Đổi mới mô hình quản trị phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Khi tận dụng tốt khoa học công nghệ, Thành phố Hồ Chí Minh có thể vươn lên thành trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ của khu vực Đông Nam Á, tạo ra những động lực mới trong phát triển.
Ngày 26/3, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Viện Nghiên cứu chính sách và chiến lược (Ban Chính sách, chiến lược Trung ương) phối hợp cùng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo Đổi mới mô hình quản trị phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Phát biểu đề dẫn hội thảo, Tiến sĩ Đặng Đức Anh, Quyền Viện trưởng, Viện Nghiên cứu chính sách và chiến lược cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, mô hình tăng trường truyền thống dần bộc lộ nhiều hạn chế. Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới với những mục tiêu tăng trưởng cao, cùng với bối cảnh quốc tế hiện nay đặt ra yêu cầu đổi mới mô hình quản trị phát triển để đáp ứng yêu cầu.
Với vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu phải đi đầu trong thay đổi mô hình quản trị phát triển. Hiện tại, Thành phố Hồ Chí Minh và cả nước đang đứng trước các thay đổi vĩ mô liên quan đến dịch chuyển chuỗi cung ứng, yêu cầu có dòng vốn đầu tư chất lượng cao, kinh tế xanh, kinh tế số và sức ép cạnh tranh giữa các nước trên thế giới ngày càng căng thẳng. Nếu không thay đổi mô hình quản trị mới dựa trên khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, Thành phố có thể đối mặt với tăng trưởng không như kỳ vọng, nguy cơ suy giảm tính cạnh tranh tương đối so với các đô thị lớn trong khu vực. Ngược lại, khi tận dụng tốt khoa học công nghệ, Thành phố có thể vươn lên thành trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ của khu vực Đông Nam Á, tạo ra những động lực mới trong phát triển.
Điều này đòi hỏi Thành phố phải đẩy nhanh xây dựng chính quyền số, phát triển hạ tầng dữ liệu, hạ tầng số dùng chung, nâng cao năng lực phân tích, dự báo, điều hành dựa trên dữ liệu lớn; thúc đẩy liên giữa khu vực công – tư, trường-viện; chủ động tham gia sâu hơn vào mạng lưới đối mới sáng tạo toàn cầu…
Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ, gần đây, các học giả, nhà nghiên cứu đang đề xuất mô hình tăng trưởng “hai tốc độ” cho Thành phố Hồ Chí Minh: ổn định và bứt phá. Trong đó, địa phương cần tiếp tục duy trì sự bền vững của các nhóm ngành công nghiệp và dịch vụ truyền thống; nhưng cần tạo bứt phá dựa trên lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, kinh tế số, tài chính quốc tế.
Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hoà, còn nhiều vấn đề đặt ra về thể chế, hạ tầng số và nhân lực, đặt ra yêu cầu Thành phố cần nỗ lực đột phá; trong đó lấy khoa học công nghệ, chuyển đổi số là lực kéo trung tâm; kết nối thông suốt từ lõi vật lý đến không gian dữ liệu số; thiết lập trật tự cạnh tranh mới dựa trên AI và kinh tế xanh. Về dữ liệu, Thành phố cần đi vào các chuyên ngành như y tế, tài chính, kinh doanh dựa trên dữ liệu địa phương.
Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hòa đề xuất xây dựng Sàn giao dịch dữ liệu hướng đến hình thành một hệ sinh thái dữ liệu có giá trị kinh tế cao, trong đó dữ liệu được xem như một loại tài sản vô hình trên bảng cân đối, góp phần thúc đẩy việc thương mại hóa và khai thác dữ liệu hiệu quả. Đồng thời, thúc đẩy thành lập quỹ đổi mới sáng tạo độc lập với mục tiêu huy động khoảng 1.000 tỷ đồng, nhằm hỗ trợ các startup trong lĩnh vực AI và bán dẫn. Bên cạnh đó, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Hoà cũng đề xuất mô hình sandbox công nghệ tại phường Bình Dương, tạo điều kiện thử nghiệm các công nghệ mới như xe tự lái (V2X), fintech và AI trong y khoa; phát triển hạ tầng 5G-Advanced tại các khu vực cảng biển và logistics góp phần kiến tạo nền kinh tế tầm thấp, tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.
Góp phần nâng cao hiệu quả quản trị công việc, Tiến sĩ Dư Phước Tân, Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh đề xuất triển khai mô hình quản trị công việc theo phương thức giao công việc (trọn gói), thay vì phân công theo chuyên môn (hay lĩnh vực). Mô hình này mang lại lợi ích đáng kể về tính linh hoạt, đổi mới và phát triển nhân viên, nhưng đồng thời cũng kèm theo những thách thức lớn về đầu tư, thay đổi hệ thống và quản lý nguồn nhân lực. Đối với cá nhân, nó mở ra cơ hội phát triển đa dạng và ý nghĩa công việc, nhưng cũng đòi hỏi khả năng thích ứng và chịu áp lực học hỏi cao./.
