Xã hội

Hà Nội thành công bước đầu trong xây dựng Xã, phường xã hội chủ nghĩa

Hà Nội

Hà Nội đang từng bước khẳng định quyết tâm chính trị mạnh mẽ khi tiên phong triển khai thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” tại hai địa phương trọng điểm.

 Đây là một chủ trương hoàn toàn mới, mang tính đột phá nhằm nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống của người dân và cải thiện căn bản các mối quan hệ xã hội trong kỷ nguyên phát triển mới. 

*Hoàn thiện đồng bộ hệ thống các tiêu chí cốt lõi

Xã Thư Lâm được chọn làm mô hình điểm xây dựng Xã, phường xã hội chủ nghĩa, hướng tới mục tiêu phát triển văn minh và bền vững. 
Ảnh: Phan Phương-TTXVN)

Để đặt nền móng vững chắc cho mô hình thí điểm đầy kỳ vọng này, việc xây dựng và hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá được coi là nhiệm vụ cốt lõi, tiên quyết. Cả hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh đã nhanh chóng vào cuộc bằng cách thành lập Ban Chỉ đạo, các tổ giúp việc và tổ công tác chuyên đề để xây dựng dự thảo đề án. Bộ khung đánh giá được thiết lập gồm tổng cộng 54 tiêu chí, chia đều thành 9 nhóm nội dung bao quát toàn diện các lĩnh vực từ chính trị, kinh tế đến văn hóa, xã hội. Tuy nhiên, do tính chất mới mẻ và phức tạp của mô hình, quá trình cụ thể hóa các tiêu chí này tại cơ sở hiện đang gặp không ít khó khăn về phương pháp tính điểm và ngưỡng đánh giá chuyên ngành.

Tại xã Phúc Thịnh, chính quyền địa phương đã làm rõ được nội hàm và phương pháp xác định đối với 10 tiêu chí thuộc thẩm quyền và trách nhiệm trực tiếp của xã. Đối với 44 tiêu chí còn lại cần sự phối hợp từ cấp trên, các sở, ngành thành phố đã hoàn thành hướng dẫn cụ thể được 37 tiêu chí, song vẫn còn 7 tiêu chí then chốt đang phải tiếp tục bàn bạc để thống nhất phương pháp đánh giá cuối cùng. Trong khi đó, tình hình tại xã Thư Lâm có phần thách thức hơn khi địa phương này đang triển khai dự thảo đề án dựa trên ba chương trình hành động cốt lõi là “Chính quyền phục vụ”, “Kinh tế phát triển” và “Nhân dân thụ hưởng”. Đến ngày 4/11/2026, Thư Lâm mới chỉ có 12 trong tổng số 54 tiêu chí đạt yêu cầu, 8 tiêu chí đã ghi nhận điểm số nhưng chưa chạm ngưỡng đạt, và có tới 34 tiêu chí còn lại chưa có đủ căn cứ pháp lý cũng như số liệu thực tế để xác định điểm. Vướng mắc lớn nhất hiện nay là 23 tiêu chí vẫn chưa nhận được văn bản hướng dẫn cụ thể từ các cơ quan chuyên môn của thành phố, đồng thời một số hướng dẫn chuyên ngành có sự chồng chéo, chưa thống nhất về kỳ số liệu khiến cơ sở lúng túng.

Trước thực tế đó, tại buổi làm việc với hai xã Thư Lâm và Phúc Thịnh về tiến độ xây dựng, triển khai thí điểm mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” đầu tháng 11/2026, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã chỉ đạo quyết liệt, yêu cầu các sở, ngành phải lập tức phân công một đồng chí lãnh đạo phụ trách và một phòng chuyên môn làm đầu mối hỗ trợ trực tiếp cho hai xã. Từ nay đến hết tháng 11/2026, các cơ quan chuyên môn bắt buộc phải cụ thể hóa toàn bộ 54 chỉ tiêu thành một bộ tài liệu hướng dẫn thống nhất, làm rõ nội dung, ngưỡng đánh giá và trách nhiệm thực hiện của từng bên. Thành phố nhấn mạnh, đối với các tiêu chí mang tính định lượng, cần làm rõ mức phấn đấu tối đa đối với chỉ tiêu tích cực, và xác định ngưỡng giới hạn tối thiểu đối với chỉ tiêu tiêu cực. Sự hỗ trợ này phải được thực hiện ngay từ những bước đầu tiên của quy trình, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng các sở, ngành đứng ngoài cuộc, chờ địa phương tự bơi, hoàn thành thống kê rồi mới tổ chức đi kiểm tra và chấm điểm.

* Lộ trình bứt phá xây dựng mô hình Xã, phường xã hội chủ nghĩa

Đại diện chính quyền xã Thư Lâm trực tiếp đến từng cơ sở sản xuất để phổ biến về mô hình Xã, phường xã hội chủ nghĩa, lắng nghe và đồng hành cùng người dân trong quá trình xây dựng nếp sống văn minh, bền vững.
Ảnh: TTXVN phát

Dù đối mặt với khối lượng công việc khổng lồ và nhiều rào cản mang tính chất thử nghiệm, công cuộc xây dựng mô hình thí điểm tại hai xã đã gặt hái được những thành quả bước đầu rất đáng khích lệ. Về mặt tổng thể, trong số 18 nhiệm vụ trọng tâm được thành phố giao cho các đơn vị, đến thời điểm hiện tại đã có 6 nhiệm vụ hoàn thành xuất sắc. Kết quả tự đánh giá sơ bộ cho thấy xã Thư Lâm đã tích lũy được tổng điểm số bước đầu là 22,8 trên thang điểm 100. Quan trọng hơn, cả hai địa phương đã định hình rõ nét con đường phát triển kinh tế thông qua việc gắn mục tiêu tăng trưởng với các động lực cụ thể như cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ hộ kinh doanh cá thể, thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân, và phát triển hệ thống chợ gắn với các quy hoạch hạ tầng, dịch vụ, logistics dọc trục Nhật Tân - Nội Bài. Phúc Thịnh cũng đã bước đầu khai thác tốt giá trị của 53 di tích lịch sử, văn hóa cùng 15 di sản văn hóa phi vật thể để làm đòn bẩy phát triển du lịch địa phương.

Để đưa mô hình đi vào chiều sâu, phương hướng thực hiện trong giai đoạn sắp tới đã được thành phố và hai địa phương vạch ra với những cột mốc thời gian cùng mục tiêu vô cùng cụ thể, khả thi. Xã Thư Lâm đặt ra lộ trình bứt phá mạnh mẽ, phấn đấu đến hết năm 2026 sẽ hoàn thành đạt chuẩn 14 tiêu chí, nâng lên 31 tiêu chí vào năm 2027, và quyết tâm đạt 48 tiêu chí vào năm 2030 để tương ứng với mức điểm 84 trên 100. Xa hơn nữa, trong giai đoạn từ năm 2031 đến năm 2035, Thư Lâm phấn đấu hoàn thành và duy trì vững chắc toàn bộ 54 tiêu chí xã hội chủ nghĩa. Đối với tiến độ chung, lãnh đạo thành phố yêu cầu tất cả các cơ quan, đơn vị phải khẩn trương hoàn thành 12 nhiệm vụ còn lại ngay trong năm 2026, đặc biệt chú trọng các nội dung về phê duyệt quy hoạch phân khu và xây dựng mô hình chính quyền minh bạch, có trách nhiệm giải trình cao trước nhân dân. Các bên liên quan cần tích cực đóng góp ý kiến để hoàn thiện dự thảo đề án, đảm bảo thông qua đúng tiến độ nhằm tổ chức triển khai đồng bộ, toàn diện ngay từ đầu năm 2027.

Đặc biệt, phương hướng tương lai của mô hình này sẽ tập trung mạnh mẽ vào các chính sách an sinh xã hội, giáo dục và nâng cao chất lượng sống thực chất cho người dân nhằm tạo sức hấp dẫn riêng. Thành phố đang nghiên cứu các cơ chế đột phá như hỗ trợ miễn phí toàn bộ sách giáo khoa và bữa ăn trưa cho học sinh tại các trường học thuộc địa bàn thí điểm, đồng thời mở rộng các chương trình giáo dục kỹ năng sống, nghệ thuật để vượt lên trên các tiêu chuẩn đạt chuẩn quốc gia thông thường. Tiêu chí gia đình văn hóa cũng sẽ được đánh giá dựa vào chất lượng đời sống tinh thần, sự gắn bó và đoàn kết thực tế thay vì chạy theo tỷ lệ phần trăm danh hiệu. Để giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn lực đầu tư và nhân sự chuyên môn mà cơ sở đang kiến nghị, Hà Nội yêu cầu các địa phương cần vận dụng linh hoạt, hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù từ Luật Thủ đô năm 2026. Nguồn vốn triển khai sẽ không chỉ dựa vào ngân sách nhà nước, mà phải chủ động huy động tối đa các nguồn lực xã hội hóa từ các doanh nghiệp, nhà đầu tư để xây dựng hạ tầng, biến mô hình “Xã, phường xã hội chủ nghĩa” trở thành một biểu tượng đáng sống của thủ đô hiện đại./.

Trung Nguyên

Tin liên quan

Xem thêm