Từng chiếc vỏ sò được lựa chọn kỹ lưỡng về màu sắc, kích cỡ, hoa văn và hình dáng nhằm tạo nên sự hài hòa trong bố cục.
Những chiếc vỏ sò, vỏ ốc từng bị bỏ lại trên bãi biển sau mỗi con sóng, qua đôi bàn tay khéo léo của một cô gái trẻ vùng biển Lâm Đồng đã trở thành những đồ dùng, trang trí, món quà lưu niệm tinh xảo, có giá trị, chinh phục khách hàng trong và ngoài nước. Đó không chỉ là hành trình nâng tầm những phế phẩm mà còn là câu chuyện khởi nghiệp đầy sáng tạo của cô gái trẻ Nguyễn Thanh Ngọc (sinh năm 2024), phường Phú Thủy, tỉnh Lâm Đồng.
*Khởi nghiệp từ những món quà của biển
Ít ai ngờ, chỉ hơn hai năm trước, Nguyễn Thanh Ngọc vẫn là cô gái loay hoay tìm hướng đi sau khi tốt nghiệp Trung học phổ thông. Vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, Ngọc phải gác lại giấc mơ vào đại học để mưu sinh bằng công việc bán hàng trực tuyến.
Chia sẻ về cơ duyên khởi nghiệp, Nguyễn Thanh Ngọc cho biết, sinh ra và lớn lên ở vùng biển, từ nhỏ cô đã gắn bó với những vỏ sò, vỏ ốc trên bờ cát. Như nhiều đứa trẻ miền biển, Ngọc từng nhặt những vỏ sò có hoa văn độc đáo, xoắn ốc, hình dáng lạ mắt… về làm đồ chơi, sơn màu, xâu thành dây đeo.
Bước ngoặt đến từ một lần tình cờ nhìn thấy các sản phẩm trang trí bằng vỏ sò trên mạng xã hội. Ý tưởng ấy gợi Ngọc nhớ đến những chiếc vỏ sò, vỏ ốc hai mẹ con vẫn nhặt dọc bờ biển sau mỗi buổi tập thể dục hay mỗi chiều dạo biển. Nghĩ là làm, Ngọc cùng mẹ bắt đầu thu gom vỏ sò điệp, vỏ ốc hương, sao biển, vỏ ốc ruốc… bị sóng đánh dạt vào bờ, rồi tỉ mỉ làm sạch, phân loại, xử lý và chế tác thành gương, lược, hộp trang sức, kẹp tóc, đèn ngủ cùng nhiều sản phẩm lưu niệm mang đậm hơi thở của biển.
Những ngày đầu khởi nghiệp, hành trình của hai mẹ con không hề bằng phẳng. Sau khi làm ra những sản phẩm đầu tiên, họ mang đến các bãi biển để bán cho khách du lịch nhưng gần như không có người mua. Không nản chí, Thanh Ngọc chuyển hướng sang kinh doanh trực tuyến trên các nền tảng mạng xã hội. Những video ghi lại quá trình chế tác thủ công cùng hình ảnh người mẹ cần mẫn làm việc đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội. Chỉ sau vài tuần, hàng trăm sản phẩm được tiêu thụ.
Nguyễn Thanh Ngọc cho biết: Ngoài những đơn hàng trong nước, những sản phẩm trang trí này rất được khách nước ngoài ưa chuộng vì thân thiện với môi trường, hoàn toàn làm bằng thủ công. Nhờ vậy, tiệm mới có thêm một số đơn hàng đi sang các nước: Trung Quốc, Nhật Bản, Anh, Mỹ…
Để tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh không hề đơn giản. Sau khi được thu gom, làm sạch, vỏ sò, vỏ ốc tiếp tục trải qua nhiều công đoạn thủ công như: phân loại, xử lý, cắt xén và đánh bóng… Từng chiếc vỏ sò phải được lựa chọn kỹ lưỡng về màu sắc, kích cỡ, hoa văn và hình dáng nhằm tạo nên sự hài hòa trong bố cục.
“Từ hàng chục kilogram nguyên liệu ban đầu chỉ có thể chọn được một lượng nhỏ đạt tiêu chuẩn để chế tác. Mỗi chiếc gương hay món đồ lưu niệm đều được thực hiện hoàn toàn bằng tay, đòi hỏi nhiều giờ lao động cùng sự kiên nhẫn và óc thẩm mỹ của người thợ”, Nguyễn Thanh Ngọc chia sẻ.
*Lan tỏa giá trị xanh, tạo sinh kế bền vững
Từ ý tưởng ban đầu, đến một góc trong ngôi nhà ven biển và nay "Mây của biển" đã trở thành một không gian khang trang, kết hợp xưởng chế tác thủ công với cửa hàng trưng bày sản phẩm. Với sự tỉ mỉ trong từng công đoạn và không ngừng sáng tạo mẫu mã, cơ sở đã cho ra đời hàng chục dòng sản phẩm lưu niệm, đồ gia dụng và đồ trang trí từ vỏ sò, vỏ ốc như gương soi, đèn ngủ, lược, ốp điện thoại, trang sức, đồ trang trí nội thất... Từ những nguyên liệu tưởng chừng vô giá trị, các sản phẩm được "thổi hồn" thành những món quà mang đậm dấu ấn biển, có giá từ vài chục nghìn đến vài trăm nghìn đồng, được đông đảo du khách trong và ngoài nước yêu thích.
Chị Nguyễn Phương Trinh, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh biết đến “Mây của biển” qua mạng xã hội. Tại đây, chị dễ dàng lựa chọn được những món quà lưu niệm mang đậm dấu ấn vùng biển, vừa đẹp mắt vừa có tính ứng dụng cao. Theo chị, nếu trước đây các sản phẩm từ vỏ sò chủ yếu đơn giản, ít mẫu mã thì nay đã được chế tác tinh xảo hơn, đa dạng từ đồ trang trí đến các vật dụng gia đình. Điều khiến chị ấn tượng là được trực tiếp quan sát toàn bộ quá trình chế tác thủ công tỉ mỉ của người thợ.
Hiện nay, mỗi tháng “Mây của biển” cung ứng khoảng 1.000 sản phẩm, nhiều thời điểm nhận đơn hàng lên tới hàng nghìn sản phẩm. Không chỉ tạo dựng được thương hiệu riêng, mô hình khởi nghiệp của Thanh Ngọc còn góp phần tạo việc làm ổn định cho hơn 20 lao động tại địa phương, chủ yếu là phụ nữ nhàn rỗi ở vùng ven biển và các bạn trẻ làm bán thời gian.
Chia sẻ về công việc tại cơ sở, chị Nguyễn Thanh Vy, phường Bình Thuận, cho biết: Công việc, số lượng được phân chia theo đơn đặt hàng với mức thu nhập tính theo tiền công mỗi sản phẩm hoàn thiện, dao động từ 5.000 đến 90.000 đồng. “Công việc phù hợp với những người có thời gian rảnh, không phải đi làm xa và có thể chủ động thời gian. Sau khoảng 2 tháng, người làm có thể có thu nhập ổn định vì làm được các sản phẩm đòi hỏi kỹ thuật và sự tỉ mỉ cao, tinh xảo”, chị Vy chia sẻ.
Em Phan Trâm Anh, phường Phú Thủy cho biết, do nhà ở gần cơ sở nên em xin làm thêm trong dịp hè để có thu nhập mua sách vở cho năm học mới. Công việc không chỉ giúp em có thêm thu nhập mà còn rèn luyện sự kiên nhẫn, khéo léo và tự tay làm nên những món quà ý nghĩa dành tặng bạn bè.
Bà Phan Thị Vi Vân, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ tỉnh Lâm Đồng đánh giá: Mô hình khởi nghiệp của Nguyễn Thanh Ngọc là một cách làm sáng tạo, tận dụng hiệu quả nguồn phế phẩm sẵn có tại địa phương để phát triển các sản phẩm thủ công mang giá trị kinh tế và thẩm mỹ. Mô hình không chỉ góp phần tạo việc làm, nhất là cho phụ nữ tại cơ sở, mà còn thể hiện rõ tinh thần khởi nghiệp gắn với phát huy sản phẩm bản địa, bảo vệ môi trường và hướng tới phát triển bền vững. Theo Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, đây là hướng đi phù hợp với định hướng triển khai Đề án hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026- 2035 của Chính phủ, trong đó nhấn mạnh thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển kinh tế tuần hoàn. Từ những mô hình như trên, phụ nữ địa phương có thêm tự tin khởi nghiệp, nâng cao thu nhập, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Sau khi từng bước xây dựng được sản phẩm, mở rộng thị trường và phát triển thương hiệu "Mây của biển", Nguyễn Thanh Ngọc vẫn tiếp tục nuôi dưỡng những dự định mới. Cô gái trẻ mong muốn từng bước hình thành một làng nghề thủ công từ vỏ sò, vỏ ốc, tạo thêm việc làm cho lao động địa phương, đồng thời góp phần gìn giữ và phát huy giá trị của nguồn nguyên liệu biển tại quê hương.
Mỗi sản phẩm không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn lan tỏa thông điệp về tái sử dụng tài nguyên, giảm thiểu chất thải và bảo vệ môi trường biển. Từ những chiếc vỏ sò, vỏ ốc từng bị bỏ lại sau mỗi con sóng, Nguyễn Thanh Ngọc đã tạo nên những sản phẩm mang giá trị kinh tế và câu chuyện khởi nghiệp đầy cảm hứng. Hành trình ấy cho thấy, khi biết khai thác lợi thế bản địa, kết hợp tư duy sáng tạo và ứng dụng hiệu quả các nền tảng số, những điều bình dị của quê hương hoàn toàn có thể trở thành nguồn lực để phát triển kinh tế, tạo việc làm và làm giàu bền vững ngay trên chính mảnh đất quê hương./.
