Nghị quyết hướng tới mục tiêu đến năm 2030 hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; phát triển 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia, 15 tập đoàn thương hiệu mạnh.
Chiều tối 4/11, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội họp phiên toàn thể lần thứ năm, cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.
Tại phiên họp, trình bày tóm tắt Tờ trình của Chính phủ gửi Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Huy Dũng nhấn mạnh, việc ban hành Nghị quyết là hết sức cần thiết để kịp thời thể chế hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.
Việc xây dựng Nghị quyết xuất phát từ thực tiễn ngành du lịch vẫn còn nhiều điểm nghẽn như số lượng tập đoàn có thương hiệu du lịch mạnh còn hạn chế, doanh nghiệp thiếu vốn đầu tư, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao và thiếu các đường bay trực tiếp đến các thị trường nguồn.
Dự thảo Nghị quyết hướng tới tháo gỡ khó khăn, tạo đột phá để thực hiện các mục tiêu đến năm 2030 bao gồm việc hình thành 3 cực tăng trưởng du lịch tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng; phát triển 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia, 15 tập đoàn thương hiệu mạnh; đồng thời bảo đảm 1,5 triệu buồng lưu trú, tạo ra 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp.
Dự thảo Nghị quyết được xây dựng dựa trên 4 quan điểm chỉ đạo xuyên suốt, trọng tâm là bám sát Nghị quyết số 26-NQ/TW để lựa chọn những chính sách then chốt nhằm giải quyết dứt điểm các vướng mắc thể chế; gắn chính sách ưu đãi với yêu cầu nâng cao chất lượng, hiệu quả, kiểm soát rủi ro và phòng ngừa trục lợi chính sách; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tính đặc thù ngành; đồng thời chỉ quy định những nội dung cấp bách, dành các vấn đề cần nghiên cứu toàn diện cho quá trình sửa đổi Luật Du lịch.
Tiếp thu ý kiến thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội và ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 8, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết, cơ quan chủ trì soạn thảo đã chỉnh lý dự thảo thành 13 điều. Dự thảo gồm 3 điều quy định chung, 7 nhóm chính sách đặc thù áp dụng từ Điều 4 đến Điều 11, cùng các quy định về tổ chức thực hiện và điều khoản thi hành tại Điều 12 và Điều 13. Dự án Nghị quyết được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn và dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Nội dung cốt lõi của dự thảo Nghị quyết tập trung vào 7 nhóm chính sách đặc thù với các tiêu chí và định mức hỗ trợ cụ thể như hỗ trợ các dự án du lịch chất lượng cao; doanh nghiệp và liên kết cộng đồng; cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); phát triển nguồn nhân lực; chính sách thị thực đặc biệt; ưu tiên vốn cho hạ tầng giao thông kết nối đa phương thức tới các cực tăng trưởng, trung tâm du lịch và khu du lịch quốc gia; hỗ trợ chương trình xúc tiến du lịch quốc gia và các vùng khó khăn.
Báo cáo thẩm tra tóm tắt do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ trình bày nêu rõ Ủy ban nhất trí cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết cũng như việc trình Quốc hội theo trình tự thủ tục rút gọn nhằm thể chế hóa kịp thời Nghị quyết số 26-NQ/TW.
Cơ quan thẩm tra ghi nhận dự thảo Nghị quyết bảo đảm tính hợp hiến, tương thích với các điều ước quốc tế, tán thành phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và các nguyên tắc thực hiện gắn với phát triển bền vững, bảo vệ môi trường, quốc phòng, an ninh. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định ưu đãi hỗ trợ đầu tư bảo đảm tính trọng tâm, tương xứng với đóng góp thực chất của dự án, quản lý chặt chẽ nguồn lực công và cân đối ngân sách nhà nước.
Ủy ban cũng đề nghị làm rõ tiêu chí, đối tượng, thời hạn hỗ trợ cơ sở lưu trú, đường bay mới; rà soát thẩm quyền ban hành chính sách của Chính phủ và Hội đồng nhân dân cấp tỉnh; cũng như tính toán kỹ lưỡng điều khoản chuyển tiếp và thời điểm hiệu lực thi hành của Nghị quyết.
Tại phần thảo luận, các đại biểu Quốc hội bày tỏ đồng thuận cao với báo cáo thẩm tra và tập trung góp ý sâu vào các nội dung trọng tâm. Các đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc kỹ sự cần thiết của quy định thử nghiệm có kiểm soát và chính sách miễn giảm tiền thuê đất nếu đã được điều chỉnh tại các luật chuyên ngành khác; bổ sung loại hình "dự án du lịch số" vào danh mục hưởng ưu đãi; đồng thời nhấn mạnh việc mở rộng ưu đãi du lịch kinh tế ban đêm và thị thực đặc biệt phải luôn đi đôi với cơ chế siết chặt quản lý xuất nhập cảnh, cư trú và an ninh quốc gia. Ngoài ra, các ý kiến cũng đề nghị làm rõ mối quan hệ giữa địa bàn ưu tiên và điều kiện thụ hưởng của từng chính sách, rà soát tính đồng bộ pháp lý để tránh chồng chéo hay vướng mắc khi đi vào triển khai thực tiễn.
Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh ghi nhận sự nỗ lực, khẩn trương của cơ quan soạn thảo trong việc hoàn thiện hồ sơ dự án Nghị quyết.
Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh nguyên tắc xuyên suốt là các cơ chế, chính sách đặc thù được ban hành phải thực sự tạo động lực thúc đẩy du lịch phát triển, nâng cao tỷ trọng đóng góp của ngành vào tăng trưởng kinh tế chung. Mọi chính sách hỗ trợ, ưu đãi phải được thiết kế trên cơ sở hạch toán hiệu quả kinh tế thực chất, bảo đảm nguồn lực công được sử dụng đúng mục tiêu và mang lại giá trị thực sự.
Chủ nhiệm Ủy ban đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát kỹ lưỡng từng điều khoản, bảo đảm tính khả thi, chặt chẽ và đồng bộ cao, tạo tiền đề vững chắc để Nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống ngay sau khi được Quốc hội thông qua./.
