp tỉnh, thành phố và cấp khu vực, với các phần “Ra khơi”, “Vượt sóng”, “Cập bến”, “Đặt mốc chủ quyền” theo phiên bản gameshow “Rung chuông vàng”, kết hợp thi trực tiếp và trực tuyến.
Bên cạnh phần thi chính, các hoạt động như vẽ tranh, sáng tác video, viết cảm nghĩ về chủ đề “biển đảo Tổ quốc và người chiến sĩ Cảnh sát biển” thu hút hàng chục nghìn tác phẩm. Ban Tổ chức lựa chọn 2.443 tác phẩm, bài dự thi có chất lượng để xét trao 662 giải thưởng.
Qua mỗi hoạt động, kiến thức về biển, đảo được chuyển hóa thành những trải nghiệm cụ thể, gần gũi với học sinh. Em Nguyễn Thị Bảo Phương, học sinh lớp 8A2, Trường Trung học cơ sở Nghĩa Lộ, đặc khu Cát Hải, cho rằng Cuộc thi giúp các em có cơ hội học hỏi, tìm hiểu và thể hiện tình cảm với biển, đảo; qua đó hiểu rằng lòng yêu nước bắt đầu từ những việc nhỏ, từ lòng tự hào, tìm hiểu và lan tỏa tình yêu quê hương.
Đây cũng là giá trị mà Thượng tướng Đỗ Xuân Tụng, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, lưu ý khi đề nghị thời gian tới tiếp tục chuẩn hóa nội dung, học liệu, ngân hàng câu hỏi, đổi mới hình thức tổ chức phù hợp từng lứa tuổi, địa bàn, để sau mỗi mùa thi tạo chuyển biến thực chất từ nhận thức đến tình cảm, trách nhiệm và hành động của học sinh, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” từ sớm trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Kiên trì, lâu dài, thực chất
Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” năm học 2025 - 2026 mới đây đã khép lại với những phần thưởng xứng đáng được trao cho 6 đội: Bạch Long Vĩ (Hải Phòng), Đảo Mê (Thanh Hóa), Sao Biển (Quảng Ngãi), Biển Xanh (Lâm Đồng), Sóng Biển (Thành phố Hồ Chí Minh) và đội Mắt Biển (tỉnh Cà Mau). Đây là 6 đội có mặt tại Chương trình Chung kết toàn quốc, và là những gương mặt xuất sắc đã vượt qua các vòng thi cấp khu vực để góp mặt tại vòng thi cao nhất của Chung kết.
Đến từ những vùng miền khác nhau, mỗi đội mang theo những nét riêng về văn hóa, con người và cách thể hiện tình yêu đối với biển, đảo Tổ quốc, song, các đội thi cùng gặp nhau ở một điểm chung, đó là niềm tự hào về quê hương, đất nước và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với sự nghiệp xây dựng, bảo vệ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Cùng với tổ chức Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương”, công tác thông tin, tuyên truyền được Cảnh sát biển Việt Nam chú trọng. Hơn 130 báo, đài Trung ương và địa phương đã tuyên truyền về Cuộc thi với 406 lượt tin, 30 phóng sự và gần 100 bài viết. Sáu Cuộc thi cấp khu vực được livestream trên các nền tảng số, thu hút hơn 700.493 lượt xem, tiếp cận trên các nền tảng Facebook, YouTube, TikTok…
Đáng chú ý, các đơn vị còn kết hợp tổ chức Cuộc thi với hoạt động an sinh xã hội, trao học bổng, xe đạp, dụng cụ học tập cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn; qua đó tạo hiệu ứng tích cực, rộng rãi trong cộng đồng.
Từ thực tiễn tổ chức, Cảnh sát biển Việt Nam xác định tiếp tục thực hiện Đề án theo đúng lộ trình; đổi mới nội dung, hình thức, tăng cường ứng dụng công nghệ và nâng cao chất lượng tuyên truyền. Quan trọng hơn, các cơ quan, đơn vị phải nhận thức đầy đủ ý nghĩa, tầm quan trọng của Cuộc thi, xác định đây là một nhiệm vụ chính trị có tính lâu dài trong công tác tuyên truyền, giáo dục về biển, đảo, kiên quyết khắc phục cách làm hình thức, hiệu quả thấp, phô trương.
Đó cũng là yêu cầu để “Em yêu biển, đảo quê hương” không chỉ mang ý nghĩa, nhiệm vụ của một sân chơi kiến thức. Qua từng năm học, từng địa bàn, từng thế hệ học sinh, tình yêu biển, đảo cần được bồi đắp thành nhận thức, rồi thành ý thức trách nhiệm và hành động.
Như Thượng tướng Đỗ Xuân Tụng nhắn nhủ, các em học sinh cần tiếp tục lan tỏa tình yêu biển, đảo, biến những điều đã hiểu, đã yêu thành hành động cụ thể, nỗ lực học tập, rèn luyện để góp phần xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ hướng biển.
Bảo vệ chủ quyền biển, đảo là nhiệm vụ của hôm nay, nhưng cũng là trách nhiệm được trao truyền cho ngày mai. Bởi vậy, giáo dục tình yêu biển, đảo cho thế hệ trẻ không thể là công việc theo mùa hay chỉ gắn với một cuộc thi, mà cần được thực hiện kiên trì, bền bỉ, thực chất, để mỗi học sinh hôm nay hiểu hơn về biển, đảo quê hương và sẵn sàng viết tiếp trách nhiệm của mình với Tổ quốc./.
