Tại chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026, những bạn trẻ khuyết tật được tuyên dương đã chia sẻ về hành trình vượt qua khó khăn, nỗ lực học tập, lao động, hòa nhập và đóng góp cho cộng đồng.
Mỗi người một hoàn cảnh, một câu chuyện, nhưng đều có điểm chung là tinh thần chủ động vươn lên, phát huy khả năng của bản thân và tích cực tham gia các hoạt động xã hội.
*Dùng những gì mình biết để hỗ trợ người khác
Sinh năm 2004, Lê Thị Uyên Nhi, quê Nghệ An, hiện sống tại Đà Nẵng, mắc bệnh teo cơ tủy sống (SMA) từ nhỏ. Yếu cơ toàn thân, phải sử dụng xe lăn và cần người hỗ trợ trong hầu hết sinh hoạt, Nhi không có điều kiện học tập như nhiều bạn cùng trang lứa.
Nhi học tại Trường Chuyên biệt Thanh Tâm (Đà Nẵng), nơi chủ yếu giảng dạy các kỹ năng cơ bản và kỹ năng sống. Từ những chương trình học trực tuyến, em từng bước tích lũy kiến thức, tốt nghiệp chuyên ngành Thiết kế Đồ họa và hiện theo học chương trình Cao đẳng tại Australia chuyên ngành Kinh doanh. Những kiến thức, kỹ năng có được cũng trở thành nền tảng để Nhi tìm kiếm công việc phù hợp với khả năng.
Hiện Nhi là Trưởng bộ phận Thiết kế Đồ họa tại Khách sạn White Sand Boutique, phụ trách thiết kế các ấn phẩm truyền thông, quảng cáo và nhận diện thương hiệu; đồng thời là nhân viên Trường Chuyên biệt Thanh Tâm. Tại trường, em tham gia vận hành phòng trưng bày tranh và các sản phẩm thủ công do học sinh khuyết tật sáng tạo, thực hiện việc đón tiếp khách, giới thiệu tác phẩm, hỗ trợ bán hàng và trực tiếp tham gia sáng tác tranh.
Nhi còn phối hợp với các doanh nghiệp địa phương để trưng bày, phân phối sản phẩm của học sinh khuyết tật. Các sản phẩm được giới thiệu và bán tại Phiên chợ Thủ công của Tiệm trà Lavie và khu vực quầy lưu niệm tại Khách sạn White Sand Boutique. Doanh thu từ việc bán sản phẩm được sử dụng để gây quỹ hỗ trợ Trường Chuyên biệt Thanh Tâm.
Bên cạnh đó, Nhi hỗ trợ kết nối, hướng dẫn và hoàn thiện hồ sơ cho các bạn học sinh khuyết tật tham gia các triển lãm nghệ thuật trong nước và quốc tế, trong đó có triển lãm nghệ thuật quốc tế ArtPara Milano - Cortina 2026, quy tụ nghệ sĩ khuyết tật đến từ 30 quốc gia. Những công việc này giúp các bạn học sinh có thêm cơ hội giới thiệu tác phẩm, thể hiện năng khiếu và tiếp cận cộng đồng.
Là thành viên nhóm cộng đồng mắc bệnh teo cơ tuỷ sống (SMA) tại Việt Nam, Nhi hỗ trợ trưởng nhóm quản lý, cập nhật và phân tích cơ sở dữ liệu của hơn 400 bệnh nhân SMA trên toàn quốc. Những dữ liệu này phục vụ việc đánh giá nhu cầu người bệnh và xây dựng các chương trình hỗ trợ của bệnh viện, công ty dược phẩm và các tổ chức tài trợ.
Nhi cũng tham gia chuẩn bị dữ liệu cho 8 đề cương xin tài trợ, trong đó 3 đề cương đã được phê duyệt, góp phần triển khai các chương trình hỗ trợ như Tết Lì xì, Tết Thiếu nhi, các khóa học tiếng Anh, ứng dụng học tiếng Anh và chương trình khám, đánh giá chức năng vận động miễn phí dành cho trẻ mắc SMA.
Một phần công việc khác của Nhi là hỗ trợ các gia đình có người mắc SMA tìm kiếm cơ hội điều trị ở nước ngoài. Em cập nhật thông tin về các thử nghiệm lâm sàng, kết nối với các bệnh viện tại Ấn Độ và Trung Quốc, hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, xin thị thực và hoàn thiện thủ tục xuất nhập cảnh. Theo báo cáo thành tích, Nhi đã hỗ trợ hơn 30 gia đình hoàn thành thủ tục xin visa, góp phần giúp hơn 100 trẻ em Việt Nam mắc SMA tiếp cận điều trị ở nước ngoài.
Nguyễn Thị Phương, Trưởng nhóm bệnh nhân Teo cơ tủy (SMA) Việt Nam, người trực tiếp đồng hành với Nhi trong các hoạt động của cộng đồng cho biết, điều khiến chị ấn tượng ở Nhi là sự nhanh nhạy, khả năng học hỏi và tinh thần trách nhiệm với công việc được giao.
“Nhi có kỹ năng máy tính tốt, tư duy khá logic và khả năng ngoại ngữ, đây là những thế mạnh giúp Nhi hỗ trợ hiệu quả việc tổng hợp, cập nhật và quản lý dữ liệu của cộng đồng SMA. Điều đáng quý hơn, là Nhi biết biến những kiến thức và kỹ năng mình có thành những giá trị cụ thể cho người khác”, chị Phương nhận xét.
Từ những công việc của mình, Nhi có thể hỗ trợ những người cha, người mẹ gặp khó khăn về máy tính, ngoại ngữ tiếp cận thông tin về dịch vụ điều trị ở nước ngoài. Với một cộng đồng mà nhiều gia đình phải tự tìm kiếm thông tin, kết nối và thực hiện các thủ tục, những hỗ trợ này có ý nghĩa thiết thực.
Năm 2025, Nhi đại diện Việt Nam tham gia cuộc thi Thách thức Công nghệ Thông tin Toàn cầu dành cho thanh thiếu niên khuyết tật tại Ulsan, Hàn Quốc, cuộc thi có thí sinh đến từ 16 quốc gia. Em đạt Giải Nhì hạng mục E-Combination, tích hợp AI, Excel và PowerPoint, cùng Giải Đặc biệt Super Challenger. Nhi cũng được trao học bổng 50% chương trình Diploma in Business do Tổ chức Giáo dục Australia QTS tài trợ.
Với Nhi, những kết quả đạt được là những dấu mốc trong quá trình học tập và làm việc. Điều em hướng tới còn là việc những người khuyết tật có thêm cơ hội học tập, làm việc và khẳng định khả năng của mình.
“Em tin rằng, khi được trao cơ hội và được tin tưởng, người khuyết tật hoàn toàn có thể khẳng định năng lực, sống tự lập và tạo ra những giá trị tích cực cho cộng đồng”, Uyên Nhi chia sẻ.
*Không để chiếc xe lăn giới hạn cuộc sống
Nếu hành trình của Uyên Nhi gắn với việc học tập, làm việc và phát huy những thế mạnh về công nghệ, ngoại ngữ để hỗ trợ cộng đồng, thì với Lê Thị Diện, đó là quá trình từng bước trở lại cuộc sống sau một biến cố, tìm kiếm sinh kế và tham gia ngày càng nhiều hơn vào các hoạt động xã hội.
Lê Thị Diện (sinh năm 1994, Hà Nội), bị chấn thương cột sống, liệt hoàn toàn hai chân sau một tai nạn năm 2019. Từ một người khỏe mạnh, có cuộc sống bình thường, Diện phải làm quen với việc sử dụng xe lăn và thay đổi nhiều sinh hoạt hằng ngày, thời gian đầu, chị từng rơi vào trạng thái suy sụp.
Sau đó, Diện biết đến các câu lạc bộ, tổ chức dành cho người khuyết tật. Việc gặp những người có hoàn cảnh tương đồng, được chia sẻ kinh nghiệm trong sinh hoạt và nhận sự động viên đã giúp chị từng bước thay đổi cách nhìn về cuộc sống. Diện tham gia Câu lạc bộ Chấn thương cột sống Việt Nam và Câu lạc bộ Chấn thương cột sống Khát Vọng.
Từ một thành viên tham gia các buổi sinh hoạt, giao lưu, Diện dần chủ động hơn trong các hoạt động của câu lạc bộ. Chị tham gia tổ chức các chương trình, các hoạt động văn hóa, thể thao, kết nối thành viên và vận động người khuyết tật tham gia các hoạt động chung.
Hiện Diện là thành viên Ban Chấp hành Hội Người khuyết tật phường Tùng Thiện, phụ trách công tác thanh niên và truyền thông; đồng thời là trưởng nhóm Sơn Tây Ba Vì của Doanh nghiệp xã hội Khát Vọng. Trong các vai trò này, chị tham gia kết nối hội viên, khuyến khích người khuyết tật tham gia hoạt động cộng đồng và hỗ trợ truyền tải thông tin về các chương trình dành cho người khuyết tật.
Cùng với hoạt động hội, câu lạc bộ, Diện tìm cách tạo sinh kế phù hợp với điều kiện của bản thân. Chị kinh doanh hàng tiêu dùng tại nhà, làm điểm Viettel, thu hộ tiền điện, nước và các dịch vụ tiện ích, đồng thời bán hàng trực tuyến. Công việc giúp chị chủ động hơn về kinh tế và duy trì cuộc sống.
Thể thao cũng trở thành một phần trong quá trình hòa nhập của Diện. Chị tham gia các giải thể thao dành cho người khuyết tật và đạt Huy chương Vàng nội dung đua xe lăn do Câu lạc bộ Khát Vọng tổ chức năm 2023, Huy chương Bạc tại Giải thể thao giải trí mở rộng Hà Nội năm 2023, Huy chương Đồng Kick Dart và Huy chương Bạc đồng đội Kick Dart tại Giải thể thao quần chúng năm 2024.
Không chỉ tham gia thể thao, Diện còn xuất hiện trong các hoạt động văn hóa, truyền thông và chương trình dành cho người khuyết tật. Năm 2025, chị tham gia cuộc thi Hoa hậu Trăng Khuyết và được trao danh hiệu “Gương mặt thân thiện”. Tháng 1/2026, chị đạt Quý quân cuộc thi Sắc màu nghị lực.
“Dù cơ thể, số phận như thế nào, mình vẫn bước đi bằng ý chí, nghị lực và niềm tin, mình mong muốn lan tỏa thông điệp sống tích cực, sống như những đóa hoa cho tất cả mọi người”, Lê Thị Diện chia sẻ.
Cùng với việc tạo sinh kế, Diện học nghề thêu tại Doanh nghiệp xã hội Khát Vọng hơn một năm. Công việc được thực hiện theo từng công đoạn, trong đó những phần khó, đòi hỏi nhiều kỹ thuật do các nghệ nhân đảm nhiệm, còn các thành viên chấn thương cột sống tham gia hoàn thiện sản phẩm. Hiện có khoảng 5-6 người tiếp tục công việc này. Diện cũng tham gia hỗ trợ bán các sản phẩm do người chấn thương cột sống thực hiện. Với chị, học nghề không chỉ giúp có thêm một kỹ năng mà còn mở ra một công việc phù hợp để những người cùng hoàn cảnh có thể tham gia.
Chủ tịch, Tổng Giám đốc Doanh nghiệp xã hội Khát Vọng, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Chấn thương cột sống Khát Vọng Lương Thị Minh Nguyệt - người đồng hành cùng Diện trong các hoạt động của câu lạc bộ cho biết, Diện là một trong những thành viên trẻ có nghị lực, từng bước vượt qua cú sốc sau chấn thương, phát triển bản thân, tự tạo sinh kế và tích cực tham gia các hoạt động chung.
Theo bà Nguyệt, Diện là một gương mặt sáng, đại diện cho những người trẻ, từ công tác thanh niên đến tham gia các chương trình văn hóa, thể thao và hoạt động cộng đồng, Diện đều thể hiện sự chủ động của mình.
Lê Thị Uyên Nhi và Lê Thị Diện, hai trong những gương trẻ khuyết tật được tuyên dương tại chương trình “Tỏa sáng Nghị lực Việt” năm 2026. Cả hai cho thấy khi được trao cơ hội học tập, làm việc và hòa nhập, người khuyết tật có thể phát huy khả năng của mình, chủ động trong cuộc sống và tạo ra những giá trị cho cộng đồng.
Chương trình “Tỏa sáng nghị lực Việt” năm 2026 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thanh niên Khuyết tật Việt Nam và Công ty Trách nhiệm hữu hạn TCP Việt Nam phối hợp tổ chức, nhằm tìm kiếm và tôn vinh các tấm gương thanh niên khuyết tật tiêu biểu, giàu nghị lực, vượt qua nghịch cảnh và tích cực đóng góp cho sự phát triển của cộng đồng./.
