Trong điều kiện đất tại một số nơi đã gần hoặc đạt trạng thái bão hòa, cơ quan chức năng khuyến cáo chính quyền địa phương và người dân tiếp tục theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn.
Mưa lớn trong những ngày qua khiến mực nước trên sông Tích, sông Bùi tại Hà Nội vượt mức báo động I ở một số trạm thủy văn. Thành phố liên tiếp phát lệnh báo động lũ, yêu cầu các địa phương chủ động triển khai biện pháp ứng phó. Trong khi đó, độ ẩm đất tại một số khu vực đã gần hoặc đạt trạng thái bão hòa, làm gia tăng nguy cơ sạt lở, sụt lún đất tại khu vực đồi núi, ven sông, suối.
Liên tiếp phát lệnh báo động lũ
Diễn biến đáng chú ý trong chiều và tối 15/9 là mực nước trên sông Tích và sông Bùi cùng vượt ngưỡng báo động I tại một số vị trí quan trắc.
Trên sông Tích, lúc 18 giờ 20 phút ngày 15/9, mực nước tại trạm thủy văn Kim Quan, xã Thạch Thất đạt 6,81 m, cao hơn 0,01 m so với mức báo động I là 6,80 m.
Trước diễn biến này, Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố Hà Nội ban hành Lệnh số 40/L-BCH về báo động lũ cấp I trên sông Tích. Phạm vi thực hiện lệnh gồm các xã, phường: Sơn Tây, Phúc Thọ, Đoài Phương, Thạch Thất, Hạ Bằng và Tùng Thiện.
Đây không phải lệnh báo động đầu tiên được Hà Nội ban hành trên sông Tích trong ngày 15/9. Trước đó, thành phố đã ban hành Lệnh số 39/L-BCH về báo động lũ cấp I trên sông này, với các địa phương liên quan gồm Hạ Bằng, Kiều Phú, Phú Cát và Phú Nghĩa.
Cùng thời điểm, nước sông Bùi cũng vượt ngưỡng báo động. Lúc 17 giờ 40 phút ngày 15/9, mực nước tại trạm thủy văn Yên Duyệt đạt 6,01 m, cao hơn mức báo động I 0,01 m.
Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố sau đó ban hành Lệnh số 41/L-BCH về báo động lũ cấp I trên sông Bùi. Các địa phương thuộc phạm vi thực hiện lệnh gồm Xuân Mai, Phú Nghĩa, Trần Phú, Quảng Bị, Hòa Phú và Phúc Sơn.
Như vậy, chỉ trong chiều và tối 15/9, Hà Nội đã ban hành các lệnh báo động lũ trên hai tuyến sông Tích và sông Bùi, trong bối cảnh mưa lớn làm lượng nước từ thượng nguồn và trên lưu vực gia tăng.
Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố yêu cầu ban chỉ huy phòng thủ dân sự các xã, phường, đơn vị trên địa bàn và các lực lượng được giao nhiệm vụ thi hành nghiêm các quy định tương ứng với cấp báo động; theo dõi chặt chẽ diễn biến mưa, lũ để chủ động triển khai các phương án ứng phó.
Việc phát lệnh báo động I là căn cứ để các địa phương triển khai các nhiệm vụ phòng, chống lũ tương ứng theo quy định. Báo động lũ không đồng nghĩa với việc toàn bộ địa bàn thuộc phạm vi lệnh đã xảy ra ngập lụt; tình trạng ngập còn phụ thuộc địa hình, hệ thống tiêu thoát nước và diễn biến mực nước tại từng khu vực.
Đất gần bão hòa, 8 xã được cảnh báo nguy cơ sạt lở
Không chỉ xuất hiện nguy cơ lũ tại các khu vực ven sông, lượng mưa lớn tích lũy trong nhiều giờ còn làm gia tăng nguy cơ sạt lở và sụt lún đất tại một số khu vực ngoại thành.
Theo bản tin của Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ phát lúc 19 giờ 50 phút ngày 15/9, trong 24 giờ từ 19 giờ ngày 14/9 đến 19 giờ ngày 15/9, khu vực thành phố Hà Nội có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to.
Lượng mưa quan trắc tại một số khu vực ở mức cao. Trong đó, Ba Vì ghi nhận 103,3 mm; Chợ Cháy 145,6 mm; Miếu Môn 134 mm; Phú Xuyên 133,4 mm; Thanh Oai 165,2 mm và Vân Đình 146,6 mm.
Đáng chú ý, mô hình độ ẩm đất cho thấy một số khu vực trên địa bàn thành phố đã gần bão hòa, với độ ẩm trên 80%, hoặc đạt trạng thái bão hòa. Đây là yếu tố làm gia tăng nguy cơ mất ổn định đất tại các khu vực sườn dốc khi mưa tiếp tục xảy ra.
Tại thời điểm phát bản tin, cơ quan khí tượng thủy văn dự báo trong 6 giờ tiếp theo, một số khu vực của Hà Nội tiếp tục có mưa với lượng tích lũy phổ biến 20-40 mm; đồng thời cảnh báo nguy cơ sạt lở đất trên sườn dốc, sụt lún đất tại khu vực đồi núi ngoại thành và ven các sông, suối nhỏ.
Danh sách khu vực được cảnh báo gồm 8 xã: Ba Vì, Phú Cát, Suối Hai, Yên Bài, Yên Xuân, Kim Anh, Sóc Sơn và Trung Giã.
Theo cơ quan khí tượng thủy văn, sạt lở và sụt lún đất có thể gây tác động đến môi trường, đe dọa an toàn của người dân; gây ách tắc giao thông cục bộ, ảnh hưởng việc đi lại, làm hư hỏng công trình dân sinh và tác động đến hoạt động sản xuất, kinh tế - xã hội.
Trong điều kiện đất tại một số nơi đã gần hoặc đạt trạng thái bão hòa, cơ quan chức năng khuyến cáo chính quyền địa phương và người dân tiếp tục theo dõi chặt chẽ các bản tin dự báo, cảnh báo khí tượng thủy văn. Đặc biệt, cần lưu ý các khu vực sườn dốc, taluy, ven sông, suối nhỏ và những vị trí từng xảy ra sạt lở hoặc có dấu hiệu bất thường.
Người dân tại các khu vực có nguy cơ cần chủ động bảo đảm an toàn, hạn chế đi qua nơi ngập sâu, nước chảy xiết; theo dõi các dấu hiệu bất thường như đất nứt, nền đất sụt, nước đục chảy ra từ sườn dốc hoặc cây cối, công trình có dấu hiệu nghiêng, dịch chuyển để kịp thời thông báo cho chính quyền và di chuyển khỏi khu vực nguy hiểm khi có yêu cầu.
Các địa phương thuộc phạm vi báo động lũ trên sông Tích, sông Bùi đồng thời cần duy trì lực lượng trực, theo dõi diễn biến mực nước và chủ động phương án bảo đảm an toàn cho người dân tại khu vực ven sông, vùng thấp trũng theo tình hình thực tế./.
