Với thầy Trần Quốc Hưng, thành quả của những tháng ngày đứng lớp không nằm ở điểm số hay tấm giấy khen mà ở sự tiến bộ của từng học viên.
Có những người đã đi qua gần hết tuổi thanh xuân mà chưa một lần biết viết tên mình. Những thiệt thòi tưởng chừng nhỏ bé ấy đã đeo đẳng họ suốt nhiều năm. Từ tháng 9/2026, tại Nhà văn hóa Tổ dân phố Triều Sơn Đông, phường Hóa Châu, thành phố Huế, một lớp học đặc biệt được mở ra, đưa những người phụ nữ từng lỡ nhịp với con chữ trở lại hành trình học tập.
*Niềm hạnh phúc khi biết viết tên mình
Ở tuổi 36, chị Đặng Thị Cưng (phường Hóa Châu, thành phố Huế) bắt đầu làm quen với những con chữ trong niềm mong mỏi giản dị. Đó là có thể tự đọc tin nhắn, gọi điện hỏi thăm con mà không phải nhờ người khác. Gia đình có bốn người nhưng cả hai vợ chồng chị đều không biết chữ. Những bất tiện vì thế hiện diện trong nhiều sinh hoạt thường ngày.
Chị Cưng bộc bạch, có con đang làm ăn xa tại Thành phố Hồ Chí Minh, mỗi khi muốn liên lạc hay đọc tin nhắn của con, chị đều phải nhờ hàng xóm hỗ trợ bấm số, đọc nội dung. Vậy nên, bao năm qua, chị luôn mong mỏi một ngày có thể tự đọc, tự viết để chủ động liên lạc với con và không còn phụ thuộc.
Gần ba tháng tham gia lớp xóa mù chữ, chị Cưng bắt đầu làm quen với việc viết chữ, viết số và từng bước tiếp thu kiến thức cơ bản. Con đường phía trước còn dài, bởi việc học ở tuổi trưởng thành không dễ dàng, nhất là với những người chưa từng có nền tảng đọc, viết. Nhưng người phụ nữ ấy vẫn quyết tâm theo học, bởi mỗi buổi đến lớp là thêm một cơ hội để tự mình làm được những điều trước đây mình không thể.
Cùng chung niềm vui ấy, bà Ngô Thị Lựu, 53 tuổi, trú tổ dân phố Triều Sơn Đông đang từng ngày tìm lại cơ hội học tập đã bỏ lỡ từ thuở nhỏ. Bà Lựu có nhiều năm theo cha mẹ mưu sinh trên sông nước. Những chuyến đi đánh bắt cá, tôm nay đây mai đó khiến việc học hành gần như không có cơ hội hiện diện trong tuổi thơ của bà. Cha mẹ vất vả mưu sinh, bà phải phụ giúp trông em, cuộc sống thiếu thốn khiến con chữ trở thành điều xa xỉ.
Sau này, gia đình được lên bờ, cuộc sống dần ổn định hơn nhưng khoảng trống tri thức vẫn theo bà suốt nhiều thập kỷ. Không biết đọc, biết viết, bà gặp không ít khó khăn khi làm giấy tờ, đến cơ quan hành chính hay đi khám bệnh. Trước đây, mỗi khi cần ký tên, bà chỉ có thể điểm chỉ bằng dấu vân tay.
Tháng 9/2026, khi địa phương phối hợp mở lớp xóa mù chữ dành cho người trưởng thành, bà Lựu đăng ký tham gia. Từ những chữ cái đầu tiên, bà được thầy giáo hướng dẫn cách nhận diện mặt chữ, ghép vần rồi tập viết từng nét. Những kiến thức tưởng chừng đơn giản nhưng với người chưa từng được đến trường như bà là một quá trình kiên trì.
“Trước đây, tôi chỉ biết tên mình chứ không viết được, còn bây giờ đã tự viết được tên. Tôi hạnh phúc lắm”, bà Lựu xúc động chia sẻ.
Bà Lựu cho rằng, cuộc sống hiện nay đã bớt khó khăn về vật chất, điều còn thiếu chính là tri thức. Vì vậy, khi được chính quyền tạo điều kiện đến lớp, bà và những chị em khác đều trân trọng cơ hội này.
Lớp học xóa mù chữ tại tổ dân phố Triều Sơn Đông hiện được tổ chức miễn phí vào hai buổi mỗi tuần, mỗi buổi kéo dài khoảng 2 - 2,5 giờ, bắt đầu từ 15 giờ. Sách vở phục vụ học tập cũng được hỗ trợ miễn phí. Chương trình được triển khai theo lộ trình 5 năm, tương ứng với kiến thức từ lớp 1 đến lớp 5 nhằm giúp học viên từng bước hình thành kỹ năng đọc, viết cơ bản.
Ngoài 10 học viên thường xuyên, lớp còn có hai em nhỏ từng bỏ học từ năm lớp 4, dù theo độ tuổi đáng lẽ đã học đến lớp 7, đến tham gia nghe giảng.
*Người giữ ngọn lửa tri thức
Đứng lớp tại Nhà văn hóa Tổ dân phố Triều Sơn Đông là thầy Trần Quốc Hưng (sinh năm 1985), giáo viên môn Tin học thuộc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên khu vực 1, thành phố Huế. Nhà ở phường Kim Long, cách địa điểm dạy khoảng 10km, thầy vẫn đều đặn đến lớp theo lịch phân công vào chiều thứ Tư và thứ Sáu hằng tuần.
Từ khi công tác trong ngành giáo dục, đây là lần đầu tiên thầy Hưng được Ban Giám đốc trung tâm giao nhiệm vụ giảng dạy một lớp xóa mù chữ dành cho người trưởng thành. Khác với môi trường giáo dục thường xuyên vốn đã quen thuộc, lớp học này có những đặc thù riêng: Học viên không đồng đều về độ tuổi, trình độ, khả năng tiếp thu và điều kiện sinh hoạt.
Trước khi lớp học bắt đầu vào tháng 9/2026, các nhóm tuyển sinh phải phối hợp với địa phương đến từng nhà, gặp gỡ, vận động người dân tham gia. Ban đầu, lớp có 11 học viên đăng ký. Sau ba tháng, hiện duy trì 10 học viên thường xuyên.
Theo thầy Hưng, khó khăn đầu tiên là mỗi người đến lớp với một xuất phát điểm khác nhau. Có người biết một số chữ cái, có người gần như chưa biết chữ. Vì vậy, giáo viên không thể áp dụng một cách dạy chung mà phải hướng dẫn phù hợp với khả năng của từng học viên. Có những chữ cái phải nhắc lại nhiều lần, những cách ghép vần tưởng chừng đơn giản nhưng người học cần thời gian mới ghi nhớ được.
Khó khăn khác đến từ chính hoàn cảnh của các học viên. Phần lớn đều là phụ nữ trưởng thành, có công việc, phải lo việc nhà, chăm sóc con cái và gia đình. Việc sắp xếp thời gian đến lớp không phải lúc nào cũng thuận lợi. Bởi vậy, ngoài nhiệm vụ giảng dạy, thầy Hưng còn phối hợp chính quyền địa phương, đến nhà động viên, nhắc nhở để các học viên duy trì việc học.
Theo thầy Hưng, việc duy trì được 10 học viên sau ba tháng không chỉ là kết quả từ sự cố gắng của giáo viên mà còn nhờ sự quan tâm, hỗ trợ của Ban Giám đốc trung tâm và chính quyền địa phương. Sự phối hợp trong công tác vận động, tạo điều kiện học tập giúp những người vốn bận rộn với cuộc sống có thêm động lực đến lớp. Dù còn nhiều khó khăn, thầy luôn xác định đây là nhiệm vụ của người giáo viên, từ đó nỗ lực vượt qua trở ngại để mang con chữ, tri thức đến với người dân, bởi ai cũng có quyền được học tập.
Với thầy Trần Quốc Hưng, thành quả của những tháng ngày đứng lớp không nằm ở điểm số hay tấm giấy khen mà ở sự tiến bộ của từng học viên.
Ông Cao Nguyên, Phó Trưởng ban Công tác Mặt trận tổ dân phố Triều Sơn Đông cho biết, phần lớn học viên là những người từng sinh sống trên sông nước, làm nghề đan đát, chèo đò ngang nên không có điều kiện đến trường. Sau khi được bố trí lên bờ, cuộc sống dần ổn định, nhu cầu học chữ của người dân mới có cơ hội được đáp ứng. Lớp học không chỉ giúp người dân biết đọc, biết viết mà còn tạo điều kiện để những người từng chịu nhiều thiệt thòi có thêm cơ hội hòa nhập, chủ động hơn trong cuộc sống. Chính quyền địa phương thường xuyên phối hợp với giáo viên vận động, động viên học viên duy trì việc học, đồng thời mong muốn mô hình tiếp tục được quan tâm, hỗ trợ thời gian tới.
Ngày 20/11, khi nhiều thế hệ học trò hướng về thầy cô bằng những lời tri ân, tại lớp học nhỏ ở Triều Sơn Đông, sự biết ơn được thể hiện theo một cách rất riêng. Đó là những buổi học viên cố gắng thu xếp công việc để đến lớp, là những bàn tay còn vụng về nắn nót từng nét chữ, niềm vui khi có thể tự viết tên mình sau nhiều năm chỉ biết điểm chỉ.
Những học viên đặc biệt ấy đã đi qua tuổi đến trường từ lâu nhưng cánh cửa học tập chưa bao giờ khép lại. Và ở nơi lớp học nhỏ giữa khu dân cư, người thầy vẫn ngày ngày kiên nhẫn gieo từng con chữ, thắp lên ánh sáng tri thức cho những cuộc đời từng chịu nhiều thiệt thòi./.
- Từ khóa:
- Ánh sáng
- lớp học đặc biệt
- xóa mù chữ



