Việc phát hiện 240 kg nguyên liệu làm bánh Trung thu không rõ nguồn gốc hoặc quá hạn sử dụng tại phường Chương Mỹ cho thấy yêu cầu kiểm soát an toàn thực phẩm phải bắt đầu từ khâu nguyên liệu.
Trong đợt cao điểm dịp Tết Trung thu năm 2026, Hà Nội tăng cường kiểm tra, hậu kiểm các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chú trọng truy xuất nguồn gốc và xử lý hàng hóa vi phạm để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
*Kiểm soát từ nguyên liệu đầu vào
An toàn thực phẩm là vấn đề gắn trực tiếp với sức khỏe người dân, nhất là trong những dịp nhu cầu tiêu dùng bánh kẹo và thực phẩm chế biến tăng cao. Với bánh Trung thu, nguy cơ không chỉ xuất hiện ở thành phẩm bày bán trên thị trường mà còn có thể phát sinh từ nguyên liệu, phụ gia, điều kiện bảo quản và quá trình chế biến. Vì vậy, kiểm soát hàng hóa ngay từ khâu cung ứng là nhiệm vụ quan trọng của cơ quan chức năng.
Ngày 22/9/2026, Đội Quản lý thị trường số 25 phối hợp với Công an phường Chương Mỹ kiểm tra một cửa hàng kinh doanh thuộc Công ty TNHH SX TM & DV V.C tại tổ dân phố Bình Sơn, phường Chương Mỹ. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện hai nhóm nguyên liệu làm bánh Trung thu có dấu hiệu vi phạm.
Nhóm thứ nhất gồm 120 kg nhân bánh chưa qua sử dụng, không có hóa đơn, chứng từ và thông tin xác định nguồn gốc, nơi sản xuất hoặc xuất xứ. Trị giá hàng hóa được xác định là 3,6 triệu đồng. Nhóm thứ hai gồm 120 kg nguyên liệu nhân bánh Trung thu nhãn hiệu SAVA, loại nhân thập cẩm truyền thống, đã quá hạn sử dụng từ tháng 4/2026 nhưng vẫn được bảo quản, bày bán tại cửa hàng. Trị giá nhóm hàng này là 6 triệu đồng.
Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 25 đã ban hành quyết định tạm giữ toàn bộ 240 kg nguyên liệu để xử lý theo quy định. Theo thông tin công bố ngày 23/9, đơn vị đề xuất xử phạt doanh nghiệp tổng cộng 13 triệu đồng, trong đó 8 triệu đồng đối với hành vi kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ và 5 triệu đồng đối với hành vi kinh doanh thực phẩm quá hạn sử dụng; đồng thời đề xuất buộc tiêu hủy tang vật vi phạm.
Đây là mức xử phạt được đề xuất tại thời điểm công bố thông tin, không phải căn cứ để khẳng định doanh nghiệp đã bị xử phạt hoặc số hàng đã được tiêu hủy. Việc phân biệt rõ tình trạng xử lý vụ việc giúp thông tin báo chí phản ánh đúng tiến trình thực thi pháp luật.
Điểm đáng chú ý là hàng hóa bị phát hiện thuộc nhóm nguyên liệu làm bánh, chưa phải bánh Trung thu thành phẩm. Kiểm tra ở khâu này có ý nghĩa ngăn chặn nguyên liệu vi phạm tiếp tục lưu thông và có nguy cơ được đưa vào chế biến. Đối với hàng không rõ nguồn gốc, việc thiếu hồ sơ còn gây khó khăn cho truy xuất khi phát sinh vấn đề chất lượng. Với hàng quá hạn, việc tiếp tục kinh doanh là hành vi phải được xử lý theo quy định.
Tuy nhiên, kết quả kiểm tra một cơ sở không đủ căn cứ để suy rộng tình trạng vi phạm trên toàn địa bàn. Việc đánh giá quy mô và diễn biến thị trường phải dựa trên kết quả kiểm tra, tổng hợp của cơ quan có thẩm quyền.
*Hậu kiểm có trọng tâm trong mùa Trung thu
Trước đó, UBND thành phố Hà Nội đã triển khai kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết Trung thu năm 2026, với đợt cao điểm từ ngày 8/8 đến 30/9 trên phạm vi 126 xã, phường. Mục tiêu là chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, bệnh truyền qua thực phẩm và phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm trong thời điểm nhu cầu mua sắm tăng.
Theo kế hoạch, các lực lượng chức năng tăng cường hậu kiểm có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên kiểm tra đột xuất những cơ sở có nguy cơ cao. Đối tượng gồm cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh, nhập khẩu thực phẩm phục vụ Trung thu, cơ sở sản xuất theo thời vụ và những địa điểm kinh doanh tập trung đông người.
Bánh Trung thu là mặt hàng được chú trọng, cùng với bánh kẹo, đồ uống, nguyên liệu, phụ gia và bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Nội dung kiểm tra tập trung vào điều kiện sản xuất, bảo quản, công bố sản phẩm, ghi nhãn, chất lượng hàng hóa và hồ sơ truy xuất nguồn gốc.
Chính quyền xã, phường có trách nhiệm tổ chức kiểm tra theo phân cấp, chú ý chợ dân sinh, tuyến phố kinh doanh bánh Trung thu và khu vực đông dân cư. Khi phát hiện thực phẩm không bảo đảm an toàn, cơ quan chức năng phải thực hiện truy xuất, thu hồi và xử lý theo quy định. Việc kiểm tra cần hướng tới phát hiện đúng nguy cơ, không chỉ dừng ở rà soát hồ sơ hoặc kiểm tra hình thức bên ngoài sản phẩm.
Sở Công Thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường kiểm soát hoạt động kinh doanh, phát hiện hàng giả, hàng nhập lậu và thực phẩm không rõ nguồn gốc. Công an thành phố phối hợp xử lý các vụ việc thuộc chức năng, nhiệm vụ, trong đó có những hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự. Sự phối hợp giữa các lực lượng giúp tăng khả năng phát hiện vi phạm tại nhiều khâu lưu thông hàng hóa.
Việc triển khai kế hoạch trên 126 xã, phường không có nghĩa toàn bộ cơ sở kinh doanh trên địa bàn đều đã được kiểm tra. Để đánh giá kết quả đợt cao điểm, cần căn cứ số cơ sở được kiểm tra thực tế, số vụ vi phạm, hình thức xử lý và kết quả khắc phục sau kiểm tra.
Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh theo thời vụ, yêu cầu bảo đảm an toàn thực phẩm càng cần được duy trì thường xuyên. Nguyên liệu nhập vào phải có thông tin nguồn gốc, chứng từ theo quy định; sản phẩm phải được bảo quản phù hợp và theo dõi thời hạn sử dụng. Hàng hóa quá hạn, hư hỏng hoặc không xác định được nguồn gốc phải được xử lý theo quy định, không tiếp tục đưa ra thị trường.
*Gắn truy xuất nguồn gốc với trách nhiệm kinh doanh
Từ vụ việc tại Chương Mỹ, yêu cầu đặt ra là kiểm soát đồng thời nguyên liệu, thành phẩm và quá trình lưu thông. Hồ sơ nguồn gốc giúp xác định đơn vị cung ứng, lô hàng và trách nhiệm của các bên liên quan. Đây cũng là căn cứ để khoanh vùng, thu hồi khi phát hiện sản phẩm có vấn đề về chất lượng hoặc an toàn.
Với các cơ sở chế biến, việc lựa chọn nhà cung cấp, kiểm tra hạn sử dụng, điều kiện bảo quản và ghi chép thông tin nguyên liệu cần được thực hiện trong quá trình sản xuất. Đối với cơ sở kinh doanh, việc kiểm tra không thể chỉ tiến hành khi nhận hàng mà phải tiếp tục trong thời gian lưu kho, trưng bày và bán hàng.
Người tiêu dùng cần lựa chọn bánh Trung thu có thông tin nhà sản xuất, nguồn gốc, nhãn mác và thời hạn sử dụng rõ ràng; lưu ý điều kiện bảo quản theo hướng dẫn. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dân có thể phản ánh đến cơ quan chức năng để được kiểm tra. Những phản ánh có căn cứ giúp bổ sung thông tin phục vụ quản lý thị trường.
Về phía chính quyền cơ sở, việc tiếp nhận phản ánh cần đi cùng xác minh và theo dõi kết quả xử lý. Công khai thông tin về hàng hóa, cơ sở vi phạm theo đúng quy định góp phần cảnh báo người tiêu dùng và nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân kinh doanh.
Kiểm soát an toàn thực phẩm không chỉ là nhiệm vụ trong một mùa Trung thu. Kết quả hậu kiểm có thể giúp nhận diện nhóm hàng, loại hình kinh doanh và địa bàn cần tăng giám sát trong thời gian tiếp theo. Vụ phát hiện 240 kg nguyên liệu vi phạm tại Chương Mỹ cho thấy ý nghĩa của việc kiểm tra từ đầu vào, kết hợp truy xuất nguồn gốc với xử lý vi phạm nhằm hạn chế thực phẩm không bảo đảm an toàn đến tay người tiêu dùng./.
