Hà Nội tăng tốc giải ngân đầu tư công, tạo lực đẩy cho các dự án hạ tầng chiến lược
Với khoảng 64.000 tỷ đồng vốn đầu tư công được giải ngân trong 6 tháng đầu năm 2026, đạt 53% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, Hà Nội đang tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực hiện các dự án.
Thành phố xác định đầu tư công phải thực sự đóng vai trò “vốn dẫn dắt”, tập trung cho hạ tầng chiến lược, khơi thông các điểm nghẽn và mở ra không gian phát triển mới. Kết quả bước đầu tích cực, song khối lượng vốn còn lại rất lớn, đòi hỏi từng chủ đầu tư, sở, ngành và địa phương tiếp tục siết kỷ luật, kiểm soát tiến độ theo tuần, tháng và chịu trách nhiệm đến cùng về hiệu quả sử dụng vốn.
* Dòng vốn công dẫn dắt tăng trưởng và kiến tạo không gian mới
Năm 2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030. Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên, đầu tư công được xác định là một trong những động lực quan trọng để kích hoạt sản xuất, tạo việc làm, hoàn thiện hạ tầng và dẫn dắt nguồn vốn xã hội. Kế hoạch vốn đầu tư công Thủ tướng Chính phủ giao cho thành phố trong năm 2026 ở mức xấp xỉ 126.000 tỷ đồng, thuộc nhóm lớn nhất cả nước. nước.
Theo báo cáo của UBND thành phố Hà Nội, đến ngày 30/6/2026, thành phố đã giải ngân khoảng 64.000 tỷ đồng, đạt 53% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đây là mức giải ngân cao nhất trong cùng kỳ nhiều năm của Hà Nội, đồng thời đưa thành phố vào nhóm dẫn đầu cả nước cả về khối lượng và tỷ lệ thực hiện. Trong khi tổng số vốn giải ngân trên phạm vi cả nước trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 360.000 tỷ đồng, riêng Hà Nội chiếm hơn một phần sáu.
Kết quả này thể hiện bước chuyển trong tư duy điều hành đầu tư công của thành phố. Thay vì chờ hoàn thiện đầy đủ các thủ tục mới bắt đầu thúc đẩy tiến độ, Hà Nội phân công nhiệm vụ ngay từ đầu năm, kiểm soát từng dự án theo mốc cụ thể, đồng thời xử lý song song các vấn đề về giải phóng mặt bằng, vật liệu, thủ tục đầu tư và nguồn vốn.
Trước đó, đến ngày 23/4/2026, thành phố mới giải ngân khoảng 31.000 tỷ đồng, tương đương 25,7% kế hoạch. Đến ngày 6/5, con số này tăng lên hơn 36.200 tỷ đồng, đạt 30,17%. Như vậy, trong gần hai tháng tiếp theo, khối lượng vốn được giải ngân đã tăng thêm gần 28.000 tỷ đồng, cho thấy hoạt động thi công, nghiệm thu và thanh toán tại nhiều dự án được đẩy mạnh.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu khẳng định, trong bối cảnh thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, đầu tư công tiếp tục được xác định là “động lực chủ đạo - công cụ điều hành - đòn bẩy kích hoạt tăng trưởng của Thủ đô”. Theo ông, nhiệm vụ giải ngân phải được triển khai xuyên suốt, tận dụng tối đa thời gian và bắt đầu ngay từ những ngày đầu năm, thay vì dồn khối lượng thanh toán vào những tháng cuối năm.
Dòng vốn đầu tư công đang được tập trung cho các công trình có khả năng tạo chuyển biến lớn về kết nối và không gian phát triển như đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cầu vượt sông Hồng, hệ thống đường sắt đô thị, các tuyến đường vành đai, quốc lộ, công trình chống úng ngập, trường học và hạ tầng xã hội. Khi được giải ngân đúng tiến độ, nguồn vốn này tạo đơn hàng cho doanh nghiệp xây dựng, thúc đẩy sản xuất vật liệu, vận tải, cơ khí và dịch vụ kỹ thuật, đồng thời giúp giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực kết nối vùng.
Tác động của đầu tư công vì vậy không chỉ được đo bằng tỷ lệ vốn đã chi, mà còn ở số công trình được hoàn thành, số điểm nghẽn được tháo gỡ và hiệu quả khai thác sau đầu tư. Một tuyến đường chỉ tạo ra giá trị đầy đủ khi được kết nối đồng bộ; một cây cầu chỉ phát huy tác dụng khi đường dẫn, nút giao và hệ thống giao thông hai đầu cầu cùng được hoàn thiện.
Tại tọa đàm “Hà Nội chuyển động” ngày 20/7/2026, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học kinh tế Việt Nam, nhận định kết quả giải ngân của Hà Nội phản ánh quyết tâm chính trị lớn và sự chủ động trong vận dụng cơ chế. Ông cho rằng: “Những kết quả ấn tượng này là nhờ việc vận dụng hiệu quả các cơ chế, chính sách của Trung ương và thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của bộ máy lãnh đạo thành phố”.
Dưới góc độ kinh tế, đầu tư công còn giữ vai trò “vốn mồi”, tạo nền tảng để thu hút các nguồn lực ngoài ngân sách. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long, Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam, phân tích rằng Nhà nước cần tiên phong đầu tư vào những lĩnh vực có vốn lớn, thời gian thu hồi dài và mức độ rủi ro cao. Khi hạ tầng được hình thành, chi phí và rủi ro của nhà đầu tư tư nhân giảm xuống, qua đó tạo điều kiện thu hút thêm vốn trong nước, vốn FDI và các hình thức hợp tác công - tư.
* Siết kỷ luật tiến độ, cá thể hóa trách nhiệm từng dự án
Dù đạt kết quả tích cực trong 6 tháng đầu năm, Hà Nội vẫn đứng trước áp lực lớn khi khối lượng vốn phải giải ngân trong nửa cuối năm còn khoảng 60.000 tỷ đồng. Đây cũng là thời điểm nhiều dự án bước vào giai đoạn thi công cao điểm, trong khi mùa mưa, biến động giá vật liệu và vướng mắc mặt bằng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ.
Để kiểm soát tình hình, UBND thành phố yêu cầu người đứng đầu các sở, ngành, xã, phường, chủ đầu tư và ban quản lý dự án chịu trách nhiệm toàn diện về kết quả giải ngân của đơn vị. Trách nhiệm được phân đến từng cán bộ, từng công đoạn, thay vì chỉ giao chung cho một cơ quan hoặc tập thể.
Mỗi dự án phải xây dựng tiến độ tổng thể, kế hoạch giải ngân theo tuần, tháng và quý; xác định đầu mối phối hợp; đồng thời chuẩn bị phương án xử lý rủi ro về giải phóng mặt bằng, vật liệu và thủ tục. Kết quả giải ngân được sử dụng làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cá nhân, tập thể và người đứng đầu.
Thành phố đồng thời giao chỉ tiêu giải ngân theo tháng, yêu cầu thực hiện theo nguyên tắc “có mục tiêu - có tiến độ - có người chịu trách nhiệm - có kiểm tra - có kết quả”. Các đơn vị phải báo cáo tình hình thực hiện trước ngày 3 hằng tháng, nêu rõ khối lượng đã hoàn thành, phần việc chậm, nguyên nhân và giải pháp khắc phục.
Một điểm mới là kết quả giải ngân của các chủ đầu tư được công khai định kỳ trên hệ thống quản lý dự án đầu tư của thành phố. Việc công khai không chỉ phục vụ giám sát mà còn tạo sức ép trách nhiệm đối với những đơn vị có tỷ lệ thực hiện thấp hoặc liên tục không đạt cam kết.
Hà Nội cũng chủ trương điều chuyển vốn khỏi các dự án chậm tiến độ, không có khả năng giải ngân hoặc hai kỳ liên tiếp không đạt kế hoạch. Nguồn vốn được ưu tiên chuyển sang dự án khẩn cấp, công trình trọng điểm, dự án chuyển tiếp có khả năng hoàn thành trong năm hoặc những dự án đang đạt tiến độ tốt.
Giải phóng mặt bằng tiếp tục là một trong những điểm nghẽn lớn nhất. Tại hội nghị về đầu tư công đầu tháng 5/2026, UBND thành phố đánh giá nhiều dự án hạ tầng trọng điểm, gồm Vành đai 1, Vành đai 2,5 và một số cầu vượt sông Hồng, vẫn chịu ảnh hưởng bởi tiến độ thu hồi đất, xác định nguồn gốc đất và bố trí tái định cư.
Để đẩy nhanh xử lý, thành phố yêu cầu các xã, phường thành lập tổ chỉ huy giải ngân vốn đầu tư công do Chủ tịch UBND cấp xã làm tổ trưởng; lập kế hoạch cụ thể về giải phóng mặt bằng, thi công và thanh toán cho từng dự án.
Đối với công trình trọng điểm, những khó khăn vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo ngay, không để hồ sơ tồn đọng hoặc chuyển qua nhiều cơ quan mà không xác định rõ đơn vị xử lý.
Nguồn vật liệu xây dựng cũng là vấn đề cần kiểm soát khi nhiều dự án quy mô lớn đồng loạt triển khai. UBND thành phố giao Sở Xây dựng theo dõi sát diễn biến giá vật liệu, nhiên liệu, nhân công và thiết bị; kịp thời công bố giá, chỉ số giá và đề xuất phương án bảo đảm nguồn cung. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát quy hoạch mỏ, tháo gỡ khó khăn trong cấp phép khai thác đất, cát, đá phục vụ thi công.
Đối với dự án ODA và đường sắt đô thị, các chủ đầu tư phải đẩy nhanh điều chỉnh chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư, hiệp định vay và phối hợp với bộ, ngành Trung ương, nhà tài trợ. Đây là nhóm dự án có quy trình phức tạp, nhiều thủ tục liên quan đến vốn vay quốc tế nên nếu không chủ động xử lý từ sớm, tiến độ giải ngân có thể bị ảnh hưởng kéo dài.
* Không chạy theo tỷ lệ, đặt hiệu quả công trình lên hàng đầu
Tỷ lệ giải ngân cao là một chỉ tiêu quan trọng, nhưng không phải mục tiêu duy nhất. Thành phố tiếp tục áp dụng cơ chế “làn xanh”, xử lý trong 24 giờ đối với thủ tục thuộc các dự án lớn, quan trọng, trọng điểm và cấp bách, nhưng không giản lược các yêu cầu về pháp lý, an toàn và chất lượng công trình.
Đối với những dự án chậm kéo dài, thành phố thực hiện rà soát, phân loại và xử lý theo từng nhóm. Đến đầu tháng 5/2026, Hà Nội xác định còn 339 dự án đầu tư công chậm triển khai và 341 dự án ngoài ngân sách cần tập trung xử lý. Các dự án được xem xét theo hướng tiếp tục thực hiện sau khi tháo gỡ vướng mắc, điều chỉnh tiến độ, chấm dứt hoặc thu hồi nếu không còn khả năng triển khai.
Việc xử lý dự án tồn đọng giúp giải phóng nguồn lực đất đai, hạn chế lãng phí vốn và tạo cơ hội cho các nhà đầu tư có năng lực. Đây cũng là điều kiện để thành phố chuyển nguồn lực sang các công trình có tính cấp thiết và sức lan tỏa cao hơn.
Kết quả giải ngân 6 tháng đầu năm 2026 tạo nền tảng quan trọng để Hà Nội bước vào giai đoạn tăng tốc. Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm, yêu cầu không chỉ là giải ngân hết kế hoạch vốn, mà còn phải bảo đảm từng khoản chi gắn với khối lượng thực tế, từng dự án tạo được sản phẩm cụ thể và từng công trình sau khi hoàn thành phát huy hiệu quả.
Khi kỷ luật đầu tư được siết chặt, trách nhiệm được cá thể hóa và nguồn vốn được điều chuyển linh hoạt, đầu tư công sẽ thực sự trở thành lực dẫn dắt, khơi thông nguồn lực xã hội và thúc đẩy các dự án hạ tầng chiến lược. Đây là điều kiện quan trọng để Hà Nội mở rộng không gian phát triển, nâng cao chất lượng đô thị và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững trong giai đoạn mới./.
