Nhiều chương trình du lịch đến Trung Đông đã phải tạm dừng hoặc điều chỉnh lịch trình nhằm bảo đảm an toàn cho du khách.
Những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị tại khu vực Trung Đông đang tạo ra tác động không nhỏ đối với thị trường hàng không và du lịch quốc tế. Ứng phó với tình hình này, ngành Du lịch Thủ đô chủ động xây dựng các kịch bản linh hoạt theo nhiều cấp độ, với mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn cho du khách và duy trì sự ổn định của thị trường du lịch, biến thách thức thành cơ hội để phát triển du lịch bền vững.
*Doanh nghiệp du lịch kích hoạt ứng phó khẩn
Theo số liệu của Sở Du lịch Hà Nội, trong hai tháng đầu năm 2026, Thủ đô đón khoảng 5,77 triệu lượt khách, tăng 23,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, khách quốc tế đạt khoảng 1,55 triệu lượt, tăng 35,6%. Những con số này cho thấy thị trường du lịch Hà Nội đang duy trì đà phục hồi và tăng trưởng tích cực sau giai đoạn khó khăn của ngành Du lịch toàn cầu.
Ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết, khách quốc tế đến Hà Nội từ hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Riêng khu vực Trung Đông có du khách từ 17 quốc gia như, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ, Oman, Qatar, Ai Cập… Tuy nhiên, thị trường này hiện chỉ chiếm khoảng 3% tổng lượng khách quốc tế đến Thủ đô.
Theo thống kê, trong hai tháng đầu năm 2026, Hà Nội đón khoảng 34.500 lượt khách đến từ khu vực Trung Đông, trong đó Israel là thị trường lớn nhất, chiếm 51% số khách khu vực này. Lượng du khách từ các thị trường Trung Đông đến Hà Nội trong tháng 2/2026 giảm 32% so với tháng trước đó.
Quy mô thị trường khách từ Trung Đông đến Hà Nội hiện còn khá khiêm tốn so với các thị trường trọng điểm. Tuy vậy, theo Sở Du lịch Hà Nội và các doanh nghiệp lữ hành, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã tạo ra những tác động gián tiếp đối với ngành Du lịch, đặc biệt là hoạt động vận tải hàng không.
Theo một số doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành có thị trường đi và đến từ khu vực Trung Đông như Công ty Vietravel, Hanoitourist, Saigontourist, Vietfoot Travel… và thông qua các Hiệp hội du lịch, Câu lạc bộ Lữ hành UNESCO Hà Nội, nhiều chương trình du lịch đến Trung Đông đã phải tạm dừng hoặc điều chỉnh lịch trình nhằm bảo đảm an toàn cho du khách.
Bên cạnh đó, một số hành trình du lịch đi châu Âu quá cảnh tại các trung tâm trung chuyển hàng không lớn ở Trung Đông cũng đang được doanh nghiệp chủ động thay đổi đường bay hoặc điều chỉnh lịch khởi hành.
Ông Nguyễn Hữu Cường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty TNHH Du lịch Quốc tế Tràng An cho biết, để bảo đảm an toàn cho du khách, công ty đã hủy các tour Dubai trong tháng 3 và đang xem xét khả năng hủy tiếp các tour dự kiến khởi hành trong tháng 4 tới.
Bên cạnh hỗ trợ tối đa cho các đoàn khách bị hủy tour, thay đổi hành trình hoặc bảo lưu tour, đồng thời trấn an tâm lý du khách, Công ty TNHH Du lịch Quốc tế Tràng An cũng đang đẩy mạnh khai thác tour ngắn đến Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), châu Âu, Australia, Đông Nam Á cũng như các sản phẩm du lịch nội địa nhằm duy trì hoạt động trong giai đoạn khó khăn này.
Theo ông Cường, các tour đến Ai Cập, châu Âu hay Thổ Nhĩ Kỳ vẫn được đánh giá là an toàn. Doanh nghiệp chủ động trao đổi, cung cấp thông tin cụ thể tình hình thực tế tại điểm đến để du khách yên tâm khi tham gia hành trình.
Ông Vũ Văn Tuyên, chuyên gia hoạch định và phát triển du lịch bền vững cho rằng, khu vực Trung Đông hiện là một trong những trung tâm trung chuyển hàng không lớn của thế giới. Khi xảy ra bất ổn, nhiều tuyến bay quốc tế buộc phải điều chỉnh lộ trình. Các hãng hàng không phải lựa chọn đường bay vòng. Quỹ chỗ trên các chặng bay thẳng đến châu Âu trở nên eo hẹp hơn, cùng với sự biến động của giá dầu thế giới đã đẩy chi phí vận hành tăng lên. “Điều này đòi hỏi doanh nghiệp lữ hành và du khách phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về tài chính và kế hoạch”, ông Vũ Văn Tuyên nhận định.
Ngoài ra, tâm lý du khách quốc tế cũng bị ảnh hưởng, một số du khách có xu hướng thận trọng hơn trong việc lựa chọn hành trình, đặc biệt là những chuyến đi dài hoặc các tuyến bay quá cảnh qua khu vực nhạy cảm.
*Điều chỉnh các tuyến, tour phù hợp
Khu vực Trung Đông từ lâu đóng vai trò là một trong những trung tâm trung chuyển hàng không quan trọng của thế giới, kết nối các dòng khách giữa châu Âu, châu Á và nhiều khu vực khác. Các sân bay lớn như, Dubai, Doha hay Abu Dhabi đã trở thành “điểm nối” thuận tiện cho hàng trăm triệu lượt hành khách mỗi năm, trong đó, có lượng lớn khách quốc tế đến khu vực Đông Nam Á và Việt Nam.
Theo ông Vũ Văn Tuyên, khi hệ thống trung chuyển này có những điều chỉnh nhất định, các hãng hàng không buộc phải tối ưu lại mạng lưới đường bay; trong một số trường hợp phải bay vòng hoặc chuyển hướng sang các điểm trung chuyển khác, khiến thời gian bay kéo dài hơn hoặc chi phí tăng lên trong ngắn hạn. Tuy nhiên, ngành hàng không quốc tế vốn có khả năng thích ứng rất nhanh và các hãng đang từng bước điều chỉnh để bảo đảm hoạt động vận hành ổn định.
Bên cạnh sự chủ động của cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp du lịch đang tích cực điều chỉnh chiến lược khai thác thị trường nhằm thích ứng tình hình mới.
Đối với các tuyến tour Trung Đông, các doanh nghiệp đang thực hiện phân loại mức độ rủi ro rất chặt chẽ theo hướng dẫn của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam. Theo đó, đối với những khu vực có biến động trực tiếp, nhiều đơn vị chủ động tạm dừng các kế hoạch khởi hành nhằm bảo đảm an toàn cho du khách.
Trong khi đó, với các thị trường lân cận vẫn duy trì sự ổn định, các doanh nghiệp tiếp tục theo dõi sát tình hình để có những điều chỉnh phù hợp. Các doanh nghiệp lữ hành hiện duy trì cơ chế giám sát thông tin 24/7, kết nối thường xuyên với đối tác bản địa để cập nhật những thay đổi về hành trình di chuyển cũng như tình trạng hoạt động của các cảng hàng không.
Nhiều doanh nghiệp xây dựng các phương án dự phòng về lưu trú, hành trình và bảo hiểm du lịch nhằm bảo vệ quyền lợi của du khách trong trường hợp xảy ra tình huống bất khả kháng.
Không chỉ dừng ở các giải pháp ứng phó ngắn hạn, nhiều doanh nghiệp du lịch tại Hà Nội đang chủ động tái cấu trúc chiến lược thị trường theo hướng đa dạng hóa điểm đến và phát triển thêm dòng sản phẩm mới.
Theo ghi nhận từ một số doanh nghiệp lữ hành, thời gian gần đây, nhiều du khách chuyển kế hoạch du lịch từ các tour Trung Đông sang các hành trình tại Australia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hoặc điểm đến nghỉ dưỡng cao cấp trong nước. Sự chuyển dịch này cũng mở ra cơ hội để các doanh nghiệp tăng cường khai thác thị trường ổn định và có nhu cầu du lịch cao.
*Hà Nội là điểm đến an toàn, thân thiện
Ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho biết, ứng phó với những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, ngành Du lịch Thủ đô đã chủ động xây dựng các kịch bản theo nhiều cấp độ, mục tiêu cao nhất là bảo đảm an toàn cho du khách và duy trì sự ổn định của thị trường du lịch. Sở Du lịch Hà Nội đã yêu cầu các doanh nghiệp lữ hành rà soát toàn bộ chương trình du lịch có liên quan đến khu vực Trung Đông hoặc các tuyến bay quá cảnh qua khu vực này; chủ động điều chỉnh lịch trình, thay đổi đường bay hoặc tư vấn điểm đến thay thế cho du khách khi cần thiết.
Trong trường hợp xung đột kéo dài, ngành Du lịch Thủ đô sẽ tập trung một số giải pháp trọng tâm: Đa dạng hóa thị trường khách quốc tế, tăng cường thu hút khách từ Đông Á, Ấn Độ, châu Âu và các thị trường truyền thống nhằm bù đắp những biến động cục bộ; phối hợp chặt chẽ với các hãng hàng không và doanh nghiệp lữ hành để cập nhật thông tin đường bay, bảo đảm hành trình an toàn, thuận lợi cho du khách.
Ngành tiếp tục đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá hình ảnh Hà Nội là điểm đến an toàn, thân thiện và hấp dẫn, qua đó, củng cố niềm tin của các đối tác và du khách quốc tế, nâng cao năng lực quản trị rủi ro, khả năng phản ứng nhanh của các doanh nghiệp du lịch nhằm bảo đảm sự ổn định, phát triển bền vững trong bối cảnh tình hình quốc tế còn nhiều biến động.
Để ổn định tâm lý đối với khách du lịch quốc tế, Sở Du lịch Hà Nội đã yêu cầu các đơn vị rà soát toàn bộ chương trình du lịch đã ký kết, mở bán hoặc dự kiến khởi hành có liên quan đến các quốc gia trong khu vực Trung Đông hoặc hành trình quá cảnh qua khu vực này. Đối với những chương trình đã bán cho khách du lịch quốc tế từ các khu vực đang có xung đột đến Việt Nam (nếu có), doanh nghiệp cần chủ động trao đổi cùng đối tác và khách hàng để điều chỉnh lịch trình, thời gian khởi hành hoặc thực hiện phương án hoãn, hủy phù hợp. Việc điều chỉnh phải bảo đảm quyền lợi chính đáng của du khách theo các cam kết hợp đồng cũng như quy định của pháp luật.
Các doanh nghiệp lữ hành thường xuyên cập nhật khuyến cáo của Bộ Ngoại giao Việt Nam và cơ quan chức năng liên quan, không tổ chức tour đến những khu vực có nguy cơ mất an toàn.
Trong trường hợp các doanh nghiệp đang tổ chức đoàn khách ở khu vực xảy ra chiến sự, cần duy trì liên hệ thường xuyên với đối tác, phối hợp chặt chẽ cùng cơ quan đại diện ngoại giao Việt Nam tại nước sở tại hoặc hệ thống bảo hộ công dân của Bộ Ngoại giao để xử lý kịp thời tình huống phát sinh.
Các doanh nghiệp báo cáo kịp thời với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và Sở Du lịch Hà Nội trong trường hợp xảy ra sự cố liên quan đến hành trình của du khách để có biện pháp phối hợp xử lý.
“Hiện tại, các doanh nghiệp lữ hành và cơ quan quản lý vẫn đang theo dõi sát diễn biến tình hình, kịp thời có biện pháp ứng phó khi cần thiết, bảo đảm hoạt động du lịch diễn ra an toàn, ổn định”, ông Hiếu cho biết.
Để mở rộng thị trường, thu hút khách du lịch, nhiều đơn vị đang tập trung phát triển các dòng sản phẩm du lịch mới như, du lịch chăm sóc sức khỏe, du lịch hội nghị - hội thảo, du lịch trải nghiệm văn hóa và ẩm thực, tận dụng tối đa thế mạnh về cảnh quan và sự an toàn của Việt Nam.
Theo Sở Du lịch Hà Nội, việc chủ động theo dõi sát tình hình quốc tế, xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt và nâng cao năng lực quản trị rủi ro của doanh nghiệp sẽ là những yếu tố quan trọng giúp ngành Du lịch Thủ đô duy trì sự ổn định, phát triển bền vững trong bối cảnh thị trường du lịch toàn cầu còn nhiều yếu tố khó lường./.
