Mô hình “Gác chắn tự quản” không chỉ góp phần hạn chế tai nạn mà còn nâng cao ý thức chấp hành an toàn giao thông, đem lại sự bình yên trên tuyến đường dân sinh tại địa phương.
Từ một lối đi tự mở tiềm ẩn nhiều nguy cơ tai nạn giao thông đường sắt, mô hình “Gác chắn tự quản” tại khu phố Chính Nghĩa, phường Bình Kiến, tỉnh Đắk Lắk đã và đang phát huy hiệu quả tích cực trong bảo đảm an toàn cho người dân. Với sự tham gia trực tiếp của lực lượng an ninh trật tự cơ sở, mô hình không chỉ góp phần hạn chế tai nạn mà còn nâng cao ý thức chấp hành an toàn giao thông, đem lại sự bình yên trên tuyến đường dân sinh tại địa phương.
Điểm giao cắt giữa tuyến đường dân sinh ở khu phố Chính Nghĩa với đường sắt Bắc - Nam trước đây từng được xem là “điểm đen” về tai nạn giao thông. Đây là lối đi tự mở, không có gác chắn, chuông đèn cảnh báo hay nhân viên ngành đường sắt túc trực, trong khi nhu cầu đi lại của người dân rất lớn, khu vực chưa có đường gom nên nơi đây thường xuyên xảy ra những vụ tai nạn thương tâm.
Trước thực trạng đó, tháng 1/2025, UBND thành phố Tuy Hòa (tỉnh Phú Yên cũ) đã phê duyệt phương án thành lập gác chắn và tổ chức lực lượng cảnh giới 24/24 giờ tại khu vực này. Thành phố bố trí kinh phí hỗ trợ phụ cấp cho tổ trực gồm 4 thành viên thuộc lực lượng an ninh trật tự cơ sở trực tiếp thực hiện nhiệm vụ. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, UBND phường Bình Kiến, tỉnh Đắk Lắk tiếp tục duy trì và quản lý hoạt động của mô hình “Gác chắn tự quản”.
Ông Nguyễn Danh Yên, cán bộ lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự cơ sở phường Bình Kiến - một trong các thành viên tổ “Gác chắn tự quản” tại khu phố Chính Nghĩa chia sẻ, mỗi ngày, 4 thành viên chia thành 2 ca trực tiếp làm nhiệm vụ hạ gác chắn và cảnh báo người dân khi có tàu hỏa đi qua, nhờ vậy tránh được các tai nạn đáng tiếc xảy ra. Lực lượng cũng lồng ghép làm nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự tại khu vực.
Theo ông Nguyễn Văn Sang, thành viên tổ “Gác chắn tự quản”, các thành viên đều được ngành đường sắt tập huấn kỹ năng cảnh giới, phát tín hiệu khi tàu đến cũng như cách xử lý, báo hiệu khi xảy ra sự cố. Thông thường, tổ nhận được thông báo trước khoảng 15 - 20 phút, khi tàu đến ga lân cận; sau đó tiếp tục nhận tín hiệu trước khoảng 5 - 6 phút khi tàu đi qua gác chắn gần nhất để chủ động hạ chắn, bảo đảm an toàn.
Dù hoạt động chủ yếu dựa vào hình thức liên lạc qua điện thoại từ nhân viên ngành đường sắt, nhưng với tinh thần trách nhiệm và sự tập trung cao độ, các thành viên tổ “Gác chắn tự quản” đã thực hiện hiệu quả nhiệm vụ cảnh báo nguy hiểm, kịp thời ngăn chặn các trường hợp cố tình băng qua đường sắt khi tàu đang đến gần.
Trung tá Tống Sang Nghiệp, Cảnh sát khu vực Công an phường Bình Kiến cho biết, từ khi mô hình “Gác chắn tự quản” được đưa vào hoạt động, khu vực giao cắt này không còn xảy ra tai nạn giao thông đường sắt. Ý thức chấp hành của người dân khi qua đường sắt cũng được nâng lên rõ rệt. Việc duy trì lực lượng trực thường xuyên còn góp phần kéo giảm tình trạng trộm cắp, mất an ninh trật tự tại khu vực xung quanh.
Từ một “điểm đen” tai nạn giao thông đường sắt, khu vực giao cắt tại khu phố Chính Nghĩa nay đã trở thành điểm qua đường an toàn đối với người dân khi tham gia giao thông. Không chỉ làm nhiệm vụ cảnh giới, các thành viên tổ “gác chắn tự quản” còn thường xuyên hỗ trợ người dân gặp sự cố khi lưu thông qua khu vực này. Sự tận tụy của lực lượng làm nhiệm vụ đã góp phần củng cố niềm tin, nâng cao ý thức chấp hành giao thông trong cộng đồng và vun đắp thêm tình làng nghĩa xóm khi người dân thường xuyên mang những phần quà nhỏ đến động viên, chia sẻ với các thành viên trực gác.
Anh Phạm Hồng Đức, người dân khu phố Chính Nghĩa, phường Bình Kiến chia sẻ, trước đây mỗi lần đưa con đi học qua đoạn giao cắt với đường sắt, anh luôn cảm thấy lo lắng vì khu vực không có gác chắn hay nhân viên cảnh giới. Dù biết tiềm ẩn nguy hiểm nhưng do thuận tiện cho việc đi lại nên gia đình vẫn thường xuyên lưu thông qua đây. Từ khi mô hình “Gác chắn tự quản” được triển khai với sự tham gia của lực lượng an ninh trật tự cơ sở, anh cảm thấy yên tâm hơn bởi các thành viên làm nhiệm vụ rất trách nhiệm và tận tình.
Cùng chung nhận định, anh Bùi Trọng Quân, ở khu phố Chính Nghĩa cho biết, người dân địa phương đều ghi nhận và quý trọng tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình của lực lượng trực tại “Gác chắn tự quản”. Không chỉ giúp người dân an tâm hơn khi qua đường sắt, mô hình còn góp phần nâng cao ý thức chấp hành quy định an toàn giao thông của người dân tại khu vực.
Theo ông Nguyễn Quốc Thắng, Chủ tịch UBND phường Bình Kiến, để mô hình “Gác chắn tự quản” tại khu phố Chính Nghĩa hoạt động hiệu quả hơn trong thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp với Công ty cổ phần Đường sắt Phú Khánh tăng cường tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ cho lực lượng an ninh trật tự cơ sở tham gia trực gác chắn. Địa phương cũng kiến nghị ngành đường sắt tiếp tục hỗ trợ thông tin về lịch trình tàu chạy qua khu vực, trang bị thêm các phương tiện phục vụ cảnh giới như điện thoại liên lạc, chuông điện, đèn tín hiệu… nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm an toàn giao thông đường sắt.
Hiện nay, lực lượng chức năng tại tỉnh Đắk Lắk đang phối hợp với các địa phương nỗ lực xóa bỏ nhiều lối đi dân sinh tự mở băng qua đường sắt nhằm tránh các tai nạn đáng tiếc xảy ra. Tại những khu vực nhu cầu đi lại của người dân cao, mô hình “Gác chắn tự quản” như ở khu phố Chính Nghĩa được đánh giá là giải pháp hiệu quả nhằm đảm bảo an toàn giao thông đường sắt, góp phần giữ gìn bình yên cho người dân địa phương./.
