Từ không gian Hoàng cung (Đại Nội) đến mỗi gia đình, khu phố, làng quê, Tết Trung thu là dịp để cộng đồng cùng gìn giữ ký ức, giá trị văn hóa dân gian, trao truyền những giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ.
Trong dòng chảy của đời sống hiện đại, Tết Trung thu (rằm tháng Tám) ở Cố đô Huế vẫn giữ những sắc màu riêng qua ánh đèn lồng, tiếng trống hội, màn múa lân, những mâm cỗ đoàn viên và các trò chơi dân gian. Từ không gian Hoàng cung (Đại Nội) đến mỗi gia đình, khu phố, làng quê, Tết Trung thu là dịp để cộng đồng cùng gìn giữ ký ức, giá trị văn hóa dân gian, trao truyền những giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ.
*Gìn giữ ký ức, văn hóa dân gian
Tết Trung thu 2026, các tuyến phố trung tâm thành phố Huế như Trần Hưng Đạo, Lê Duẩn trở nên rực rỡ với đèn lồng, mặt nạ giấy, đầu lân và những gian hàng bánh Trung thu. Từ khu vực trung tâm đến các làng quê, tiếng trống lân vang lên báo hiệu mùa trăng đoàn viên.
Ở Huế, Trung thu không chỉ gắn với vị ngọt của bánh nướng, bánh dẻo hay ánh sáng của đèn ông sao, đèn lồng, mà còn gợi nhớ những đêm trăng trẻ nhỏ rước đèn qua từng con phố, tiếng trống múa lân rộn ràng trước sân nhà, những mâm cỗ được người lớn chuẩn bị công phu và khoảnh khắc gia đình quây quần bên nhau dưới ánh trăng.
Trong không gian cổ kính ở Cố đô, những ký ức ấy càng trở nên đặc biệt khi được đặt bên hệ thống di sản văn hóa đặc sắc. Tết Trung thu ở Huế vì thế mang sắc thái vừa dân gian vừa cung đình, vừa gần gũi với đời sống cộng đồng vừa gợi nhắc chiều sâu văn hóa của vùng đất từng là Kinh đô.
Điều đáng quý là giữa nhiều sản phẩm giải trí hiện đại, nhiều gia đình và trường học vẫn lựa chọn cho trẻ những trải nghiệm truyền thống, gắn với văn hóa dân gian như tự làm đèn lồng, đèn ông sao, xem múa lân, tham gia trò chơi dân gian, phá cỗ và nghe kể chuyện về Tết Trung thu.
Dành thời gian đưa con đi xem và mua đồ chơi truyền thống dịp Trung thu, chị Lê Thị Phương, phường Kim Long chia sẻ, giữa nhiều loại đồ chơi công nghiệp, chị vẫn chọn những đồ chơi truyền thống như đèn ông sao, trống, đầu lân nhỏ để con vui Tết. Những món đồ chơi thủ công ngày càng đa dạng về mẫu mã, màu sắc và quan trọng là vẫn giữ được nét đặc trưng của Tết Trung thu. Không chỉ trẻ em thích thú, những món đồ chơi này còn giúp người lớn tìm lại ký ức tuổi thơ.
Gần 30 năm nối nghiệp cha ông làm đầu lân và các sản phẩm thủ công truyền thống phục vụ thị trường Tết Trung thu, anh Trương Như Rem, phường Phú Xuân cho biết, đồ chơi dân gian ngày càng phải cạnh tranh với các sản phẩm công nghiệp hiện đại. Tuy vậy, những sản phẩm thủ công như đầu lân, trống… vẫn có chỗ đứng trên thị trường. Việc duy trì nghề làm đầu lân và các sản phẩm thủ công truyền thống không chỉ tạo sinh kế cho người làm nghề mà còn góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa dân gian gắn với Tết Trung thu.
*Lan tỏa trong không gian di sản
Tại Cố đô Huế, Tết Trung thu không chỉ được tổ chức ở các trường học, điểm công cộng, mà còn được tổ chức trong không gian di sản – Đại Nội, tạo nên trải nghiệm đặc biệt cho thiếu nhi.
Trong đêm Trung thu, Đại Nội Huế được trang trí bằng đèn lồng. Dưới những mái ngói rêu phong, không gian cổ kính, tiếng trống lân vang lên lúc khoan thai, lúc rộn rã. Những bước chân trẻ nhỏ nối nhau trong đêm, trên tay là những chiếc đèn ngôi sao đủ sắc màu. Tiếng cười trong trẻo của con trẻ hòa cùng tiếng trống, tiếng reo của người lớn, tạo nên không khí vui vẻ, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Giữa không gian Hoàng cung, “chị Hằng”, “chú Cuội” đưa các em nhỏ đến với những tiết mục nghệ thuật mang màu sắc truyền thống như Lân mẫu xuất lân nhi, ngũ hổ hí cầu, long hổ hội, múa phụng. Đêm hội thêm rộn ràng với màn rước đèn ông sao và các trò chơi cung đình như đầu hồ, xăm hường, bài vụ, giúp thiếu nhi vừa vui chơi vừa tìm hiểu văn hóa cung đình Huế.
Đưa con tham dự Chương trình “Trung thu Hoàng cung” tối 24/9 (14/8 âm lịch), anh Lê Dũng, phường Thủy Xuân chia sẻ, chương trình mang đến cho các em những trải nghiệm về đời sống cung đình xưa, từ nghệ thuật trang trí, âm nhạc, lễ nghi, trò chơi đến các phong tục truyền thống gắn với Tết Trung thu. Trong không gian di sản, người lớn cũng có dịp hồi tưởng những ký ức về Trung thu.
Giữa không gian di sản, những giá trị văn hóa truyền thống được kết nối với đời sống hiện tại qua các hoạt động dành cho thiếu nhi và gia đình. Trung thu ở Cố đô vì thế không chỉ là dịp vui chơi mà còn góp phần lưu giữ ký ức cộng đồng và trao truyền những giá trị văn hóa cho thế hệ sau.
Theo Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế Hoàng Việt Trung, Trung thu Hoàng cung không chỉ là một đêm vui hội dành cho thiếu nhi, mà còn là dịp để những giá trị văn hóa truyền thống được tiếp nối và lan tỏa trong không gian di sản đặc biệt./.
