Bảo vệ sức khỏe học sinh không chỉ được thực hiện khi dịch bệnh xuất hiện mà cần bắt đầu từ những việc thường ngày trong mỗi lớp học, gia đình và cộng đồng.
Trước thềm năm học mới 2026 - 2027, ngành Y tế và Giáo dục tại nhiều tỉnh, thành phố đang tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm trong trường học, đặc biệt là sốt xuất huyết và tay chân miệng. Những hoạt động này góp phần cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị, chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
* Phòng, chống bệnh sốt xuất huyết
Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai, từ đầu năm 2026 đến nay, địa phương ghi nhận hơn 9.000 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó có 5 ca tử vong. Đồng Nai đang bước vào cao điểm mùa mưa, thời tiết nóng ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển, nguy cơ dịch tiếp tục gia tăng.
Trước diễn biến này, ngành Y tế thành phố đề nghị các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, ổ dịch và đánh giá nguy cơ để xử lý kịp thời; đồng thời chủ động bổ sung hóa chất diệt muỗi, vật tư và trang thiết bị phục vụ phòng, chống dịch. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu tăng cường vệ sinh môi trường, loại bỏ vật dụng chứa nước không cần thiết và phối hợp với ngành Y tế trong giám sát, phòng, chống dịch.
Tại Hải Phòng, từ ngày 24 đến 30/8, thành phố ghi nhận 8 ổ dịch sốt xuất huyết Dengue, tăng 7 ổ so với tuần trước, với 25 ca mắc, tăng 12 ca. Lũy tích từ đầu năm, Hải Phòng ghi nhận 208 ca, giảm 240 ca so với cùng kỳ năm 2025, song nguy cơ dịch gia tăng vẫn hiện hữu.
Theo bác sĩ Phan Hồng Hải, Trưởng khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hải Phòng, thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều đang tạo điều kiện cho muỗi truyền bệnh phát triển. Các địa phương Kiến An, Lê Chân và Cát Hải được đánh giá có nguy cơ cao. Ngành Y tế yêu cầu các địa phương huy động người dân phối hợp vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy; các trạm y tế tăng cường giám sát, phát hiện sớm, xử lý triệt để ổ dịch và phun hóa chất diệt muỗi tại khu vực có nguy cơ.
Tại Gia Lai, số ca mắc tiếp tục tăng trong tuần cuối tháng 8 khi khu vực phía Tây bước vào mùa mưa. Trong tuần qua, tỉnh ghi nhận hơn 420 ca, tăng 24 ca so với tuần trước. Từ đầu năm đến nay, Gia Lai ghi nhận hơn 5.360 ca mắc và 1 trường hợp tử vong, tăng hơn 3.590 ca so với cùng kỳ năm 2025. Hiện 69 ổ dịch vẫn đang hoạt động tại 36 xã, phường. Trước thực tế này, ngành y tế Gia Lai đã tăng cường theo dõi tình hình, truyền thông phòng bệnh, tập trung xử lý các điểm phát sinh lăng quăng, bọ gậy, kiểm soát ổ chứa nước và vật dụng có nguy cơ trở thành nơi sinh sản của muỗi.
Theo Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, sốt xuất huyết thường khởi phát đột ngột với sốt cao, có thể kèm đau đầu, đau mỏi cơ khớp, đau hốc mắt, buồn nôn, chán ăn. Bệnh thường có giai đoạn sốt kéo dài 2 - 7 ngày, trong đó giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện khi người bệnh bắt đầu hạ sốt, phổ biến từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7.
Do đó, người bệnh không nên chủ quan khi thân nhiệt giảm bởi hạ sốt không đồng nghĩa với bệnh đã khỏi. Người bệnh và gia đình cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến sức khỏe, chăm sóc đúng cách, bù dịch phù hợp và sử dụng thuốc an toàn; khi xuất hiện dấu hiệu bất thường cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, xử trí kịp thời.
Việc các địa phương tăng cường giám sát, phát hiện sớm, xử lý ổ dịch, vệ sinh môi trường và diệt muỗi, lăng quăng, bọ gậy đang góp phần kiểm soát sốt xuất huyết ngay từ cơ sở, thể hiện rõ định hướng chuyển mạnh từ chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân từ sớm, từ xa theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.
* Xử lý bệnh tay chân miệng
Bộ Y tế cho biết, theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong 8 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận gần 100.000 trường hợp tay chân miệng, tăng hơn 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước.
Trong 4 tuần gần đây, một số địa phương tiếp tục ghi nhận số ca mắc cao, gồm Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Đồng Tháp, Tây Ninh, Lâm Đồng, Đà Nẵng và Hà Nội.
Đáng chú ý, bệnh tập trung chủ yếu ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là trẻ đang theo học tại các nhà trẻ, trường mẫu giáo. Nhóm này chiếm 87,3% tổng số ca mắc được ghi nhận. Bộ Y tế nhận định số ca tay chân miệng có thể tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.
Trước tình hình trên, nhằm chủ động phòng, chống bệnh tay chân miệng và các bệnh truyền nhiễm khác tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt đối với trẻ tại các cơ sở mầm non, mẫu giáo, đồng thời bảo vệ sức khỏe học sinh trong dịp đầu năm học mới, Bộ Y tế đã có văn bản gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND các tỉnh, thành phố, đề nghị tăng cường các biện pháp phòng, chống bệnh tại cơ sở giáo dục.
Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo, UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo tăng cường tuyên truyền cho giáo viên, phụ huynh về bệnh tay chân miệng và các bệnh truyền nhiễm thường gặp. Nội dung tuyên truyền tập trung vào cách nhận biết dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, biện pháp phòng bệnh và cách xử trí khi phát hiện trẻ có triệu chứng.
Về vệ sinh, các cơ sở giáo dục phải bảo đảm môi trường sạch sẽ, lớp học thông thoáng, đủ ánh sáng. Đối với nhà trẻ, trường mẫu giáo, Bộ Y tế yêu cầu thường xuyên thực hiện nguyên tắc "3 sạch", gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch.
Các trường cần thường xuyên vệ sinh lớp học, làm sạch các bề mặt, vật dụng trẻ thường xuyên tiếp xúc, đồng thời thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng, chống dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
Bộ Y tế đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế và cơ quan y tế địa phương trong việc phát hiện, xử lý và báo cáo kịp thời các trường hợp trẻ em, học sinh nghi ngờ hoặc mắc tay chân miệng và các bệnh truyền nhiễm khác.
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, có khả năng lây lan nhanh trong gia đình, cộng đồng và những nơi trẻ sinh hoạt tập thể như nhà trẻ, trường mầm non. Bệnh lưu hành quanh năm và thường có xu hướng tăng cao vào tháng 9 và tháng 10.
Đây cũng là thời điểm trẻ bắt đầu năm học mới, gia tăng tiếp xúc và sinh hoạt tập thể. Nếu việc giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường và phát hiện sớm trẻ mắc bệnh không được thực hiện tốt, nguy cơ lây truyền bệnh có thể tiếp tục gia tăng.
Đặc biệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt cao hoặc sốt khó hạ; giật mình nhiều; run tay, chân; quấy khóc bất thường hoặc li bì; nôn nhiều; thở bất thường hoặc tình trạng sức khỏe diễn biến xấu.
Bảo vệ sức khỏe học sinh không chỉ được thực hiện khi dịch bệnh xuất hiện mà cần bắt đầu từ những việc thường ngày trong mỗi lớp học, gia đình và cộng đồng. Khi phòng bệnh trở thành ý thức và trách nhiệm chung, trường học sẽ không chỉ là nơi truyền thụ kiến thức mà còn là môi trường góp phần hình thành nền tảng sức khỏe cho thế hệ tương lai./.
