Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 22/8/2026 về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới nêu nhiệm vụ: Chuyển trọng tâm sang dẫn dắt nhận thức xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân, tạo đồng thuận xã hội.
Còn vào ngày 1/10, chủ trì cuộc làm việc với Ban Tuyên giáo Trung ương và các cơ quan liên quan về tình hình tư tưởng, tâm trạng xã hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Con đường nối quyết định của Đảng, Nhà nước với đời sống nhân dân phải đi được cả hai chiều: Chủ trương đến với dân rõ ràng; sự thật từ đời sống đến được người có quyền quyết định mà không bị làm mờ trên đường chuyển tiếp.
Con đường đưa chủ trương của Đảng và Nhà nước đến với người dân chủ yếu thông qua hệ thống pháp luật, các chính sách kinh tế - xã hội, qua báo chí và công tác tuyên truyền, vận động của Mặt trận Tổ quốc cùng các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở.
Đảng đề ra đường lối, chủ trương, rồi tiếp đó Nhà nước cụ thể hóa thành các luật pháp, nghị quyết, chương trình hành động và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội để triển khai trực tiếp đến từng địa phương.
Công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động quần chúng của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng các tổ chức hội, đoàn thể đóng vai trò là cầu nối đưa ý Đảng đến với lòng dân.
Cán bộ xã, phường, thị trấn, các tổ dân phố trực tiếp triển khai thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, lắng nghe tâm tư và giải quyết các nhu cầu thiết thực của người dân.
Báo chí chính thống và các nền tảng số của cơ quan nhà nước giúp phổ biến kịp thời các chủ trương, chính sách mới đến mọi tầng lớp nhân dân.
Bên cạnh đó, các nền tảng mạng xã hội cũng đóng vai trò là cầu nối quan trọng, giúp đưa các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến gần hơn với người dân một cách nhanh chóng và hiệu quả. Mạng xã hội như Facebook, Zalo, YouTube giúp thông tin lan tỏa trực tiếp đến đông đảo người dân nhờ tỷ lệ người dùng internert tại Việt Nam rất cao.
Để làm thông thoáng “con đường từ ý Đảng đến lòng dân”, Nghị quyết số 25-NQ/TW yêu cầu các cơ quan chức năng phải công khai, minh bạch thông tin, chủ động cung cấp thông tin chính thống; gắn công tác tư tưởng với toàn bộ quá trình xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách; mỗi chủ trương, chính sách lớn phải đánh giá tác động về tư tưởng và phương án tuyên truyền, giải thích, đối thoại.
Quản lý thông tin bằng mệnh lệnh hành chính chỉ tạo nên "đường một chiều" không còn thích hợp, định hướng dư luận xã hội cần được “nâng cấp” lên dẫn dắt nhận thức xã hội. Khi thông tin chỉ đi một chiều từ trên xuống thì đối tượng tiếp nhận thường có phản ứng thụ động.
Trong khi đó, dẫn dắt nhận thức xã hội có các đặc điểm chính là tính chủ động thay cho bị động. Công tác tư tưởng đi trước một bước (mở đường), không chờ phát sinh sự việc, thông tin sai lệch rồi mới chạy theo để xử lý mà chủ động cung cấp thông tin minh bạch và chính xác.
Dẫn dắt nhận thức xã hội trong công tác tư tưởng không phải là con đường một chiều, không áp đặt theo mệnh lệnh hành chính mà thuyết phục bằng lý lẽ sắc bén, thực tiễn sống động và sự thật hiển nhiên theo đúng phương châm "Chủ động - Sắc bén - Thuyết phục - Hiệu quả". Chúng ta không chỉ thuyết phục mà còn lắng nghe, tiếp thu phản hồi, giải đáp các kiến nghị, phản ánh từ cơ sở và người dân.
Hiệu quả của việc dẫn dắt nhận thức xã hội thay cho quản lý thông tin là tạo cơ sở để người dân tiếp cận sự thật và hiểu đúng bản chất vấn đề. Khi một quyết định, một chính sách của Đảng, Nhà nước, chính quyền địa phương được đưa ra mà người dân hiểu được lý do, mục đích, phương pháp thực hiện và cái lợi mà chúng mang đến cho xã hội thì niềm tin đối với thể chế được củng cố bền vững.
Khi tạo được niềm tin bền vững của người dân thì không khó để chúng ta tạo ra sự đồng thuận xã hội trước những biến động có đụng chạm đến quyền lợi của nhiều tầng lớp nhân dân.
Ở chiều ngược lại, để lòng dân đến được với Đảng mà không “bị làm mờ trên con đường chuyển tiếp” thì theo Nghị quyết số 25-NQ/TW, cần đổi mới phương thức nắm, phân tích, dự báo, cảnh báo sớm tình hình tư tưởng, dư luận xã hội, kết hợp điều tra xã hội học, nắm trực tiếp từ cơ sở với phân tích dữ liệu số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn; kịp thời chuyển kết quả dự báo thành quyết định lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể, được kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện, không dừng lại ở báo cáo.
Để nắm bắt đúng tâm trạng xã hội thì điều tra dư luận quần chúng là điều cần phải làm và làm có hiệu quả. Đây là một biện pháp khoa học giúp cán bộ dân vận có thêm căn cứ để quyết định chủ trương công tác.
Điều tra dư luận quần chúng là một cách để chúng ta nắm sớm tình hình tư tưởng, dư luận xã hội. Đó là việc chủ động theo dõi, phát hiện và thu thập kịp thời những suy nghĩ, tâm trạng, ý kiến của cán bộ, đảng viên và nhân dân về các sự kiện, chính sách ngay từ khi mới manh nha.
Các nội dung chính của việc nắm bắt sớm tình hình tư tưởng, dư luận xã hội là tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng hoặc băn khoăn của người dân thông qua sinh hoạt cộng đồng, tiếp xúc cử tri và đời sống hằng ngày; quan sát các luồng thông tin, thảo luận và phản ứng trên mạng xã hội về các vấn đề nóng đang diễn ra; xác định rõ vấn đề nào là ý kiến xây dựng, vấn đề nào là bức xúc chính đáng hoặc thông tin chưa chính xác; nhận định xem một vấn đề có nguy cơ lan rộng, gây ảnh hưởng tiêu cực hay hình thành "điểm nóng" hay không.
Việc nắm bắt kịp thời tình hình tư tưởng, dư luận xã hội là để cung cấp thông tin chính thống nhằm giải đáp thắc mắc, bác bỏ các tin đồn thất thiệt; giúp cơ quan quản lý nhìn thấy những bất cập từ thực tế để kịp thời sửa đổi, bổ sung cơ chế cho hợp lòng dân; ngăn chặn từ sớm các mâu thuẫn hoặc hiểu lầm phát sinh từ cơ sở để ổn định xã hội./.
