Xã hội

Dạy trẻ chống tin giả, tránh lừa đảo mạng từ những ngày hè

Khánh Hòa

Mùa hè năm nay, tại Khánh Hòa, nhiều hoạt động bổ ích dành cho thiếu nhi được triển khai rộng khắp, tạo nên những sân chơi lành mạnh, hấp dẫn.

Không chỉ giúp các em rèn luyện kỹ năng sống, phát triển tư duy sáng tạo, các chương trình còn góp phần hình thành ý thức bảo vệ môi trường, nâng cao năng lực sử dụng công nghệ an toàn và bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước ngay từ những trải nghiệm gần gũi hằng ngày.

*Trang bị kỹ năng số cho thiếu nhi

Trẻ em tham gia hoạt động vui chơi có thưởng, tìm hiểu về thế giới khoa học tự nhiên tại Thư viện tỉnh Khánh Hòa. 
Ảnh: Phan Sáu - TTXVN

Thư viện tỉnh Khánh Hòa những ngày hè trở thành điểm hẹn quen thuộc của nhiều thiếu nhi. Bên cạnh không gian đọc sách, các em còn được tham gia hàng loạt hoạt động trải nghiệm như “Thiếu nhi với kỹ năng sống đẹp”, “STEAM - Nhà khoa học nhí”, “Cùng em khám phá sách hay”, “Em làm chủ công nghệ số”...

Xuyên suốt mùa hè, nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo được tổ chức nhằm thu hút thiếu nhi tham gia, nổi bật như các cuộc thi trắc nghiệm hằng tuần, thi vẽ tranh cổ động trực quan dành cho học sinh tiểu học và trung học cơ sở, cuộc thi “Trình diễn thời trang tái chế” lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó là các hoạt động trải nghiệm, rèn luyện sự khéo léo và phát huy năng khiếu như hướng dẫn làm kẹp sách, nặn đất sét khô, làm chong chóng, tô màu tranh, chiếu phim thiếu nhi. Các em còn được tham gia những sân chơi trí tuệ hấp dẫn như “Wow, thì ra là thế!” và “Chuyến du hành văn học mùa hè”, góp phần khơi dậy niềm say mê khám phá, học hỏi và bồi dưỡng tình yêu đối với tri thức, văn hóa đọc.

Em Huỳnh An Nguyên (14 tuổi, trú tại phường Nha Trang) đọc sách tại không gian "Thư viện xanh" ở phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. 
Ảnh: Phan Sáu - TTXVN

Đáng chú ý, thư viện tại Nha Trang còn đưa vào hoạt động không gian “Thư viện xanh”. Em Huỳnh An Nguyên (14 tuổi, trú tại phường Nha Trang) hào hứng cho biết em rất yêu thích không gian sinh hoạt hè này. Không chỉ được đọc sách, em còn được tiếp cận nhiều kiến thức thiết thực về nhận diện tin giả (fake news), phòng tránh lừa đảo trực tuyến và kỹ năng tự bảo vệ bản thân trên môi trường số. Theo An Nguyên, trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, việc trang bị kỹ năng sử dụng internet an toàn là điều hết sức cần thiết đối với thiếu nhi. Thực tế đã có không ít trường hợp trẻ em trở thành nạn nhân của các hành vi lừa đảo, xâm hại trên không gian mạng do thiếu kiến thức và kỹ năng nhận diện rủi ro.

Chia sẻ kinh nghiệm của bản thân, An Nguyên cho biết em luôn cài đặt mật khẩu có độ bảo mật cao, thay đổi định kỳ và tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân quan trọng cho người lạ trên mạng. “Khi gặp những vấn đề khó nói hoặc cần được tư vấn, em thường chia sẻ với bố mẹ thay vì tìm đến các hội nhóm ảo trên internet”, em nói. Trong dịp hè này, ngoài việc dành thời gian đọc sách, An Nguyên còn chủ động tự học thêm các kỹ năng tin học và tìm hiểu những công cụ trợ lý ảo phù hợp nhằm nâng cao khả năng học tập, đồng thời tương tác an toàn, hiệu quả hơn trong môi trường số. Những kiến thức và kỹ năng được trang bị từ các hoạt động hè không chỉ giúp em tự bảo vệ mình mà còn hình thành ý thức sử dụng công nghệ một cách văn minh, có trách nhiệm.

Cùng chung niềm vui, em Nguyễn Bảo Vy (12 tuổi, phường Nha Trang) cho biết đọc sách từ lâu đã trở thành thói quen không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày. Đặc biệt, mô hình “Thư viện xanh” với không gian mở gần gũi cùng góc trao đổi sách đã mang đến cho em cơ hội chia sẻ những cuốn sách yêu thích và tìm đọc thêm nhiều đầu sách mới phù hợp với sở thích, lứa tuổi. Theo Bảo Vy, bên cạnh việc khuyến khích trẻ em đọc sách và tiếp cận tri thức, việc xây dựng môi trường mạng an toàn cũng cần được quan tâm hơn nữa. Em mong muốn các cơ quan chức năng có những giải pháp quyết liệt nhằm làm trong sạch không gian mạng, trong đó có việc nghiên cứu các biện pháp kiểm soát độ tuổi sử dụng mạng xã hội phù hợp. Đồng thời, cha mẹ và người thân cần dành nhiều thời gian đồng hành, hướng dẫn con em mình khi tiếp cận internet để hạn chế những rủi ro có thể xảy ra.

Thiếu nhi ứng dụng trí tuệ nhân tạo trên điện thoại di động để tạo nên các thông điệp hữu ích về bảo vệ trẻ em. 
Ảnh: Phan Sáu - TTXVN

Ông Đinh Xuân Hương, Giám đốc Thư viện tỉnh Khánh Hòa cho biết, chuỗi hoạt động hè năm nay được xây dựng với mong muốn mang đến cho thiếu nhi những trải nghiệm bổ ích, hấp dẫn và giàu tính giáo dục. Thông qua các hoạt động tương tác với sách, các trò chơi khám phá tri thức và các chương trình trải nghiệm thực tế, các em không chỉ được bồi dưỡng kỹ năng đọc, khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin mà còn phát triển tư duy sáng tạo, kỹ năng giao tiếp và năng lực tự học. Theo ông Hương, mỗi cuốn sách hay, mỗi sân chơi trí tuệ tại thư viện đều góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, hình thành nhân cách và khơi dậy khát vọng học tập ở thế hệ trẻ. Đây cũng là nền tảng quan trọng để lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng, từng bước xây dựng xã hội học tập và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cho tương lai.

*Từ ý thức xanh đến kỹ năng sinh tồn

Không chỉ được trang bị tri thức và kỹ năng số, mùa hè năm nay còn trở nên ý nghĩa hơn đối với nhiều thiếu nhi Khánh Hòa khi các em được trực tiếp tham gia những hoạt động bảo vệ môi trường gắn với đời sống thực tiễn. Tại Trường Tiểu học Vĩnh Nguyên 3, các thầy cô giáo phối hợp với Ban Quản lý Vịnh Nha Trang tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm, giúp học sinh hiểu rõ hơn giá trị của hệ sinh thái biển cũng như trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc gìn giữ môi trường sống.

Qua những câu chuyện về đại dương xanh và tác động của rác thải đối với môi trường biển, em Nguyễn Tấn Tài đã nhận thức sâu sắc hơn về mối liên hệ giữa bảo vệ môi trường và sinh kế của người dân địa phương. Theo em, khi biển sạch, nguồn nước được bảo vệ và hệ sinh thái phát triển ổn định, các loài thủy hải sản sẽ sinh trưởng tốt hơn, góp phần tạo nguồn lợi kinh tế bền vững cho cộng đồng ngư dân. Từ nhận thức đó, Tấn Tài đã cùng thầy cô, các chiến sĩ và bạn bè tham gia thu gom rác thải tại khu vực ven đảo nơi mình sinh sống. “Dù khá mệt nhưng em rất vui vì đã làm được việc có ích. Bãi biển sạch đẹp không chỉ thu hút khách du lịch mà còn góp phần bảo vệ môi trường sống của các loài sinh vật biển. Em sẽ vận động người thân và bạn bè cùng chung tay giữ gìn môi trường”, em chia sẻ.

Song hành với việc bồi dưỡng ý thức bảo vệ môi trường, thiếu nhi Khánh Hòa còn được trang bị những kỹ năng sinh tồn thiết yếu, đặc biệt là kỹ năng phòng chống đuối nước thông qua các lớp dạy bơi miễn phí được tổ chức rộng khắp trong dịp hè. Năm nay, Nhà Văn hóa Thiếu nhi Khánh Hòa tại phường Bảo An tiếp tục duy trì các lớp dạy bơi miễn phí dành cho trẻ em khu vực phía Nam của tỉnh. Đồng thời, Đoàn Thanh niên và Hội Phụ nữ Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ (Công an tỉnh Khánh Hòa) cũng triển khai chương trình dạy bơi hè miễn phí cho trẻ em từ 6 tuổi trở lên. Theo báo cáo từ Tỉnh đoàn Khánh Hòa, mô hình “Lớp dạy bơi miễn phí” đang được lan tỏa rộng khắp. Tỉnh đoàn cùng các cơ sở Đoàn trực thuộc đã tổ chức hơn 120 lớp học bơi, thu hút hơn 3.230 thiếu nhi tham gia, với tỷ lệ trẻ biết bơi sau khóa học đạt từ 75% đến 90% tùy từng địa bàn.

Anh Huỳnh Hữu Phúc, Bí thư Tỉnh đoàn Khánh Hòa cho biết, các hoạt động Hè và Tháng hành động vì trẻ em năm 2026 được triển khai sâu rộng với chủ đề “Trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số”. Các chương trình hướng tới mục tiêu tạo dựng môi trường vui chơi lành mạnh cho thiếu nhi; đồng thời trang bị những kỹ năng cần thiết để các em tự tin hội nhập, thích ứng với sự phát triển của xã hội số. Theo anh Phúc, bên cạnh việc duy trì các sân chơi truyền thống, các cấp bộ Đoàn, Hội, Đội trong tỉnh đang chú trọng trang bị cho thiếu nhi kỹ năng số, kỹ năng sống, kỹ năng phòng chống đuối nước, tai nạn thương tích và các nguy cơ xâm hại trẻ em, qua đó góp phần xây dựng thế hệ công dân tương lai phát triển toàn diện cả về tri thức, thể chất và nhân cách.

Để mỗi mùa hè thực sự trở thành khoảng thời gian bổ ích, an toàn và đáng nhớ đối với trẻ em, Bí thư Tỉnh đoàn Khánh Hòa kêu gọi sự chung tay của gia đình, nhà trường, các tổ chức đoàn thể và toàn xã hội trong việc xây dựng môi trường sống lành mạnh, thân thiện với trẻ em. “Mỗi người lớn hãy trở thành một người bạn đồng hành tin cậy, biết lắng nghe, thấu hiểu và bảo vệ trẻ em bằng trách nhiệm, tình yêu thương và sự sẻ chia. Đó chính là nền tảng vững chắc để các em phát triển toàn diện, tự tin bước vào tương lai”, anh Huỳnh Hữu Phúc nhấn mạnh./.


Phan Sáu

Xem thêm