Giáo dục

Đưa lịch sử đến gần học đường từ không gian cố đô Lam Kinh

Thanh Hóa

Nhiều năm qua, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã triển khai nhiều mô hình giáo dục di sản gắn với học đường theo hướng trực quan, tương tác và sáng tạo cho học sinh.

Với sự kết hợp giữa Chương trình giáo dục di sản, trải nghiệm thực tế và ứng dụng công nghệ, mỗi di tích đang trở thành một lớp học đặc biệt, nơi những câu chuyện hàng trăm năm được kể lại theo cách mới mẻ, hấp dẫn. Tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh (xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa), không chỉ qua trang sách hay những bài giảng trên lớp, lịch sử còn trở nên sống động hơn qua từng bước chân khám phá.

Khi học sinh được “chạm” vào không gian thật của di tích

Chiều 19/11/2026, hơn 50 học sinh Trường THCS Lam Sơn (xã Lam Sơn) tham dự cuộc thi tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. 
Ảnh: Hoa Mai - TTXVN

Chiều 19/11, hơn 50 học sinh tiêu biểu được tuyển chọn từ các khối 6, 7 và 8 của Trường THCS Lam Sơn (xã Lam Sơn) hào hứng bước vào “sân chơi” tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh. Đó là cuộc thi Rung chuông vàng “Lam Kinh và Vương triều Hậu Lê” kết hợp với Lễ tổng kết, trao giải cuộc thi Video ngắn “Em là Hướng dẫn viên di tích quê em” do Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa phối hợp với ngành giáo dục tổ chức.

Học sinh tham gia cuộc thi tìm hiểu về Lam Kinh và Vương triều Hậu Lê. 
Ảnh: Hoa Mai - TTXVN

Các thí sinh đã cùng tranh tài qua 30 câu hỏi kiến thức, được chia thành 3 chặng thi, tập trung vào các nội dung về lịch sử Lam Kinh, vương triều Hậu Lê và văn hóa vùng đất, con người Lam Sơn. Với hình thức thi đấu trực tiếp, các thí sinh viết câu trả lời trên bảng trong thời gian 20 giây cho mỗi câu hỏi. Bên cạnh phần thi chính, chương trình còn có hoạt động cứu trợ của 12 thầy cô giáo Trường THCS Lam Sơn và phần giao lưu, thử tài dành cho khán giả cổ vũ, góp phần tạo không khí sôi nổi, hấp dẫn và tăng tính tương tác cho hội thi.

Học sinh hào hứng tham gia cuộc thi tìm hiểu về Lam Kinh và Vương triều Hậu Lê. Ảnh: Hoa Mai - TTXVN

Giành giải nhất cuộc thi Rung chuông vàng “Lam Kinh và Vương triều Hậu Lê”, em Lê Thảo Chi, học sinh lớp 8A4, trường THCS Lam Sơn (xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa) không giấu được niềm tự hào: "Lần đầu tiên được tham dự cuộc thi ở chính không gian di tích Lam Kinh nên chúng em vừa hồi hộp, vừa tự hào. Em rất vui khi chiến thắng trong cuộc thi, nhưng hơn hết, qua hoạt động này, chúng em được hiểu sâu hơn về lịch sử, về đất và người Lam Kinh. Không gian di tích trở thành một môi trường học tập thú vị, chúng em thêm yêu và tự hào vùng đất quê hương mình”.

Thầy giáo Lưu Hữu An, Hiệu trưởng trường Trường Trung học Cơ sở Lam Sơn chia sẻ: "Tham gia chương trình giáo dục di sản này, các em học sinh không chỉ được tiếp thu kiến thức về các giá trị của Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh mà còn khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa, thúc đẩy sự tham gia của học sinh vào việc bảo vệ di sản".

Đưa di sản đến gần với thế hệ trẻ

Nhiều năm qua, Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã triển khai nhiều mô hình giáo dục di sản gắn với học đường theo hướng trực quan, tương tác và sáng tạo cho học sinh. Học sinh không chỉ đi tham quan di sản, di tích mà các em được học trực tiếp tại đó bằng sự quan sát, trải nghiệm, tương tác và tham gia vào những hoạt động được thiết kế gắn với không gian di sản. Thay vì chỉ đọc sách trên ghế nhà trường, nhờ các chương trình giáo dục di sản, học sinh được “chạm” vào không gian thật.

Tham gia chương trình giáo dục di sản giúp khơi dậy niềm hứng thú với lịch sử, văn hóa và thúc đẩy sự tham gia của học sinh vào việc bảo vệ di sản. 
Ảnh: Hoa Mai - TTXVN

Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã phối hợp với các trường học trên địa bàn có di sản đứng chân xây dựng nhiều chương trình phù hợp với từng cấp học, từng độ tuổi. Học sinh được tìm hiểu về Di sản Thành nhà Hồ và lễ thượng nêu trong Tết xưa; khám phá quá trình xây dựng Thành nhà Hồ; trải nghiệm làm nhà khảo cổ học; “Rung chuông vàng” với chủ đề “Về miền di sản”, “Thành nhà Hồ - 10 năm kinh đô, 2 vương triều, 1 điểm đến”, “Lam Kinh và Vương triều Hậu Lê”…

Đặc biệt các cuộc thi ảnh, video với chủ đề “Thành nhà Hồ - Di sản gọi tên em”, “Em là hướng dẫn viên di tích quê em” đã tạo thêm những cách tiếp cận di sản thật gần gũi với học sinh. Đây là những hoạt động đầy ý nghĩa trong chương trình Giáo dục Di sản năm 2026 do Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trường THCS Lam Sơn, THCS Vĩnh Lộc - Phân hiệu 1 tổ chức, nhằm mục đích góp phần đẩy mạnh các hoạt động “Hướng về cội nguồn” và mô hình “Trường học gắn với Di sản văn hóa”, tạo mối tương quan giữa Di sản với nhà trường.  

Tham gia cuộc thi, trong vai những hướng dẫn viên du lịch nhỏ tuổi, các học sinh trường THCS Lam Sơn (xã Lam Sơn) đã tự xây dựng kịch bản, ghi hình, thuyết minh và hoàn thiện sản phẩm dự thi nhằm giới thiệu những giá trị đặc sắc của Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh qua góc nhìn trẻ trung, gần gũi của chính các em. Trong các tác phẩm, học sinh trường THCS Lam Sơn đã trực tiếp đảm nhiệm vai trò thuyết minh, giới thiệu các điểm tham quan tiêu biểu ở Di tích như: Hành trình về miền di sản “Lam Kinh và Đền Tép ngày nắng”; Về thăm Cố đô ẩn mình giữa rừng xanh; Chạm vào hồn xưa tại Lam Kinh; Lam Kinh quê hương em; Lam Kinh dấu ấn vàng son...

Thông qua các cuộc thi, học sinh được chủ động khám phá tìm hiểu di sản thông qua các hoạt động tương tác, trải nghiệm, từ đó tuyên truyền, giáo dục truyền thống, lịch sử của dân tộc, bồi dưỡng kiến thức lịch sử địa phương, phát huy tính tích cực, năng động, sáng tạo của tuổi trẻ học đường thông qua các hoạt động học tập, trải nghiệm thú vị, góp phần hoàn thiện thêm những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống.

Học sinh đoạt giải trong cuộc thi ảnh, video với chủ đề “Em là hướng dẫn viên di tích quê em”. 
Ảnh: Hoa Mai - TTXVN

Ông Nguyễn Bá Linh, Giám đốc Ban Quản lý di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa cho biết: Sau thời gian 3 tháng phát động, các cuộc thi đã thu hút sự quan tâm, ủng hộ và tham gia nhiệt tình của đông đảo các em học sinh. Các bài dự thi là những hình ảnh, video, clip đầy màu sắc của các em thể hiện nhiều ý tưởng sáng tạo cũng như tình yêu đối với di tích của quê hương và ý thức cũng như trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với việc gìn giữ và bảo vệ di tích mà cha ông đã để lại. Trong đó có một số video xuất sắc, có sự đầu tư, lựa chọn tư liệu, hình ảnh đẹp, sự chuẩn bị công phu chứng tỏ sự yêu thích, ham học hỏi của các em đối với di sản trên quê hương. Từ những hành động giản dị như giới thiệu một công trình kiến trúc, ứng xử văn minh khi tham quan, bảo vệ cảnh quan hay chia sẻ giá trị tốt đẹp trên môi trường số, học sinh đang góp phần lan tỏa tình yêu di sản đến gần hơn với cuộc sống hôm nay.   

Căn cứ vào 5 tiêu chí gồm: đúng chủ đề, video có bố cục rõ ràng, đầy đủ nội dung, hay, hấp dẫn, sáng tạo; Phong thái, giọng thuyết trình; kỹ thuật, mỹ thuật phù hợp; chất lượng video hình ảnh; số lượt tương tác trên Fanpage https://ditichlamkinh.vn, Ban giám khảo đã lựa chọn ra những tác phẩm dự thi chất lượng, xuất sắc để trao giải. Trong đó tác phẩm “Lam Kinh dấu ấn vàng son” của học sinh lớp 7A4, trường THCS Lam Sơn đã đoạt giải Nhất cuộc thi. Các tác phẩm đoạt giải sẽ được Ban tổ chức sử dụng trong hoạt động truyền thông, các ấn phẩm quảng bá di tích đến với công chúng trong nước và quốc tế.

Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh là quần thể kiến trúc có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật. Không chỉ gìn giữ những giá trị lịch sử của vương triều Hậu Lê, Lam Kinh còn tiên phong ứng dụng công nghệ số, phục dựng không gian văn hóa truyền thống và phát triển các sản phẩm du lịch thông minh.

Nhiều hạng mục quan trọng như Chính điện Lam Kinh, sân Rồng, hệ thống hồ nước, nghi môn và 5 trong tổng số 9 tòa Thái Miếu đã được trùng tu, phục dựng, góp phần từng bước tái hiện diện mạo Lam Kinh xưa… Đây là địa chỉ văn hóa du lịch tiêu biểu của Thanh Hóa và cũng là nơi thu hút các học sinh, sinh viên tới tham quan, học tập./.


Hoa Mai

Tin liên quan

Xem thêm