Không chỉ tạo sự đồng bộ trong dạy và học, việc sử dụng chung một bộ sách giáo khoa còn mang lại nhiều lợi ích trong công tác quản lý, sinh hoạt chuyên môn, kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
Từ năm học 2026-2027, học sinh trên cả nước sẽ sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” từ lớp 1 đến lớp 12. Tại Điện Biên, việc triển khai chủ trương này có nhiều thuận lợi khi các cơ sở giáo dục đã sử dụng bộ sách này từ những năm học trước. Không chỉ tạo sự đồng bộ trong dạy và học, việc sử dụng chung một bộ sách giáo khoa còn mang lại nhiều lợi ích trong công tác quản lý, sinh hoạt chuyên môn, kiểm tra, đánh giá và hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn.
*Thuận lợi trong quản lý, tổ chức dạy và học
Đối với Điện Biên, việc sử dụng bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” trong năm học tới sẽ không có nhiều xáo trộn, bởi ngay từ khi thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đội ngũ giáo viên và Hội đồng lựa chọn sách giáo khoa của tỉnh đã cơ bản lựa chọn bộ sách này. Do đó, giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh đã có quá trình làm quen, sử dụng bộ sách này từ những năm học trước, tạo điều kiện để các trường tiếp tục tổ chức dạy học mà không phải thay đổi đồng loạt phương pháp, học liệu.
Theo thầy Cù Huy Hoàn, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên, việc sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa sẽ tạo thuận lợi cho công tác quản lý, chỉ đạo, sinh hoạt chuyên môn trong các nhà trường và các cụm chuyên môn trên địa bàn toàn tỉnh. Các kho học liệu dùng chung, hệ thống đề kiểm tra, đánh giá học sinh được ngành xây dựng qua nhiều năm cũng có thể tiếp tục phát huy, không phải điều chỉnh, thay đổi nhiều.
Đối với công tác quản lý nhà trường, việc sử dụng chung một bộ sách cũng giúp thống nhất hơn trong xây dựng kế hoạch giáo dục, phân công chuyên môn, kiểm tra hồ sơ, dự giờ và đánh giá chất lượng giáo dục của giáo viên. Thầy Nguyễn Trọng Sơn, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Sam Mứn cho rằng, khi sử dụng chung bộ sách giáo khoa, hiệu trưởng thuận lợi hơn trong chỉ đạo các hoạt động chuyên môn. Cùng với đó, nhà trường cũng có thể xây dựng thư viện sách cũ để các học sinh có hoàn cảnh khó khăn mượn sử dụng trong quá trình học tập.
Một lợi ích khác là việc luân chuyển, điều động cán bộ quản lý, giáo viên giữa các trường và các cơ sở giáo dục cũng sẽ thuận lợi hơn. Giáo viên khi chuyển công tác không phải mất thêm thời gian nghiên cứu, tiếp cận một bộ sách giáo khoa mới; học sinh chuyển trường cũng không gặp khó khăn do khác biệt về bộ sách đang sử dụng.
Cùng với thuận lợi trong chuyên môn, việc sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa giúp các cơ sở giáo dục chủ động hơn trong chuẩn bị sách trước năm học mới. Ngay sau khi kết thúc năm học 2025-2026, các trường đã rà soát nhu cầu, hướng dẫn phụ huynh chuẩn bị sách và phối hợp với đơn vị phát hành để đặt mua theo nhu cầu. Đến thời điểm hiện tại, Công ty Cổ phần Sách và Thiết bị trường học Điện Biên đã đặt khoảng 2 triệu bản sách các cấp, đã tiếp nhận hơn 1,5 triệu bản, trong đó khoảng 1,2-1,3 triệu bản đã được vận chuyển đến các trường học trên địa bàn. Đơn vị cũng cho biết, giá sách giáo khoa năm nay giảm khoảng 6% so với năm học trước.
Theo thầy Lê Xuân Vỹ, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Sa Lông, xã Na Sang, nhà trường đã rà soát nhu cầu sách giáo khoa theo từng nhóm học sinh. Đặc biệt, nhà trường chú trọng các em thuộc diện được hỗ trợ chi phí học tập, gia đình có hoàn cảnh khó khăn… có thể sử dụng lại sách của anh, chị hoặc sách được tặng, cho, cho mượn. Năm học 2026-2027, trường dự kiến có gần 500 học sinh và phấn đấu 100% học sinh có đủ sách giáo khoa ngay từ đầu năm học.
*Giảm chi phí, tăng khả năng dùng lại sách
Một trong những lợi ích thiết thực của việc sử dụng chung một bộ sách giáo khoa là học sinh có thể sử dụng lại sách của anh, chị hoặc các khóa học trước nếu sách còn đủ điều kiện. Những bộ sách đã qua sử dụng cũng có thể được đưa vào thư viện nhà trường để hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Giải pháp này được đánh giá có ý nghĩa đối với Điện Biên khi trên địa bàn tỉnh còn nhiều học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Trong nhiều năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh đã phát động phong trào quyên góp, ủng hộ sách giáo khoa giữa học sinh các lớp. Sau khi học xong, học sinh tặng lại sách cho các em lớp dưới hoặc tặng nhà trường để đưa vào thư viện dùng chung. Số sách này được ưu tiên cho học sinh thuộc diện chính sách, con hộ nghèo và học sinh ở vùng khó khăn mượn sử dụng, qua đó góp phần giảm chi phí cho gia đình.
Việc dùng chung một bộ sách cũng tạo thuận lợi cho những gia đình có nhiều con đang học ở các trường, các cấp khác nhau. Chị Lò Ngọc Quý, phường Điện Biên Phủ cho biết, các con trong gia đình chị học ở những trường khác nhau nên khi sử dụng chung một bộ sách giáo khoa, các con có thể hỗ trợ nhau trong quá trình học tập. Chung quan điểm này, chị Quàng Thị Hiên ở xã Thanh Nưa cho rằng, sách của học sinh lớp trên sau khi học xong có thể chuyển lại cho em lớp dưới sử dụng, việc này rất thiết thực, giúp gia đình chị tiết kiệm được khoản chi phí đáng kể trong năm học tới.
Đáng chú ý, giá sách giáo khoa năm học 2026-2027 được điều chỉnh giảm so với năm học trước, tạo thêm điều kiện thuận lợi cho phụ huynh khi chuẩn bị sách vở cho con. Cùng với việc giảm giá, khả năng sử dụng lại sách nếu được bảo quản tốt sẽ giúp kéo dài thời gian sử dụng sách giáo khoa, hạn chế tình trạng mỗi năm học phải mua mới hoàn toàn. Từ góc độ nhà trường, việc sử dụng chung một bộ sách còn giúp hình thành nguồn học liệu ổn định. Giáo viên có thể chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy, tài liệu tham khảo và các dạng bài kiểm tra trên cùng một nền tảng. Những kinh nghiệm được tích lũy qua từng năm học tiếp tục được phát huy, thay vì phải xây dựng lại khi thay đổi bộ sách.
Đối với học sinh, việc cùng sử dụng một bộ sách giáo khoa giúp các em tiếp cận kiến thức đồng đều hơn. Theo cô giáo Nông Thị Tâm, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học phổ thông tỉnh Điện Biên, sử dụng một bộ sách giáo khoa đối với học sinh trung học phổ thông là việc quan trọng, tạo cơ sở để công tác kiểm tra, đánh giá và xây dựng đề thi tốt nghiệp bảo đảm tính thống nhất, công bằng.
Đối với Điện Biên, lợi thế lớn là đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý đã có kinh nghiệm sử dụng bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” từ những năm học trước. Theo Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên Cù Huy Hoàn, giáo viên, cán bộ quản lý và học sinh trên địa bàn đã có kinh nghiệm sử dụng bộ sách từ những năm học 2020-2021 đến nay. Cùng với sự tâm huyết của đội ngũ, nỗ lực của học sinh và sự đồng thuận của phụ huynh, xã hội, ngành kỳ vọng chất lượng giáo dục đại trà cũng như giáo dục mũi nhọn tiếp tục phát triển bền vững.
Thầy Cù Huy Hoàn khẳng định, việc sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa không chỉ là thay đổi về danh mục sách mà còn tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục tập trung hơn vào tổ chức dạy học và nâng cao chất lượng giáo dục. Giáo viên có chung nền tảng chuyên môn, học sinh có chung nguồn học liệu, nhà trường có điều kiện phát huy các kho học liệu và thư viện dùng chung, còn phụ huynh có thêm cơ hội tiết kiệm chi phí.
Việc sử dụng chung một bộ sách giáo khoa đang tạo ra những thuận lợi thiết thực cho ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Điện Biên. Với nền tảng đã có từ những năm học trước, các trường có điều kiện phát huy kinh nghiệm, nguồn học liệu và đội ngũ giảng dạy; đồng thời tăng khả năng chia sẻ sách giáo khoa, hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Đây cũng là cơ sở để việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 được đồng bộ hơn, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn tỉnh biên giới còn nhiều khó khăn như Điện Biên./.
