Quốc hội với Cử tri

Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi), Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi)

Chiều 20/11, Quốc hội đã biểu quyết, thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi) và Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

*Với 478/481 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi).

Quốc hội biểu quyết thông qua việc bổ sung Chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. 
Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN

Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung trình bày Báo cáo tóm tắt tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật. Bộ trưởng cho biết, về phạm vi điều chỉnh và định nghĩa thỏa thuận quốc tế, dự thảo Luật quy định loại trừ các văn bản có bản chất là hợp đồng dân sự, kinh tế, thương mại, các thỏa thuận về vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), tránh chồng chéo khi áp dụng. Các tiêu chí xác định thỏa thuận quốc tế dựa trên tính chất, nội dung của thỏa thuận, qua đó phân định rõ thỏa thuận quốc tế với hợp đồng hoặc điều ước quốc tế.

Luật không quy định mở đối với các văn bản có nội dung đan xen giữa cam kết hợp tác quốc tế và cam kết có tính chất hợp đồng hoặc tính chất của điều ước quốc tế; việc ký kết các văn bản này cần thực hiện theo quy trình đánh giá kỹ lưỡng theo pháp luật liên quan, nhằm phòng ngừa rủi ro trách nhiệm pháp lý, bồi thường cho Nhà nước khi có vi phạm cam kết. Đối với thỏa thuận hợp tác của các đơn vị sự nghiệp công lập ký kết theo quy chế tự chủ, việc ký kết căn cứ pháp luật về quyền tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập như thực tiễn hiện nay.

Đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua các luật. 
Ảnh: Doãn Tấn – TTXVN

Về chủ thể ký kết, dự thảo Luật bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về ký kết của Ủy ban nhân dân cấp xã ngoài khu vực biên giới, đặc khu; theo đó phải tuân thủ các điều kiện, tiêu chí về nhu cầu hợp tác, năng lực thực hiện, lĩnh vực ký kết và các điều kiện, tiêu chí khác theo quy định của Chính phủ. Về việc ký kết của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chính phủ nhận thấy thời gian qua được thực hiện ổn định, không có vướng mắc theo quy định về quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại, Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và pháp luật liên quan.

Về giám sát, dự thảo Luật bổ sung đầy đủ thẩm quyền giám sát của Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp, bảo đảm thống nhất với Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân. Về ký điện tử thỏa thuận quốc tế, dự thảo Luật quy định phải đáp ứng các yêu cầu về tính toàn vẹn, xác thực và công nhận chữ ký điện tử nước ngoài, các quy định, tiêu chuẩn, yêu cầu về an ninh mạng và phù hợp với pháp luật Việt Nam về giao dịch điện tử, lưu trữ và bảo vệ bí mật nhà nước.

Về trình tự, thủ tục, hồ sơ ký kết, dự thảo Luật chỉnh lý quy định về ký kết thỏa thuận quốc tế nhân danh Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, bảo đảm thống nhất với Luật Tổ chức Quốc hội. Luật bổ sung quy định về trách nhiệm bắt buộc xin ý kiến của các cơ quan quản lý liên quan trong trường hợp có nội dung về quốc phòng, an ninh, ưu đãi, xúc tiến đầu tư; quy định về thành lập tổ công tác liên ngành để tư vấn cho cơ quan đề xuất khi việc ký kết có nội dung phức tạp, nhạy cảm; bổ sung trường hợp rút gọn ký kết thỏa thuận quốc tế trong chuyến thăm của đoàn cấp cao; đồng thời bổ sung căn cứ quyết định các biện pháp tạm đình chỉ, rút khỏi, chấm dứt thực hiện dựa trên tính chất, mức độ hậu quả và khả năng khắc phục vi phạm.

Luật Thỏa thuận quốc tế (sửa đổi) gồm 6 chương, 47 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

*Với 467/469 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi).

Trước đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình bày Báo cáo về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật. Theo Bộ trưởng, về nguyên tắc, quyền và nghĩa vụ của công dân và thực hiện dân chủ ở cơ sở trên nền tảng số, dự thảo luật bổ sung người cao tuổi vào nhóm được Nhà nước hỗ trợ tạo điều kiện thực hiện dân chủ; bổ sung quyền được bảo mật thông tin và nguyên tắc xử lý vi phạm pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trên nền tảng số được xác định là hình thức mở rộng, bổ trợ, không làm hạn chế quyền tham gia của người dân và duy trì hình thức tham gia phù hợp với người chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ; đồng thời bổ sung quy trình thực hiện dân chủ trên nền tảng số, bảo đảm lưu trữ, bảo mật thông tin, dữ liệu và kết quả thực hiện dân chủ.

Về trách nhiệm của người đứng đầu và bộ tiêu chí đánh giá việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, dự thảo bổ sung các biện pháp gắn trách nhiệm của người đứng đầu với toàn bộ quy trình từ tiếp nhận, xử lý đến phản hồi, giải trình và công khai kết quả; hỗ trợ người chưa có điều kiện tiếp cận công nghệ, người ở địa bàn có hạ tầng số hạn chế. Luật bổ sung nguyên tắc xây dựng bộ tiêu chí và giao Chính phủ ban hành bộ tiêu chí theo đúng phạm vi của Chỉ thị số 09-CT/TW của Bộ Chính trị.

Về thực hiện dân chủ ở xã, phường, đặc khu, dự thảo bổ sung, chỉnh lý quy định trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong tổ chức thực hiện việc công khai thông tin theo pháp luật về tiếp cận thông tin. Luật tiếp tục quy định tỷ lệ 10% hộ gia đình đồng thuận để đưa đề xuất sáng kiến của công dân ra cộng đồng bàn và quyết định; bổ sung trách nhiệm của Ban công tác Mặt trận ở thôn, tổ dân phố trong tổ chức lấy ý kiến, thời hạn xem xét và trách nhiệm trả lời công dân; bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã trong việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ quyết định của cộng đồng dân cư có nội dung trái pháp luật; bổ sung thời hạn cụ thể giải quyết kiến nghị, phản ánh của Ban thanh tra nhân dân. Riêng thời hạn giải quyết kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo của công dân không quy định cụ thể để bảo đảm thống nhất với Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo.

Dự thảo luật tiếp tục hoàn thiện và quy định riêng về Ban thanh tra nhân dân và Ban giám sát đầu tư của cộng đồng phù hợp với tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của hai ban này, đáp ứng yêu cầu hoàn thiện mô hình tại Chỉ thị số 06 của Bộ Chính trị và không chồng chéo với chức năng quản lý nhà nước về thanh tra. Tiêu chuẩn của thành viên hai ban được quy định cụ thể để bảo đảm bình đẳng về cơ hội tham gia, không phân biệt giới tính và không hạn chế sự tham gia của phụ nữ sinh sống trên địa bàn xã, thôn, tổ dân phố.

Về thực hiện dân chủ ở cơ quan, đơn vị, dự thảo luật bổ sung quy định người đứng đầu ở cơ quan, đơn vị không có Ban thanh tra nhân dân có trách nhiệm phân công đơn vị đầu mối tiếp nhận, xem xét, xử lý, giải quyết, theo dõi kết quả giải quyết kiến nghị, phản ánh của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; quy định về hội nghị cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, đơn vị. Đối với doanh nghiệp nhà nước, luật bổ sung, chỉnh lý quy định về trách nhiệm tổ chức hội nghị để người lao động bàn và quyết định các nội dung về thực hiện dân chủ ở cơ sở, việc thông qua nghị quyết, quyết định của hội nghị người lao động.

Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở (sửa đổi) gồm 6 chương, 69 điều; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027./.

Nguyễn Việt Đức

Tin liên quan

Xem thêm