UBND tỉnh Bắc Ninh đã phê duyệt Đề án Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ giai đoạn 2026-2035, định hướng đến năm 2040.
Đề án nhằm cụ thể hóa các chủ trương, chính sách về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa; đồng thời tiếp tục thực hiện các cam kết với UNESCO.
Theo đó, tỉnh Bắc Ninh dự kiến bố trí hơn 137 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2035 để thực hiện Đề án Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ.
Trong giai đoạn 2026-2035, tỉnh sẽ tập trung bảo vệ khẩn cấp và phục hồi giá trị di sản; hoàn thiện chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện để khôi phục và phát triển cộng đồng thực hành nghề, bảo đảm 100% nghệ nhân, người có công bảo vệ, giữ gìn và truyền dạy nghề làm tranh được tôn vinh và hưởng chế độ hỗ trợ theo chính sách, qui định của nhà nước và chính sách đặc thù của tỉnh; thành lập, nâng cao năng lực Ban Quản lý làng nghề; nâng cấp cơ sở vật chất, không gian trưng bày tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ. Cùng với đó, tỉnh chuẩn hóa kỹ thuật, qui trình làm tranh, kiểm kê, tư liệu hóa, số hóa tư liệu nghề và ứng dụng khoa học, công nghệ trong bảo quản tranh, ván in.
Định hướng đến năm 2040, Bắc Ninh phấn đấu đưa nghề tranh đóng góp từ 20 - 25% cơ cấu thu nhập của các hộ gia đình tham gia Đề án; khai thác hiệu quả các tour, tuyến du lịch văn hóa di sản đã hình thành; phấn đấu đón trên 15.000 lượt khách/năm (trong đó, khách du lịch quốc tế chiếm khoảng 30%). Địa phương phấn đấu bảo đảm đầy đủ điều kiện, lập hồ sơ khoa học trình UNESCO xem xét, đưa Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ từ Danh sách các di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp vào Danh sách các di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Để thực hiện mục tiêu này, Đề án đưa ra 9 nhóm giải pháp, từ bảo vệ khẩn cấp, nghiên cứu và sáng tạo mẫu mã, mở rộng thị trường tiêu thụ, quản lý, quảng bá, trưng bày tranh đến nâng cao năng lực thực hành, chính sách đãi ngộ nghệ nhân, bảo tồn không gian văn hóa nghề, phát triển du lịch, chuyển đổi số, giáo dục di sản và tăng cường hợp tác quốc tế…
Tổng nhu cầu kinh phí thực hiện Đề án dự kiến hơn 137 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2035, từ ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và các nguồn huy động hợp pháp khác. Nguồn lực này được xác định nhằm tạo cơ chế quản lý đồng bộ, dài hạn; đồng thời huy động hiệu quả các nguồn lực cho việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản.
Đề án đề ra 3 nhóm giải pháp khắc phục nguy cơ khẩn cấp của di sản gồm: Đào tạo, trao truyền thế hệ kế cận; thực hiện chính sách đối với nghệ nhân; bảo đảm đầu ra sản phẩm gắn với quyền sở hữu trí tuệ và nghệ nhân tay nghề cao, đồng thời đề ra các biện pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường, ngăn chặn tranh giả.
Trong giai đoạn này, tỉnh đặt mục tiêu 100% nghệ nhân và những người có công tham gia bảo vệ, gìn giữ, truyền dạy nghề được tôn vinh, hưởng các chế độ hỗ trợ; đồng thời triển khai chính sách hỗ trợ về kinh phí, cơ sở vật chất, công cụ, vật liệu hành nghề và thành lập các câu lạc bộ nghệ nhân, người thực hành di sản…/.
