AI có thể hỗ trợ xử lý công việc nhưng không thể thay thế trách nhiệm công vụ; có thể đưa ra gợi ý nhưng không thể thay con người kiểm chứng, quyết định và chịu trách nhiệm.
Chiều 9/10, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ và Hội Tin học Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Công chức trẻ và kỷ nguyên AI”. Diễn đàn được tổ chức trong khuôn khổ Hội thi Tin học khối cán bộ, công chức trẻ toàn quốc lần thứ X, năm 2026, với chủ đề “AI – Trợ lý công vụ”.
Giám đốc Trung tâm Phát triển Khoa học Công nghệ và tài năng trẻ Trịnh Minh Thái cho biết, trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước làm thay đổi cách chúng ta học tập, làm việc và giải quyết những vấn đề của cuộc sống. Trong hoạt động công vụ, AI đã và đang mở ra những khả năng mới: hỗ trợ xử lý văn bản, tổng hợp thông tin, phân tích dữ liệu, tham mưu chính sách và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Nhưng cùng với những cơ hội ấy, một câu hỏi rất đáng suy nghĩ được đặt ra: Khi công nghệ ngày càng thông minh hơn, cán bộ, công chức cần thay đổi như thế nào để làm việc hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân tốt hơn và tạo ra những giá trị mới cho nền công vụ.
Theo Giám đốc Trung tâm Phát triển Khoa học Công nghệ và tài năng trẻ, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh cải cách hành chính, sắp xếp tổ chức bộ máy, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả hoạt động công vụ càng trở nên cấp thiết.
AI có thể trở thành một trợ lý đắc lực giúp cán bộ, công chức giải quyết công việc nhanh hơn, chính xác hơn. Tuy nhiên, AI có thể hỗ trợ xử lý công việc nhưng không thể thay thế trách nhiệm công vụ; có thể đưa ra gợi ý nhưng không thể thay con người kiểm chứng, quyết định và chịu trách nhiệm. Vì vậy, vấn đề không chỉ là cán bộ, công chức có biết sử dụng AI hay không, mà quan trọng hơn là sử dụng AI vào việc gì, sử dụng như thế nào, kiểm soát đến đâu và tạo ra giá trị gì cho người dân, doanh nghiệp và xã hội.
Diễn đàn không chỉ là nơi giới thiệu những công cụ hay thành tựu công nghệ mới, mà thực sự trở thành một không gian trao đổi cởi mở, sôi nổi, nơi các chuyên gia, nhà quản lý, cán bộ, công chức trẻ và sinh viên cùng chia sẻ kinh nghiệm, đặt câu hỏi, thảo luận về những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn.
Tại diễn đàn, các đại biểu đã cùng nhau thảo luận 4 chủ đề: Từ công nghệ đến hiệu quả công vụ, từ tiện ích công nghệ đến trách nhiệm công vụ, từ sáng kiến đến ứng dụng thực tiễn, từ năng lực số đến năng lực của cán bộ, công chức trong tương lai.
Các đại biểu cho rằng, nên coi AI là trợ lý tham mưu đắc lực, giúp giải phóng thời gian khỏi các công việc thủ công, lặp lại để tập trung vào tư duy chiến lược và phục vụ nhân dân; nên duy trì thói quen kiểm tra chéo, luôn đối soát thông tin từ nguồn dữ liệu văn bản pháp luật chính thống và chủ động nâng cao năng lực số, học cách đặt câu hỏi thông minh và đề xuất các sáng kiến số hóa tại chính cơ quan, đơn vị mình.
Ngoài ra, cần tránh tuyệt đối việc tải dữ liệu nhạy cảm, danh sách thông tin cá nhân của người dân và tài liệu chưa công bố lên các nền tảng AI công cộng; tránh tâm lý ỷ lại, phó mặc, đánh mất tư duy phản biện độc lập và năng lực tự thân của người cán bộ công chức và tránh tư duy né tránh trách nhiệm, phải luôn ghi nhớ rằng: AI đưa ra gợi ý, nhưng chữ ký và trách nhiệm pháp lý giải trình cuối cùng luôn thuộc về con người./.
