Chương trình sẽ diễn ra luân phiên tại nhiều địa phương trên cả nước, góp phần hình thành cộng đồng nghiên cứu và phát triển công nghệ lượng tử ngay từ các trường đại học, cao đẳng và cơ sở đào tạo địa phương.
Hội nghị quốc tế về Lượng tử và Bán dẫn cho công chúng (Symposium on Fundamentals of Quantum Computing & Semi-conducting Technologies) đã khai mạc sáng 27/7 tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai. Đây là sự kiện đánh dấu sự khởi đầu của chuỗi chương trình "Đường đến Lượng tử Việt Nam" (Vietnam Quantum Roadshow), một hoạt động trọng tâm của Năm Lượng tử Gia Lai 2026 với chủ đề "Kết nối lượng tử - Làm chủ công nghệ - Đột phá phát triển".
Sự kiện do Mạng lưới Đổi mới sáng tạo và chuyên gia Công nghệ lượng tử Việt Nam (VNQuantum) tổ chức dưới sự bảo trợ của UBND tỉnh Gia Lai và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế, cùng hàng trăm học sinh, sinh viên, giảng viên và những người yêu khoa học trên địa bàn tỉnh.
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phan Hồ Giang cho rằng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó, khoa học lượng tử và công nghệ bán dẫn được xác định là những công nghệ lõi, có ý nghĩa quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia và định hình tương lai công nghệ thế giới trong nhiều thập niên tới. Gia Lai quyết định triển khai Năm Lượng tử Gia Lai 2026, thể hiện quyết tâm chủ động tiếp cận các lĩnh vực khoa học - công nghệ tiên phong. Tỉnh hướng tới phát huy tiềm năng về văn hóa, du lịch và kinh tế, từng bước xây dựng hình ảnh một địa phương năng động, hiện đại, sẵn sàng hội nhập vào mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu. Lượng tử và bán dẫn không còn là những khái niệm xa xôi trong phòng thí nghiệm hàn lâm, mà đang trở thành chìa khóa mở ra cánh cửa tri thức mới cho thế hệ trẻ và tạo động lực bứt phá cho phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Việc lựa chọn Gia Lai là điểm khởi đầu chuỗi chương trình "Đường đến Lượng tử Việt Nam" mang ý nghĩa đặc biệt. Đây là bước đi nhằm đưa khoa học lượng tử từ các diễn đàn học thuật đến gần hơn với cộng đồng, nhất là học sinh, sinh viên và thế hệ trẻ địa phương. Chương trình sẽ diễn ra luân phiên tại nhiều địa phương trên cả nước, góp phần hình thành cộng đồng nghiên cứu và phát triển công nghệ lượng tử ngay từ các trường đại học, cao đẳng và cơ sở đào tạo địa phương. Đồng hành cùng chương trình là nhiều đơn vị học thuật uy tín như Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM), Viện Công nghệ Lượng tử thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, Viện Thiên văn và Viễn thông Lượng tử Không gian (IAS QUANTUM) cùng mạng lưới các trường đại học địa phương. Các đơn vị này đều có kinh nghiệm triển khai các chương trình đào tạo, trường hè, hội thảo và hackathon về tính toán lượng tử theo chuẩn quốc tế QWorld và CERN.
Tại hội nghị, các chuyên gia trình bày nhiều chuyên đề từ nền tảng đến ứng dụng như vai trò của giải Nobel Vật lý trong sự phát triển công nghệ lượng tử; sự khác biệt giữa thông tin lượng tử và thông tin cổ điển; phân phối khóa lượng tử (QKD); tính toán cổ điển và lượng tử; cấu trúc nguyên tử, phân tử; photon và các ứng dụng lượng tử; cơ học lượng tử trong nghiên cứu vật liệu; cũng như lộ trình xây dựng máy tính lượng tử thông qua giáo dục STEM. Các chuyên gia cũng giới thiệu nhiều nội dung chuyên sâu như phân phối khóa lượng tử (QKD), tính toán xác suất và tính toán lượng tử, hành trình xây dựng máy tính lượng tử từ nền tảng STEM, cấu trúc nguyên tử và phân tử, hạt photon và các ứng dụng lượng tử, cũng như những ứng dụng của cơ học lượng tử trong nghiên cứu vật liệu.
Hội nghị có sự tham gia của nhiều nhà khoa học đang công tác tại các trường đại học và viện nghiên cứu trong nước, chuyên gia quốc tế đã góp phần tạo nên diễn đàn trao đổi học thuật đa chiều về xu hướng phát triển của công nghệ lượng tử trên thế giới. Hội nghị hướng tới 4 mục tiêu trọng tâm: Đưa khoa học lượng tử và bán dẫn đến gần công chúng thông qua các bài giảng đại chúng, giúp học sinh, sinh viên tiếp cận những khái niệm nền tảng, tiềm năng ứng dụng của công nghệ mới; tạo cơ hội kết nối trực tiếp giữa thế hệ trẻ Gia Lai với các nhà khoa học hàng đầu để đối thoại, trao đổi và nuôi dưỡng niềm đam mê nghiên cứu; gắn kết mạng lưới VNQuantum, NIC với hệ thống giáo dục địa phương, đặt nền móng cho các chương trình đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong dài hạn; quảng bá hình ảnh Gia Lai năng động, hiện đại, sẵn sàng đón đầu các xu hướng công nghệ của tương lai.
Ban Tổ chức kỳ vọng hội nghị sẽ gieo những "hạt giống" đầu tiên về khoa học lượng tử trong cộng đồng, truyền cảm hứng để thế hệ trẻ không ngừng nuôi dưỡng tinh thần hiếu học, tư duy đổi mới sáng tạo và khát vọng chinh phục các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Hội nghị là dấu mốc quan trọng khẳng định định hướng phát triển mới của Gia Lai trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thông qua chuỗi hoạt động của Năm Lượng tử Gia Lai 2026, địa phương kỳ vọng từng bước hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, đào tạo và khởi nghiệp công nghệ cao, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực nội tại của Việt Nam trong các lĩnh vực lượng tử, bán dẫn, đưa Gia Lai trở thành điểm kết nối mới của cộng đồng khoa học, đổi mới sáng tạo trong khu vực./.
