Họp báo thông báo kết quả Kỳ họp thứ 2: Kiểm soát tác động của trí tuệ nhân tạo, bảo vệ năng lực tư duy sáng tạo của học sinh
Tinh thần xuyên suốt của Luật Trí tuệ nhân tạo là thúc đẩy phát triển công nghệ AI, cùng với các lĩnh vực khoa học, công nghệ khác, từng bước làm chủ công nghệ này và mở rộng ứng dụng trong các lĩnh vực của đời sống.
Luật Trí tuệ nhân tạo đặt mục tiêu thúc đẩy phát triển, ứng dụng công nghệ AI, nhưng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát những tác động tiêu cực, nhất là đối với học sinh, nhằm bảo đảm an toàn và bảo vệ năng lực tư duy sáng tạo của thế hệ trẻ. Đây là nội dung được ông Tạ Đình Thi, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhấn mạnh tại Họp báo thông báo kết quả Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, chiều 21/11.
Theo ông Tạ Đình Thi, sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Quốc hội đã thông qua nhiều đạo luật liên quan đến lĩnh vực này. Riêng từ Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đến nay, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đã tham mưu, chủ trì thẩm tra khoảng 10 đạo luật, trong đó Luật Trí tuệ nhân tạo được thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026.
Tinh thần xuyên suốt của Luật Trí tuệ nhân tạo là thúc đẩy phát triển công nghệ AI, cùng với các lĩnh vực khoa học, công nghệ khác, từng bước làm chủ công nghệ này và mở rộng ứng dụng trong các lĩnh vực của đời sống, trong đó có giáo dục. Mục tiêu cuối cùng là phát triển công nghệ phục vụ con người, phục vụ sự phát triển của đất nước, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn.
Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tích cực, sự phát triển và ứng dụng AI cũng đặt ra những vấn đề cần kiểm soát chặt chẽ. Ông Tạ Đình Thi cho rằng cần có định hướng rõ ràng, tăng cường giáo dục, trang bị kỹ năng cho người sử dụng, đặc biệt là học sinh trong các nhà trường.
Luật Trí tuệ nhân tạo giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì xây dựng Chương trình quốc gia về phát triển nhân lực trí tuệ nhân tạo. Trong đó, yêu cầu xây dựng quy định cụ thể, công nhận các chương trình đào tạo phù hợp với từng nhóm đối tượng người học, bao gồm cả học sinh.
Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, đây là nhóm đối tượng cần được quan tâm kiểm soát chặt chẽ hơn trong quá trình tiếp cận và sử dụng AI, nhằm bảo đảm an toàn, đồng thời bảo vệ năng lực tư duy, sáng tạo.
Về công tác giám sát việc thực hiện lời hứa, cam kết của các Bộ trưởng, Trưởng ngành trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn, ông Tạ Đình Thi cho biết, trên cơ sở định hướng giám sát chung và kết luận của Bộ Chính trị, kế hoạch của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, trong đó có Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường sẽ tập trung giám sát vấn đề này thời gian tới.
Hiện, Ủy ban được giao chủ trì giám sát việc thực hiện chuyển đổi số theo Nghị quyết 57, trong đó chú trọng vấn đề ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Trên cơ sở kết quả giám sát, Ủy ban sẽ có kiến nghị cụ thể đối với các cơ quan trong hệ thống chính trị. Ủy ban cũng tiếp tục quan tâm, giám sát việc thực hiện trả lời chất vấn của các trưởng ngành trong các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục, đào tạo.
* Lộ trình giảm độ tuổi thụ hưởng trợ cấp hưu trí xã hội
Liên quan đến lộ trình giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, ông Lê Văn Khảm, đại biểu chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho biết, thể chế hóa Nghị quyết 28-NQ/TW, chính sách trợ cấp hưu trí xã hội tại Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã được xây dựng trên cơ sở kế thừa chính sách trợ cấp hàng tháng cho người cao tuổi theo Luật Người cao tuổi. Đồng thời, Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã giảm độ tuổi người thụ hưởng chính sách từ 80 tuổi xuống còn 75 tuổi.
Nhấn mạnh ý nghĩa của chính sách trợ cấp hưu trí xã hội là nhằm hỗ trợ một phần cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng, bảo đảm an sinh xã hội cho người già và có xét đến sự phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam giai đoạn hiện nay, ông Khảm cho hay, trong Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 đã quy định giao Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh giảm dần độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội trên cơ sở đề nghị của Chính phủ.
Vì vậy, căn cứ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và khả năng cân đối của ngân sách nhà nước ở từng giai đoạn, từng thời kỳ, khi điều kiện cho phép, Chính phủ sẽ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét quyết định giảm độ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. Đây là nội dung đã được Chính phủ giải trình trong báo cáo tiếp thu, giải trình trước Quốc hội trước khi Quốc hội bấm nút thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội./.


