Việc tăng tốc thực hiện chiến dịch không chỉ thể hiện sự quyết tâm của tỉnh Quảng Ninh trong công tác "Đền ơn đáp nghĩa", mà còn đáp ứng niềm mong mỏi, khắc khoải tìm kiếm người thân của hàng nghìn gia đình, thân nhân các liệt sĩ.
Trong hành trình tìm lại tên cho các liệt sĩ, các cấp ủy, chính quyền địa phương tỉnh Quảng Ninh với sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng đang dồn toàn lực chạy đua với thời gian, để tiến hành khai quật, lấy mẫu ADN hài cốt liệt sĩ và mẫu ADN của thân nhân, quy tập phần mộ liệt sĩ.
* Cuộc chạy đua với thời gian
Theo năm tháng, xương cốt các liệt sĩ dần mục nát, do vậy các tổ công tác lưu động không quản ngày đêm, mưa nắng, đã "đi từng ngõ, gõ từng nhà", đến tận những vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo để rà soát, lập hồ sơ. Tại các điểm thu nhận mẫu tập trung như ở phường Bãi Cháy, Trường THCS Trọng Điểm (phường Hạ Long), Nhà văn hóa khu 4B (phường Bãi Cháy), hay các xã Bình Khê, An Sinh, phường Đông Triều tràn ngập không khí trang nghiêm, xúc động.
Chiến dịch này đã thực sự chạm đến trái tim nhân dân. Đối với các thân nhân liệt sĩ tuổi cao sức yếu, đi lại khó khăn, các chiến sĩ công an đã mang thiết bị chuyên dụng đến tận giường bệnh, tận nhà để thực hiện các bước thu nhận sinh phẩm niêm mạc miệng một cách nhanh chóng, an toàn.
Tại khu Tràng An 1, xã Bình Khê, chứng kiến tổ công tác lưu động mang thiết bị đến tận nhà hỗ trợ làm hồ sơ và lấy mẫu, cụ Bùi Thị Ái (93 tuổi) nghẹn ngào chia sẻ về người em trai là liệt sĩ đến nay vẫn chưa xác định được danh tính, chỉ cầu mong sớm nhận được kết quả giám định để đón em trở về với quê hương, dòng họ.
Tại hiện trường các nghĩa trang, lực lượng Quân sự tỉnh cũng đồng thời dồn lực triển khai nhiệm vụ dưới lòng đất theo đúng quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt. Từng công đoạn từ khai quật, lấy mẫu sinh phẩm, niêm phong đến bảo quản đều phải đối mặt với không ít thử thách khó lường. Điển hình như tại Nghĩa trang Liệt sĩ Việt Hưng, kết cấu mộ được đắp qua nhiều lớp đất dày, không gian bên trong tiểu sành rất hẹp, đòi hỏi sự cẩn trọng, tỉ mỉ đến từng chi tiết để vừa lấy được mẫu đạt chuẩn, vừa bảo đảm sự tôn nghiêm tuyệt đối với người đã khuất. Trước đó, phường Phong Cốc cũng là đơn vị đầu tiên của tỉnh triển khai thí điểm lấy mẫu nghiêm ngặt tại 5 phần mộ khuyết thông tin hoàn toàn để làm cơ sở thực tiễn rút kinh nghiệm triển khai đồng loạt ra diện rộng.
*Đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu ADN
Tính đến hết ngày 11/7, tỉnh Quảng Ninh đã hoàn thành việc lấy mẫu ADN hài cốt tại 733 trong số 803 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính (đạt hơn 91% kế hoạch).
Đây là kết quả thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin” do Ban Chỉ đạo Quốc gia 515 phát động. Hiện tại, đã có 14/15 địa phương của tỉnh Quảng Ninh hoàn thành công tác này. Lực lượng chức năng đang tập trung dồn lực để hoàn thiện những phần việc cuối cùng tại nghĩa trang Liệt sĩ phường Móng Cái 3 nhằm đưa tỉnh về đích sớm so với kế hoạch.
Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Quảng Ninh, địa phương đang quản lý 22 nghĩa trang liệt sĩ với 3.802 phần mộ phân bổ tại 15 xã, phường và đặc khu; trong đó có 803 phần mộ chưa rõ thông tin cần lấy mẫu phục vụ giám định. Trước đó, tính đến ngày 9/7, toàn tỉnh đã thu được 636 mẫu hài cốt đảm bảo chất lượng. Trong số các phần mộ chưa thể lấy mẫu, có 32 mộ không còn tiểu quách, 28 mộ có tiểu quách nhưng không còn hài cốt và 13 mộ có hài cốt đã mủn mục, không đủ điều kiện thực hiện.
Quy trình rà soát, khai quật và bảo quản sinh phẩm được các lực lượng phối hợp triển khai nghiêm ngặt, đúng chuyên môn.
Tại một số địa bàn như nghĩa trang liệt sĩ phường Việt Hưng- nơi chủ yếu an táng các liệt sĩ thời chống Pháp, các lực lượng chức năng đã phải nỗ lực khắc phục nhiều khó khăn do nhiều phần mộ chỉ còn lại hiện vật hoặc đất mịn.
Việc tăng tốc thực hiện chiến dịch không chỉ thể hiện trách nhiệm, sự quyết tâm của tỉnh Quảng Ninh trong công tác "Đền ơn đáp nghĩa", mà còn đáp ứng niềm mong mỏi, khắc khoải tìm kiếm người thân của hàng nghìn gia đình, thân nhân các liệt sĩ trên cả nước./.
