Trường THPT Mạc Đĩnh Chi là một trong những điểm đầu tiên của cả nước đặt máy kiểm đến khí thải carbon.
Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, phường Hưng Đạo, Hải Phòng là một trong ba trường THPT trong toàn quốc đạt giải Nhì giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 với chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức và trao giải cuối tháng 1/2026. Giải thưởng này là nguồn lực tinh thần lớn lao dành tặng thày cô giáo và học sinh nhà trường trong hành trình xây dựng trường học sinh thái.
*Hiểu vấn đề toàn cầu từ những hành động nhỏ
Trường THPT Mạc Đĩnh Chi là một trong những điểm đầu tiên của cả nước đặt máy kiểm đến khí thải carbon. Hàng ngày, thày, cô giáo và gần 1.900 học sinh của nhà trường sẽ gom nhặt vỏ chai nhựa, lon bia, nước ngọt từ gia đình, khu dân cư, cộng đồng sau đó mang đến trường để cho vào máy kiểm đếm này. Mỗi một vỏ chai, vỏ lon đưa vào máy được quy đổi thành lượng tín chỉ carbon. Khi máy chấm điểm xong, người cho rác tái chế sẽ quét mã QR định danh của từng cá nhân qua phần mềm VnNetzero. Phần mềm này lưu trữ toàn bộ số điểm carbon của người tích lũy. Điểm đặc biệt là, điểm tích lũy carbon của từng cá nhân sẽ kết nối với những người tham gia chương trình tại tất cả các điểm cầu đặt máy này trên địa bàn cả nước. Những cá nhân, đơn vị có điểm cao nhất sẽ hiển thị lên trang chủ của phần mềm. Tại trường THPT Mạc Đĩnh Chi, Ban lãnh đạo nhà trường hàng tháng đều động viên, khích lệ, biểu dương tặng giấy chứng nhận cho các tập thể và cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc xây dựng trường học sinh thái.
Em Tạ Thanh Hương, học sinh lớp 12A8, Trường THPT Mạc Đĩnh Chi - chiến binh tiêu biểu trong phong trào bảo vệ môi trường của nhà trường- cho biết, là học sinh cuối cấp, em ưu tiên dành mọi thời gian cho hoạt động học tập. Song do nhận thấy ý nghĩa đặc biệt của việc tham gia tái chế, xây dựng lối sống xanh, em vẫn tận dụng những khoảng thời gian như sau bữa ăn cùng gia đình, trong quá trình di chuyển trong khu dân cư để nhặt vỏ chai nhựa và vận động mọi người cùng tham gia giữ gìn, bảo vệ môi trường sống.
Theo cô Phạm Thị Lý, giáo viên Ngữ văn Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, xây dựng trường học sinh thái là chủ trương lớn của ban lãnh đạo, được toàn thể giáo viên và học sinh nhà trường ủng hộ cao. Nhà trường mong muốn, các em hình thành lối sống xanh, sống cộng sinh với môi trường thông qua rất nhiều hoạt động thực tiễn, trong đó có tham gia tích lũy điểm carbon. Việc tích lũy điểm carbon tạo ra một hiệu ứng rất lớn đối với học sinh toàn trường. Các em rất tích cực, có ý thức thu gom vỏ chai nhựa và vỏ lon kim loại. Có nhiều em mang hàng bao, hàng túi chờ đến lượt của mình để đưa vào máy kiểm đếm tín chỉ carbon. Đây là điều rất tích cực, không chỉ hình thành lối sống xanh cho học sinh mà còn dần tạo nên thói quen phân loại, tái chế rác thải, tích lũy điểm tín chỉ carbon ở gia đình và cộng đồng.
*Hình thành tư duy xanh bền vững
Một trong những điểm đặc biệt nhất tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi là hình ảnh những thùng rác tái chế đặt ở nhiều góc trong sân trường. Bất cứ học sinh nào cũng đều có thói quen phân loại rác thải. Những chai nhựa, vỏ lon kim loại thày cô và học sinh thu gom được treo gọn gàng trong các túi lưới để ở khu vực tường bao. Giờ ra chơi, nhiều em học sinh xếp hàng chờ đến lượt bỏ chai nhựa vào máy kiểm đếm carbon. Bên cạnh việc thu gom, nhà trường đã đưa nội dung chuyển đổi xanh lồng ghép trong các môn học.
Thày Nguyễn Văn Tuân, Giáo viên môn Hóa học, Trường THPT Mạc Đĩnh Chi cho biết, tham gia chương trình chuyển đổi xanh là một trong những hoạt động mang ý nghĩa thực tiễn rất cao trong giảng dạy môn hóa học. Đây là môn liên quan rất nhiều đến rác thải nhựa, tác hại của rác thải nhựa, các quy trình xử lý rác. Thực tiễn không chỉ ở Việt Nam mà ở các nước trên thế giới, chuyển đổi rác thải nhựa có rất nhiều khó khăn. Việc thay thế rác thải nhựa không thể một sớm một chiều mà cần có nhiều thời gian và có sự chung tay của cả cộng đồng. Các hoạt động trong giáo dục và thực tiễn tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi sẽ góp phần tích cực hình thành thói quen phân loại rác thải, bảo vệ môi trường, hình thành lối sống xanh, bền vững
Thày Nguyễn Minh Quý, Hiệu trưởng Trường THPT Mạc Đĩnh Chi cho biết, Ban lãnh đạo nhà trường luôn đau đáu làm thế nào để học sinh bên cạnh niềm đam mê học tập còn hình thành tư duy xanh, trái tim nhân ái. Từ năm học 2023 - 2024, các thày, cô được tập huấn hai khóa đào tạo về bảo vệ môi trường và tích hợp nội dung giảng dạy vào các bộ môn. Nhà trường đã tổ chức nhiều hoạt động đưa học sinh học tập trải nghiệm những điểm đặc biệt liên quan đến việc bảo vệ môi trường sinh thái như Nhà máy sản xuất nước An Dương, Hưng Đạo; Khu liên hợp xử lý rác Tràng Cát; Công ty nhựa Tiền Phong. Đoàn thanh niên nhà trường tổ chức nhiều hoạt động sôi nổi liên quan đến bảo vệ môi trường, tạo các slogan cuốn hút giới trẻ như “Em yêu anh vì anh yêu màu xanh”.
Bên cạnh việc đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền và trải nghiệm, nhà trường đã đưa nội dung chuyển đổi xanh vào trong kế hoạch giáo dục. Các tổ, nhóm chuyên môn đã thực hiện tích hợp nội dung về chuyển đổi xanh vào giảng dạy với trên 100 tiết học và 6 hoạt động giáo dục bộ môn. Có nhiều tiết học và hoạt động đạt hiệu quả cao như “Từ trường học đến nhà máy”, “Học sinh trường Mạc Đĩnh Chi chủ động trước sự biến đổi khí hậu”, “ Trường học không rác thải nhựa” ở các môn Địa lý, tiếng Anh, Hóa học.... Nhà trường đã chủ động kết hợp với hai doanh nghiệp trong đó có Công ty môi trường đô thị Thành Vinh giúp nhà trường thu gom chai nhựa, vỏ lon kim loại. Sau khi thu gom 2 loại rác thải này, Công ty Thành Vinh sẽ chuyển về nhà trường túi giấy, túi nilon phân hủy nhanh để các em dùng cho các hoạt động, dành tặng cho cộng đồng dân cư và các chợ đầu mối góp phần chung tay, lan tỏa lối sống thân thiện với môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa. Đặc biệt, nhà trường kết hợp với Công ty cổ phần công nghệ xanh VNU GreenTech Spin-off của Đại học Quốc gia Hà Nội - một trong những công ty tiên phong trong chuyển đổi xanh của đất nước để cho học sinh sử dụng máy phân loại rác, phân loại chai nhựa để tích lũy tín chỉ carbon. Đây là một trong những hoạt động mang tính đột phá vì khi các em nhặt rác, vỏ lon kim loại mang ý nghĩa tích lũy tín chỉ carbon thì hoạt động này sẽ có tác động bền vững, hiệu quả.
Thày Nguyễn Minh Quý cho biết, giải thưởng của trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 là niềm vui và động lực rất lớn của thầy và trò Trường THPT Mạc Đĩnh Chi. Đây còn là tiền đề để Trường THPT Mạc Đĩnh Chi và các trường chuẩn bị cho nội dung giáo dục về môi trường tại khu vực ASEAN do Việt Nam tổ chức vào năm 2027. Trong thời gian tới, nhà trường chủ động hơn nữa trong kết hợp với doanh nghiệp, đặc biệt khi Nghị định 29/2026/NĐ-CP về Sàn giao dịch carbon trong nước, ban hành và có hiệu lực từ ngày 19/1/2026. Đó sẽ là hướng đi trước đón đầu của nhà trường chủ động với sự biến đổi khí hậu, góp phần gieo “hạt giống xanh”, hình thành “tư duy xanh - hành động xanh” cho thế hệ trẻ tương lai của thành phố và đất nước./.
