Định hình chiến lược phát triển đô thị thông minh Đồng bằng sông Cửu Long
Cần Thơ định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040 xác định rõ dữ liệu là nền tảng cốt lõi.
Chuyển đổi số cần được xem là nền tảng của quản trị đô thị hiện đại, vì vậy trong giai đoạn tới, thành phố Cần Thơ sẽ từng bước xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đô thị thống nhất, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu từ Trung ương đến địa phương và giữa các cơ quan quản lý, hình thành nền tảng dữ liệu mở phục vụ người dân, doanh nghiệp và nghiên cứu.
Đây là một trong những nội dung chính được đề cập tại Hội nghị chuyên đề đô thị thông minh với chủ đề “Định hình chiến lược phát triển đô thị thông minh - Trung tâm đổi mới của Đồng bằng sông Cửu long” do thành phố Cần Thơ tổ chức ngày 18/7.
Phát biểu tại Hội nghị, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa cho biết, mục tiêu cuối cùng của đô thị thông minh là thay đổi cách quản trị đô thị, lấy người dân làm trung tâm, chuyển từ quản lý hành chính, ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang quản trị đô thị giúp chính quyền ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp chính quyền quản trị hiệu quả hơn, giúp doanh nghiệp đổi mới sáng tạo hơn và giúp người dân được thụ hưởng những dịch vụ công thuận tiện, an toàn và bền vững hơn. Yếu tố then chốt không phải là công nghệ mà là đội ngũ lãnh đạo, quản lý và cán bộ có tầm nhìn, tư duy đổi mới và năng lực quản trị trong môi trường số.
Cần Thơ định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2040 xác định rõ dữ liệu là nền tảng cốt lõi. Cơ sở dữ liệu đô thị phải chuẩn hóa, kết nối liên thông, được cập nhật theo thời gian thực để phục vụ phân tích và dự báo. Lấy AI làm công cụ, đổi mới sáng tạo làm động lực của sự phát triển bền vững.
Kinh nghiệm quốc tế từ Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Hà Lan và các nước trong khu vực cho thấy, thành công của đô thị thông minh gắn liền với vai trò điều phối của Nhà nước, lấy người dân làm trung tâm, thúc đẩy hợp tác công - tư và triển khai theo lộ trình từ thí điểm đến nhân rộng, lựa chọn các bài toán đô thị thật sự cần để giải quyết trước. Đây là những bài học rất thiết thực mà thành phố cần nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương; cần thiết lập cơ chế điều phối liên ngành và xây dựng nền tảng dữ liệu dùng chung tránh tình trạng phân mảnh, đầu tư trùng lặp.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa, thành phố Cần Thơ sau hợp nhất có quy mô đô thị và dân số được mở rộng đáng kể, thành phố có đầy đủ điều kiện, tiềm năng để trở thành đô thị thông minh trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, dẫn dắt chuyển đổi số của vùng, gắn với chuyển đổi xanh và phát triển bền vững. Tuy nhiên, Cần Thơ không thể đi một mình trong tiến trình phát triển đô thị thông minh bền vững. Vai trò của Nhà nước là tạo thể chế và môi trường thuận lợi, còn nguồn lực và sáng tạo đến từ hợp tác công - tư, từ đội ngũ chuyên gia, học giả và các tổ chức quốc tế.
Từ những chia sẻ của các chuyên gia, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Hòa nhấn mạnh một số định hướng chiến lược cần được ưu tiên trong quá trình phát triển đô thị thông minh của thành phố. Theo đó, thời gian tới, Cần Thơ cần phát triển với vai trò là trung tâm đổi mới sáng tạo của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thay vì chỉ tập trung vào phạm vi địa giới hành chính của thành phố. Các ý tưởng về siêu đô thị và lõi trí tuệ của vùng, đã cho thấy rằng năng lực cạnh tranh của một đô thị trung tâm không chỉ được đo bằng quy mô phát triển của chính đô thị đó, mà còn bằng khả năng kết nối, lan tỏa và tạo giá trị cho toàn bộ hệ thống đô thị trong vùng. Đây sẽ là định hướng quan trọng để Cần Thơ tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm về khoa học, giáo dục, logistics, y tế và đổi mới sáng tạo của Đồng bằng sông Cửu Long.
Thành phố sẽ từng bước xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đô thị thống nhất, thúc đẩy chia sẻ dữ liệu từ Trung ương đến địa phương và giữa các cơ quan quản lý, hình thành nền tảng dữ liệu mở phục vụ người dân, doanh nghiệp và nghiên cứu. Đồng thời, thành phố cũng sẽ nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn và mô hình Bản sao số đô thị nhằm hỗ trợ dự báo, mô phỏng và ra quyết định trong các lĩnh vực như: Quy hoạch, giao thông, môi trường, quản lý ngập lụt và cung cấp dịch vụ công....
Lãnh đạo thành phố Cần Thơ đề nghị các sở, ngành liên quan tiếp tục nghiên cứu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến của Hội nghị để cập nhật, hoàn thiện kế hoạch triển khai Đề án phát triển đô thị thông minh của thành phố Cần Thơ trong giai đoạn tới. Theo đó, Cần Thơ cần nghiên cứu lựa chọn một số khu vực, dự án cụ thể để thí điểm mô hình đô thị thông minh, tập trung nghiên cứu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, có cơ chế thu hút hợp tác công - tư, trên cơ sở đó tổng kết, rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng ra toàn thành phố. Đặc biệt, thành phố phải luôn mở rộng hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức quốc tế trong việc nghiên cứu, chuyển giao tri thức, đào tạo nguồn nhân lực và triển khai các dự án thí điểm./.


