Họp báo thông báo kết quả Kỳ họp thứ 2: Theo dõi, đôn đốc đến cùng việc thực hiện kiến nghị sau giám sát
Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân cùng các nghị quyết do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành đã quy định tương đối đầy đủ.
Tại họp báo thông báo kết quả Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI diễn ra chiều 21/11, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải đã trả lời nhiều vấn đề mà phóng viên báo chí quan tâm liên quan đến công tác giám sát, trong đó có việc giám sát văn bản quy phạm pháp luật, nhất là các văn bản quy định chi tiết; giám sát việc thực hiện lời hứa, cam kết của thành viên Chính phủ sau chất vấn.
* Cơ chế xây dựng, ban hành và giám sát văn bản ngày càng chặt chẽ, đồng bộ
Ông Hoàng Nam Hải cho biết, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân cùng các nghị quyết do Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành đã quy định tương đối đầy đủ, cụ thể về trình tự, thủ tục và thẩm quyền giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Theo đó, hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện từ giai đoạn soạn thảo, xem xét, thông qua văn bản cho đến khi văn bản có hiệu lực và được triển khai trên thực tế. Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Kết luận về việc tiếp tục đổi mới hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật, trong đó đặt ra nhiều yêu cầu đối với các cơ quan của Quốc hội.
Cụ thể, các cơ quan của Quốc hội phải phối hợp chặt chẽ với Chính phủ, các bộ, ngành ngay từ giai đoạn xây dựng, hoàn thiện dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết; chủ động rà soát, theo dõi, đôn đốc việc ban hành văn bản quy định chi tiết thi hành luật ngay từ khi luật được thông qua, hạn chế tối đa tình trạng chậm ban hành, nợ đọng văn bản quy định chi tiết...
"Hoạt động giám sát phải xác định rõ trách nhiệm, kết quả, thời gian, theo dõi và đôn đốc đến cùng thực hiện các kết luận, kiến nghị giám sát, kịp thời yêu cầu giải trình hoặc tổ chức làm việc với cơ quan liên quan để có giải pháp tháo gỡ, phương án thực hiện cụ thể, xử lý dứt điểm, không để kéo dài qua nhiều kỳ giám sát", Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải nhấn mạnh.
Theo ông Hoàng Nam Hải, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cùng các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan liên quan đã chỉ đạo, phối hợp sát sao, đẩy mạnh hoạt động giám sát nhằm bảo đảm các văn bản quy định chi tiết, nhất là văn bản dưới luật, được ban hành và có hiệu lực đồng thời với luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Định kỳ hằng quý, 6 tháng và hằng năm, các cơ quan của Quốc hội phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả theo dõi, giám sát văn bản quy phạm pháp luật để kịp thời xem xét, có giải pháp xử lý.
Trên cơ sở kết quả giám sát, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét, xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo Quốc hội xem xét, xử lý những văn bản trái pháp luật thuộc thẩm quyền của Quốc hội; đồng thời kiến nghị cơ quan, người có thẩm quyền xem xét, xử lý trách nhiệm đối với những trường hợp vi phạm. Đặc biệt, kết quả thực hiện các quy định về ban hành văn bản quy phạm pháp luật được gắn với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức, cá nhân. Trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm, có thể chuyển cơ quan kiểm tra xem xét, xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị Quốc hội thực hiện việc bỏ phiếu tín nhiệm theo quy định.
Cùng với việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, thời gian qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Ban Bí thư đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, trong đó có giám sát văn bản quy phạm pháp luật. Hiện nay, Đảng ủy Quốc hội đang trình Bộ Chính trị xem xét chỉ thị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân.
Bên cạnh các chủ trương, quy định của Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng có nhiều chỉ đạo đối với Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát văn bản quy phạm pháp luật. Điểm đáng chú ý là các văn bản của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đều nhấn mạnh việc gắn kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị giám sát, trong đó có giám sát văn bản quy phạm pháp luật, với công tác đánh giá cán bộ, kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm của tổ chức đảng, đảng viên.
Ông Hoàng Nam Hải khẳng định, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, thời gian tới, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan liên quan, tăng cường hơn nữa công tác theo dõi, giám sát văn bản quy phạm pháp luật; chủ động trao đổi, phối hợp với các cơ quan trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật; kịp thời tổng hợp, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội những khó khăn, vướng mắc, bất cập phát sinh để xem xét, có giải pháp xử lý kịp thời.
Theo Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát, với hệ thống quy định pháp luật hiện hành, cùng những chủ trương, quy định của Đảng đã được ban hành và sẽ tiếp tục hoàn thiện trong thời gian tới, cơ chế xây dựng, ban hành và giám sát văn bản quy phạm pháp luật ngày càng chặt chẽ, đồng bộ. Qua đó, đưa các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước thực sự đi vào cuộc sống, kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực và tạo động lực thúc đẩy phát triển đất nước.
* Việc thực hiện kết luận giám sát gắn với đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức đảng
Liên quan đến giám sát việc thực hiện lời hứa, cam kết của thành viên Chính phủ sau chất vấn, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải nêu rõ: Tại Nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn, Quốc hội đã xác định rõ các nội dung, thời hạn thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị liên quan.
Trong phát biểu kết thúc phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành, bộ trưởng, trưởng ngành khẩn trương cụ thể hóa những cam kết tại phiên chất vấn thành các giải pháp, xác định rõ tiến độ và kết quả thực hiện. Quốc hội sẽ tiếp tục theo dõi, giám sát chặt chẽ việc thực hiện các cam kết và Nghị quyết về chất vấn, bảo đảm những vấn đề đặt ra phải có chuyển biến thực chất và giải quyết triệt để.
Theo ông Hoàng Nam Hải, dự kiến, cơ sở dữ liệu về hoạt động giám sát sẽ được đưa vào vận hành từ đầu năm 2027. Khi đó, kết quả thực hiện các nghị quyết sẽ được cập nhật thường xuyên, tạo điều kiện để các cơ quan theo dõi, đồng thời giúp người dân tham gia giám sát việc thực hiện. Bên cạnh đó, Kết luận số 96-KL/TW của Bộ Chính trị về định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI; Đề án về tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong hoạt động giám sát cũng đề ra một số chủ trương mới, theo hướng cụ thể hóa các quy định hiện hành, làm rõ hơn trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức chịu sự giám sát trong việc thực hiện các nghị quyết, kết luận và kiến nghị giám sát. Đặc biệt, việc thực hiện các kết luận, kiến nghị giám sát gắn chặt với trách nhiệm giải trình và công tác đánh giá, xếp loại chất lượng tổ chức đảng trong hệ thống chính trị.
Qua theo dõi việc thực hiện các nghị quyết về chất vấn thời gian qua cho thấy, về cơ bản, Chính phủ và các bộ, ngành đã thực hiện tốt những cam kết, lời hứa trước Quốc hội, cử tri và nhân dân. Một số cam kết mang tính dài hạn, không thể hoàn thành ngay trong thời gian ngắn, song đến nay Chính phủ và các bộ, ngành vẫn tập trung triển khai quyết liệt, phấn đấu hoàn thành trong thời gian tới.
Ông Hoàng Nam Hải khẳng định, đối với những nhiệm vụ được giao, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để theo dõi, giám sát và thường xuyên cập nhật tình hình thực hiện. Kết quả sẽ được báo cáo tại các kỳ họp Quốc hội và phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Hoàng Nam Hải kỳ vọng, với nhiều cơ chế ràng buộc cùng quyết tâm, nỗ lực cao của Chính phủ, các ngành, các cấp trong xây dựng Chính phủ kiến tạo, hành động, những lời hứa, cam kết tại phiên chất vấn và những nội dung trong Nghị quyết chất vấn sẽ được thực hiện đúng hạn, có hiệu quả cao, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển đất nước đã được đề ra tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng./.


