Chính quyền chủ động tìm đến người dân, thay vì chỉ chờ người dân tìm đến chính quyền; trực tiếp nhận diện những khó khăn ở cơ sở và đồng hành trong quá trình tháo gỡ.
Xây dựng và phát triển Thành phố Đồng Nai theo hướng “Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể, nguồn lực, mục tiêu và đối tượng thụ hưởng của sự phát triển là một trong những nội dung được xác định tại Nghị quyết 16-NQ/TW ngày 21/7/2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2065. Tại xã Bù Đăng, tinh thần này đang được cụ thể hóa từ những việc làm thiết thực, trong đó có việc chính quyền chủ động đến tận nhà hỗ trợ người dân hoàn tất thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.
* Từ những thửa đất chưa có giấy chứng nhận
Một ngày đặc biệt đối với già làng Điểu Kim, thôn Đức Thọ, xã Bù Đăng, khi gia đình ông cùng nhiều hộ dân trong thôn lần đầu được trao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với những thửa đất đã canh tác qua nhiều thế hệ. Điều khiến người dân phấn khởi không chỉ là có trong tay giấy tờ pháp lý đối với thửa đất của gia đình, mà còn bởi cán bộ chính quyền đã trực tiếp về tận nhà trao giấy chứng nhận, thay vì để người dân phải nhiều lần đi lại để hoàn thiện thủ tục. “Thấy bà con trước đây đi làm sổ đỏ rất khó khăn, một vài héc-ta cũng phải đi lên đi xuống, rất cực khổ. Nay được xã hỗ trợ, làm tận nhà, trao sổ tận tay nên bà con phấn khởi, vui vẻ; cảm ơn Nhà nước, cảm ơn Ủy ban nhân dân xã Bù Đăng”, già làng Điểu Kim nói.
Với những hộ dân còn gặp khó khăn trong đi lại hoặc hạn chế khả năng tiếp cận các thủ tục hành chính, cách làm này giúp quá trình giải quyết công việc trở nên thuận lợi hơn.
Đối với ông Điểu Văn Bưu, thôn Đức Thọ, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn có ý nghĩa thiết thực đối với việc phát triển kinh tế gia đình. Khi có giấy chứng nhận, người dân có cơ sở pháp lý để yên tâm sử dụng đất và có thể tiếp cận nguồn vốn khi có nhu cầu đầu tư sản xuất.
Thực tế tại Bù Đăng cho thấy, phía sau một tấm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là cả quá trình xác minh, hoàn thiện hồ sơ đối với những trường hợp đã sử dụng đất ổn định qua nhiều năm nhưng chưa được cấp giấy.
* Gỡ vướng từ cơ sở
Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu tại những địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số không phải là công việc đơn giản. Nhiều thửa đất được sử dụng qua nhiều thế hệ nhưng thiếu giấy tờ về nguồn gốc; quá trình chuyển giao, sử dụng đất diễn ra trong thời gian dài khiến việc xác minh hồ sơ phải dựa nhiều vào thực tế và thông tin từ người dân.
Để tháo gỡ những vướng mắc này, UBND xã Bù Đăng triển khai “Chiến dịch 180 ngày thực hiện Đề án hỗ trợ nhân dân lập thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu”. Các tổ công tác được phân công bám địa bàn, xuống từng thôn, trực tiếp xác minh, hướng dẫn và hỗ trợ người dân.
Cán bộ, giáo viên và các lực lượng tham gia chiến dịch tranh thủ cả những ngày nghỉ để đến từng hộ dân. Với những thửa đất nằm tại khu vực sản xuất nông nghiệp, cán bộ phải trực tiếp xuống ruộng xác định vị trí, thu thập thông tin, đối chiếu và xác minh quá trình sử dụng đất.
Theo số liệu xã Bù Đăng tổng hợp, qua rà soát ban đầu, địa phương xác định 2.117 thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sau hơn một tháng triển khai, hơn 1.000 thửa đất đã được rà soát, khoảng 800 thửa được thẩm tra; 38 hộ dân đủ điều kiện đã hoàn tất thủ tục và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu.
Điểm đáng chú ý là việc rà soát không chỉ dừng ở đất đai. Các tổ công tác còn hỗ trợ người dân bổ sung, hoàn thiện nhiều nhóm thông tin liên quan trực tiếp đến đời sống như việc làm, đào tạo nghề, nước sạch, vệ sinh môi trường, hộ nghèo, cận nghèo, bảo hiểm y tế và bảo hiểm xã hội.
Tại những thôn có đông đồng bào dân tộc thiểu số, việc tuyên truyền, hướng dẫn được thực hiện trực tiếp tại từng hộ. Nhiều trường hợp người dân chưa nắm rõ quyền lợi, chưa biết mình thuộc diện được hỗ trợ hoặc còn thiếu thông tin, giấy tờ cần thiết.
Chị Nguyễn Thị Quỳnh, giáo viên Trường mầm non Họa Mi, xã Bù Đăng, cho biết các giáo viên tham gia tổ công tác tranh thủ ngày thứ Bảy, Chủ nhật xuống từng nhà dân, hỗ trợ rà soát thông tin đất đai và các dữ liệu còn thiếu. Công việc nhiều khi phải thực hiện ngay giữa ruộng, bởi việc xác định vị trí thửa đất đòi hỏi phải xuống thực địa.
Thực tế này cho thấy, để hoàn thiện một hồ sơ cấp giấy chứng nhận, cán bộ không chỉ xử lý giấy tờ tại trụ sở mà phải trực tiếp xuống cơ sở, xác minh nguồn gốc và quá trình sử dụng đất qua nhiều thời kỳ. Có những thửa đất đã được người dân sử dụng ổn định từ 20-30 năm nhưng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận.
* Thay đổi từ cách phục vụ
Theo ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch UBND xã Bù Đăng, trong quá trình triển khai, địa phương gặp nhiều áp lực do khối lượng công việc lớn, trong khi cán bộ địa chính chỉ có 3 người. Cùng với đó, dữ liệu đất đai ở một số trường hợp chưa đầy đủ, nhiều thửa đất có lịch sử sử dụng kéo dài nên việc xác minh nguồn gốc phải thực hiện trực tiếp tại cơ sở.
Thay vì để người dân tự tìm hiểu, đi lại qua nhiều khâu, xã tổ chức lực lượng hỗ trợ ngay từ địa bàn dân cư; phân loại từng trường hợp, xác định hồ sơ nào đủ điều kiện, hồ sơ nào còn thiếu và hướng dẫn người dân hoàn thiện.
Theo lãnh đạo xã Bù Đăng, một trong những kết quả đáng chú ý là thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu được rút ngắn 27 ngày, còn 3 ngày đối với những trường hợp đủ điều kiện và hoàn tất hồ sơ.
Việc có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không chỉ giúp người dân hoàn thiện cơ sở pháp lý đối với tài sản của mình mà còn tạo điều kiện để tiếp cận nguồn vốn, đầu tư sản xuất, phát triển kinh tế gia đình. Với những hộ đã sử dụng đất ổn định trong thời gian dài nhưng chưa được cấp giấy, đây còn là cơ sở để họ yên tâm hơn trong quá trình sử dụng đất.
Từ kết quả bước đầu, xã Bù Đăng tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trong giai đoạn tiếp theo, tập trung vào những nhóm vấn đề gắn trực tiếp với đời sống người dân như giải quyết việc làm, đào tạo nghề, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, giảm nghèo và hoàn thiện dữ liệu đất đai.
Hiện Bù Đăng vẫn còn hơn 2.000 trường hợp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu. Đây là khối lượng công việc lớn, trong đó mỗi hồ sơ có đặc điểm và quá trình sử dụng đất khác nhau, đòi hỏi chính quyền vừa bảo đảm đúng quy định, vừa tiếp tục bám sát từng trường hợp cụ thể.
Từ việc cấp một giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cách làm ở Bù Đăng cho thấy yêu cầu lấy người dân làm trung tâm có thể bắt đầu từ những vấn đề rất cụ thể: chính quyền chủ động tìm đến người dân, thay vì chỉ chờ người dân tìm đến chính quyền; trực tiếp nhận diện những khó khăn ở cơ sở và đồng hành trong quá trình tháo gỡ.
Đó cũng là một cách cụ thể để tinh thần Nghị quyết 16 từng bước đi vào cuộc sống, từ việc giải quyết những nhu cầu thiết thực, gắn trực tiếp với quyền lợi và đời sống của người dân./.
