Chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển kinh tế xanh đang mở ra hướng đi mới cho du lịch vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Đây là những vấn đề được thảo luận tại Hội thảo khoa học quốc tế “Du lịch bền vững vùng hạ lưu sông Mekong trong bối cảnh chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo” do Trường Đại học Nam Cần Thơ phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước tổ chức ngày 22/10 tại thành phố Cần Thơ.
Các chuyên gia cho rằng, Đồng bằng sông Cửu Long có nhiều lợi thế về cảnh quan sông nước, hệ sinh thái và văn hóa cộng đồng nhưng đang đối mặt với những thách thức từ biến đổi khí hậu, sạt lở, sụt lún, chất lượng sản phẩm du lịch và năng lực quản trị điểm đến. Vì vậy, chuyển đổi số cần được nhìn nhận không chỉ là công cụ quảng bá mà còn là giải pháp đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng dịch vụ, kết nối thị trường và gia tăng giá trị kinh tế cho toàn vùng. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, các địa phương cần kết hợp đổi mới công nghệ với bảo tồn hệ sinh thái, phát huy giá trị văn hóa bản địa, bảo đảm sinh kế và chia sẻ lợi ích công bằng với cộng đồng, thay vì chỉ tập trung gia tăng lượng khách và doanh thu.
Một trong những vấn đề trọng tâm là ứng dụng công nghệ phải gắn với quyền làm chủ của cộng đồng và bảo tồn bản sắc địa phương. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Văn Tín, Trường Đại học Manchester Metropolitan (Vương quốc Anh) cho rằng, tri thức địa phương là nền tảng để tổ chức, quản trị và phát triển du lịch dựa vào cộng đồng. Việc số hóa di sản, diễn giải văn hóa bằng công nghệ cần có sự tham gia và kiểm soát của người dân; đồng thời bảo đảm quyền quyết định của cộng đồng đối với những giá trị văn hóa được chia sẻ, cách thức khai thác và đối tượng tiếp cận.
Theo hướng tiếp cận này, doanh nghiệp lữ hành cần đóng vai trò kết nối trên cơ sở tôn trọng quyền lợi của người dân, bảo đảm chia sẻ lợi ích kinh tế công bằng và nâng cao khả năng chống chịu của điểm đến. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Maren Viol, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam lưu ý, phát triển du lịch bền vững không nên áp đặt những chuẩn mực cứng nhắc về tính chân thực trong trải nghiệm mà cần tạo điều kiện để du khách và cộng đồng tương tác tự nhiên, hài hòa, tôn trọng bản sắc văn hóa địa phương.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Văn Tín, Trường Đại học Manchester Metropolitan (Vương quốc Anh) phát biểu tại sự kiện
Cùng với bảo tồn giá trị bản địa, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo mở ra khả năng nâng cao hiệu quả quản trị, điều tiết dòng khách và cá nhân hóa dịch vụ.
Ông Andre Duijghuisen, chuyên gia du lịch, khách sạn và giáo dục thuộc Tổ chức PUM (Hà Lan) nhấn mạnh, trí tuệ nhân tạo cần đóng vai trò hỗ trợ nhân viên nâng cao chất lượng phục vụ nhưng không thể thay thế con người. Sự tinh tế, khả năng thấu cảm và kết nối cảm xúc vẫn là những yếu tố quan trọng của ngành dịch vụ. Trong khi đó, Giáo sư, Tiến sĩ Richard Dare, Hiệu trưởng Trường Đại học Lãnh đạo Quốc tế (Myanmar) cho rằng, ứng dụng công nghệ tại vùng hạ lưu sông Mekong phải lấy con người làm trung tâm, đi cùng cơ chế quản trị dữ liệu có trách nhiệm, thể chế minh bạch và giám sát tác động xã hội, môi trường.
Từ yêu cầu đó, phát triển kinh tế xanh cần được triển khai đồng bộ với chuyển đổi số thông qua các mô hình du lịch cộng đồng hướng đến phát thải ròng bằng không, du lịch nông nghiệp và nông thôn tuần hoàn, chợ quê thông minh. Các giải pháp cần hướng đến sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm tác động đến môi trường, đồng thời tạo điều kiện để người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ.
Về phía thành phố Cần Thơ, ông Hà Vũ Sơn - Chánh Văn phòng Thành ủy Cần Thơ cho biết, theo định hướng đến năm 2030, Cần Thơ phấn đấu đạt quy mô tổng sản phẩm trên địa bàn khoảng 717.000 tỷ đồng, trong đó du lịch được kỳ vọng đóng góp tối thiểu 10%. Địa phương sẽ cụ thể hóa định hướng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn bằng những giải pháp thiết thực, phù hợp với tiềm năng và điều kiện thực tế của thành phố; trong đó, các ý kiến tham vấn của giới chuyên gia là nguồn dữ liệu quan trọng để lãnh đạo thành phố nghiên cứu ban hành các chính sách khả thi.
Cần Thơ đón khoảng 12 triệu lượt khách mỗi năm nhưng doanh thu du lịch mới đạt khoảng 10.000 tỷ đồng. Ngành du lịch của Cần Thơ cần nghiên cứu phát triển các sản phẩm khai thác lợi thế về y tế, lưu trú và tổ chức sự kiện như du lịch chăm sóc sức khỏe, nghỉ dưỡng chất lượng cao và du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo; đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường liên kết điểm đến và ứng dụng công nghệ để tiếp cận các phân khúc khách hàng phù hợp./.
