Tại Quảng Trị các hộ sản xuất quy mô lớn sẵn sàng chia sẻ giống cây trồng, vật tư và hướng dẫn kỹ thuật cho những hộ mới khởi nghiệp, qua đó góp phần nhân rộng mô hình hiệu quả, giảm nghèo và hình thành các mô hình sản xuất quy mô lớn.
Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được xác định là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Từ thực tế sản xuất và nhu cầu của nông dân, Quảng Trị đang đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn, chú trọng trang bị kiến thức khoa học kỹ thuật, quản trị sản xuất, chuyển đổi số và kỹ năng thị trường, đồng thời phát huy vai trò của những nông dân sản xuất kinh doanh giỏi trong truyền nghề, chia sẻ kinh nghiệm.
Từ mô hình sản xuất hiệu quả đến “lớp học” trên đồng ruộng
Giữa vùng gò đồi khu vực Nông trường Việt Trung, xã Nam Trạch, mô hình trồng mít ruột đỏ của ông Nguyễn Văn Diệm trở thành địa chỉ để nhiều nông dân đến tham quan, học hỏi kinh nghiệm. Năm 2021, gia đình ông chuyển đổi 3 ha cao su kém hiệu quả sang trồng 1.200 cây mít ruột đỏ. Đến nay, mô hình mang lại thu nhập bình quân hơn 500 triệu đồng/năm.
Từ mô hình thực tế, nhiều nông dân tìm đến để học hỏi cách lựa chọn giống, kỹ thuật chăm sóc và định hướng phát triển cây trồng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng địa phương.
Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Nam Trạch Lê Đình San, mít ruột đỏ là loại cây dễ trồng, có khả năng kháng bệnh tốt, năng suất và chất lượng cao, phù hợp với điều kiện đất đồi của địa phương. Từ hiệu quả mô hình của ông Nguyễn Văn Diệm, đến nay đã có 6 hộ mạnh dạn đầu tư phát triển loại cây này, góp phần nâng cao thu nhập và tạo tiền đề đưa mít ruột đỏ trở thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng của địa phương.
Tại xã Cam Lộ, hoạt động chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau phát triển sản xuất cũng được đẩy mạnh. Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Cam Lộ Lê Quang Vinh, toàn xã hiện có khoảng 1.200 hộ đạt danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi các cấp, trong đó 101 hộ đạt cấp tỉnh và 11 hộ đạt cấp Trung ương.
Nhiều mô hình kinh tế hiệu quả trở thành những “lớp học thực tế”, giúp nông dân học hỏi ngay tại đồng ruộng, trang trại. Các hộ sản xuất quy mô lớn sẵn sàng chia sẻ giống cây trồng, vật tư và hướng dẫn kỹ thuật cho những hộ mới khởi nghiệp, qua đó góp phần nhân rộng mô hình hiệu quả, giảm nghèo và hình thành các mô hình sản xuất quy mô lớn.
Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng cho nông dân
Bên cạnh kiến thức và kinh nghiệm canh tác, một bộ phận nông dân còn hạn chế về ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, quản trị sản xuất và tiếp cận thị trường. Việc áp dụng công nghệ cao, xây dựng thương hiệu và liên kết chuỗi giá trị ở một số mô hình chưa tương xứng với tiềm năng.
Quảng Trị hiện có trên 269.000 hộ hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp; hội viên nông dân chiếm khoảng 82% lực lượng lao động khu vực nông nghiệp. Đây là lực lượng đông đảo, có vai trò trực tiếp trong sản xuất nhưng chất lượng nguồn nhân lực nông thôn chưa đồng đều.
Tỉnh đã ban hành kế hoạch triển khai Đề án bồi dưỡng cán bộ Hội Nông dân các cấp, chi hội trưởng nông dân và nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, nông dân xuất sắc giai đoạn 2025-2030. Theo kế hoạch, mỗi năm tỉnh bồi dưỡng khoảng 1.000 nông dân sản xuất kinh doanh giỏi cấp tỉnh và cấp xã; đến năm 2030 có khoảng 5.000 nông dân được đào tạo, bồi dưỡng.
Nội dung đào tạo tập trung vào khoa học công nghệ, kỹ năng tiếp cận thị trường, chuyển đổi số, quản trị sản xuất, liên kết chuỗi giá trị; từng bước hình thành đội ngũ nông dân nòng cốt làm hạt nhân lan tỏa phong trào phát triển kinh tế ở cơ sở.
Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Quảng Trị Trần Tiến Sỹ cho biết, chương trình không chỉ hướng dẫn kỹ thuật sản xuất mà còn xây dựng mạng lưới liên kết giữa các hộ sản xuất giỏi, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm và nâng cao sức cạnh tranh. Nông dân sẽ được trang bị thêm kỹ năng đàm phán, ký kết hợp đồng trong sản xuất kinh doanh nông nghiệp, ứng dụng nền tảng số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc điện tử, kinh doanh trên sàn thương mại điện tử và tiếp cận các công nghệ thông minh phù hợp với quy mô hộ gia đình, hợp tác xã và doanh nghiệp.
Hình thành lực lượng nông dân nòng cốt
Với hơn 52.000 hộ đạt danh hiệu sản xuất kinh doanh giỏi các cấp, trong đó khoảng 730 hộ cấp tỉnh và gần 100 hộ cấp Trung ương, Quảng Trị xác định đây là lực lượng tiên phong trong truyền nghề, hỗ trợ các hộ nông dân khác, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
Những nông dân trực tiếp xây dựng mô hình thành công có lợi thế trong việc truyền đạt kinh nghiệm thực tế. Hình thức hướng dẫn trực tiếp trên mô hình sản xuất giúp người học dễ tiếp cận, ghi nhớ và áp dụng vào thực tế.
Việc đào tạo, bồi dưỡng gắn với phát huy vai trò của nông dân sản xuất kinh doanh giỏi đang được Quảng Trị xác định là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông thôn. Không chỉ tiếp thu kiến thức mới, những nông dân được đào tạo, bồi dưỡng còn có thể trở thành lực lượng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối sản xuất tại cơ sở.
Qua đó, kiến thức và kinh nghiệm sản xuất được lan tỏa từ những mô hình cụ thể, góp phần nâng cao năng lực cho người lao động nông nghiệp, thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, liên kết sản xuất và phát triển chuỗi giá trị. Đây cũng là cơ sở để Quảng Trị từng bước xây dựng đội ngũ nông dân nòng cốt, đáp ứng yêu cầu phát triển nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững./.
