Tiếp cận chính sách hỗ trợ, được tư vấn nghề nghiệp và nắm bắt nhu cầu tuyển dụng của thị trường lao động là những điều kiện quan trọng giúp người dân vùng khó khăn tìm kiếm việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp và cải thiện thu nhập.
Khi thông tin được cung cấp đầy đủ, kịp thời, người lao động có thêm cơ sở lựa chọn hướng phát triển phù hợp với năng lực, điều kiện gia đình và nhu cầu của địa phương, từng bước tạo dựng sinh kế ổn định, vươn lên thoát nghèo.
Tiếp cận thông tin, lựa chọn nghề nghiệp
Đào tạo nghề đang được Khánh Hòa xác định là giải pháp quan trọng trong thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi giai đoạn 2026-2030.
Tại Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú Khánh Hòa (xã Khánh Vĩnh), em Hà Diêu, người dân tộc T’rin, đang chuẩn bị tốt nghiệp nghề xây dựng. Sau thời gian học tập và thực hành, em đã được trang bị kiến thức, kỹ năng cơ bản để tham gia làm việc tại các công trình. Nhu cầu tuyển dụng lao động xây dựng tại khu vực Nha Trang khá lớn, thu nhập tương đối tốt, mở ra cơ hội việc làm ổn định sau khi tốt nghiệp.
Với Hà Diêu, việc được học nghề và nắm bắt nhu cầu tuyển dụng giúp em có định hướng rõ hơn về công việc sau khi ra trường, có thể tạo thu nhập phụ giúp gia đình. Đây cũng là mục tiêu mà nhà trường hướng tới khi tổ chức đào tạo gắn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh tại địa phương.
Thầy Kiều Xuân Khiêm, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, nhà trường phối hợp với doanh nghiệp trong xây dựng chương trình giảng dạy, tổ chức thực tập và hỗ trợ việc làm cho học viên. Tỷ lệ học viên có việc làm sau tốt nghiệp hiện đạt trên 90%.
Theo định hướng đến năm 2030, Khánh Hòa phấn đấu đào tạo nghề cho 16.500 lao động nông thôn, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 70%. Toàn tỉnh hiện có hơn 266.000 người thuộc 34 dân tộc thiểu số. Đến cuối năm 2025, còn 5.169 hộ nghèo, trong đó 3.095 hộ nghèo dân tộc thiểu số.
Với địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, việc lựa chọn ngành nghề phù hợp với điều kiện sản xuất và nhu cầu nhân lực có ý nghĩa quan trọng. Người lao động cần được cung cấp thông tin về các cơ sở đào tạo, ngành nghề có nhu cầu tuyển dụng, điều kiện làm việc và mức thu nhập để có lựa chọn phù hợp. Đồng thời, sự phối hợp giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp giúp chương trình đào tạo sát thực tế hơn, tạo điều kiện để người học có thể sử dụng kiến thức, kỹ năng sau khi tốt nghiệp.
Không phải lao động ở vùng khó khăn nào cũng có điều kiện theo học những ngành nghề đòi hỏi thời gian đào tạo dài. Với nhiều hộ nghèo, đặc biệt là phụ nữ và lao động dân tộc thiểu số ở miền núi, các khóa học nghề ngắn hạn, phù hợp với điều kiện gia đình và đặc điểm kinh tế địa phương có thể mở ra hướng tạo việc làm ngay tại nơi cư trú.
Mở hướng sinh kế từ những nghề phù hợp
Tại thôn Cà Lai, xã Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng, chị Bnướch Thị Thủy, người dân tộc Cơ Tu, nhiều năm qua mưu sinh bằng việc bán nước mía, cà phê. Hè năm 2026, chị tham gia khóa đào tạo nghề nấu ăn do UBND xã tổ chức. Sau khóa học, chị mong muốn mở một quán cơm nhỏ phục vụ du khách, tạo nguồn thu nhập ổn định hơn cho gia đình.
Theo bà Hiền Thị Kim Hương, Phó Chủ tịch UBND xã Bến Giằng, hơn 90% dân số xã là đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo còn trên 22%. Trong năm qua, xã phối hợp với Trung tâm Giới thiệu việc làm thành phố Đà Nẵng và các doanh nghiệp tổ chức tư vấn, giới thiệu việc làm; mở 5 lớp đào tạo nghề với 185 học viên, tổng kinh phí 478 triệu đồng. Thời gian tới, xã tiếp tục nắm bắt nhu cầu lao động, việc làm để phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức đào tạo phù hợp, giúp người dân nâng cao kỹ năng, phát triển kinh tế gia đình và tăng thu nhập.
Không dừng lại ở đào tạo nghề, việc cung cấp thông tin về mô hình sản xuất, chính sách tín dụng và phương thức tổ chức sản xuất cũng được các địa phương chú trọng. Chính quyền xã Thạnh Mỹ, thành phố Đà Nẵng đã đẩy mạnh truyền thông, hướng dẫn các hộ nghèo, cận nghèo tiếp cận chính sách vay vốn ưu đãi, hỗ trợ giống, vật nuôi và xây dựng các mô hình sản xuất nông - lâm nghiệp. Một số mô hình như trồng nấm, nuôi hươu, trồng bưởi, bảo vệ rừng đang được triển khai, bước đầu tạo thêm hướng phát triển kinh tế cho người dân.
Những mô hình này cho thấy, bên cạnh việc hướng dẫn kỹ thuật, người dân cần được tiếp cận thông tin về thị trường tiêu thụ, nguồn vốn, đơn vị cung ứng giống và phương thức liên kết sản xuất. Đây là cơ sở để các hộ lựa chọn mô hình phù hợp, hạn chế rủi ro khi chuyển đổi nghề nghiệp hoặc đầu tư phát triển kinh tế gia đình.
Đưa chính sách đến đúng đối tượng
Cùng với đào tạo nghề và chuyển đổi sinh kế, cung cấp thông tin thị trường lao động, tư vấn và kết nối việc làm có vai trò quan trọng, nhất là đối với người lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và người sinh sống tại các địa bàn khó khăn.
Tại Thái Nguyên, từ đầu năm 2026 đến nay, các địa phương đã tư vấn chính sách, thông tin thị trường lao động cho 16.563 lượt người; tư vấn, giới thiệu việc làm cho 1.766 lượt người; kết nối việc làm cho 557 người, giới thiệu việc làm thành công cho 150 người. Toàn tỉnh có 733 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Theo Cục Việc làm (Bộ Nội vụ), trong 10 tháng năm 2026, có 30.008 người được hỗ trợ đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề, tăng 62,98% so với cùng kỳ năm 2025. Kinh phí hỗ trợ theo các quyết định đạt hơn 147,8 tỷ đồng, tăng 74,04%. Hoạt động tư vấn, giới thiệu việc làm đạt gần 2,35 triệu lượt người, tăng 30,19% so với cùng kỳ năm trước.
Các kết quả trên cho thấy hoạt động hỗ trợ người lao động ngày càng được triển khai với nhiều hình thức, từ tư vấn chính sách, cung cấp thông tin thị trường đến đào tạo kỹ năng và kết nối tuyển dụng. Bên cạnh cơ hội việc làm trong nước, thông tin về thị trường lao động ngoài nước cũng giúp người dân có thêm lựa chọn, nhất là những lao động có nhu cầu tìm kiếm công việc với mức thu nhập cao hơn.
Một chính sách mới đáng chú ý là Nghị định số 416/2026/NĐ-CP ngày 19/11/2026 của Chính phủ quy định chính sách tín dụng ưu đãi hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030. Nghị định quy định các chính sách cho vay hỗ trợ đất ở, nhà ở, đất sản xuất, học nghề, chuyển đổi nghề và phát triển sản xuất, kinh doanh thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội.
Theo quy định, hộ gia đình làm nghề nông, lâm, ngư nghiệp không có đất sản xuất hoặc thiếu từ 50% đất sản xuất trở lên theo quy định của địa phương thuộc nhóm có thể được xem xét vay vốn hỗ trợ đất sản xuất, học nghề, chuyển đổi nghề khi đáp ứng đủ điều kiện. Mức vay hỗ trợ đất sản xuất, chuyển đổi nghề tối đa 200 triệu đồng/hộ; lãi suất bằng 50% lãi suất cho vay đối với hộ nghèo trong từng thời kỳ. Mức vay hỗ trợ học nghề được áp dụng theo chính sách tín dụng đối với học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn.
Chính sách tín dụng ưu đãi tạo thêm nguồn lực để người dân học nghề, thay đổi phương thức mưu sinh hoặc tổ chức lại hoạt động sản xuất khi điều kiện sinh kế hiện tại không còn phù hợp. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, người dân cần được thông tin đầy đủ về đối tượng thụ hưởng, điều kiện vay, thủ tục, mức vay, lãi suất và phương án sử dụng vốn. Việc hướng dẫn cụ thể giúp các hộ chủ động xây dựng kế hoạch, sử dụng nguồn vốn đúng mục đích và phù hợp với khả năng sản xuất, kinh doanh.
Thực tế tại các địa phương cho thấy, nhu cầu thông tin của người dân không chỉ dừng ở việc biết có chính sách hỗ trợ. Người lao động cần biết nơi nào tổ chức đào tạo nghề, nghề nào phù hợp với nhu cầu tuyển dụng, doanh nghiệp nào đang cần lao động, cơ hội việc làm trong nước và ngoài nước ra sao. Với những hộ lựa chọn phát triển sản xuất, thông tin về kỹ thuật, nguồn vốn, thị trường tiêu thụ và mô hình liên kết cũng có ý nghĩa thiết thực.
Do đó, việc cung cấp thông tin cần gắn với từng nhóm đối tượng, điều kiện kinh tế và nhu cầu thực tế của địa bàn. Thông tin phải dễ tiếp cận, dễ hiểu và đi cùng hướng dẫn cụ thể để người dân có thể chuyển hóa chính sách thành cơ hội học nghề, tìm việc làm hoặc phát triển sản xuất.
Khi được trang bị kiến thức nghề nghiệp, nắm bắt nhu cầu thị trường lao động và tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ, người dân có thêm điều kiện lựa chọn công việc, chuyển đổi sinh kế và chủ động phát triển kinh tế gia đình. Đây cũng là cơ sở để nâng cao hiệu quả các chính sách giảm nghèo, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường và giúp người dân từng bước cải thiện đời sống bằng chính năng lực của mình./.
- Từ khóa:
- Giảm nghèo
- Chương trình mục tiêu
- Dự án 6

