Văn hóa đọc giữ vai trò nền tảng của tri thức, đồng thời trở thành động lực kích hoạt (thúc đẩy) sự sáng tạo và năng lực thích ứng của mỗi người.
Sáng 18/4, Lễ khai mạc Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 với chủ đề "Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số" đã diễn ra tại Thư viện Quốc gia Việt Nam. Sự kiện do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo, Thư viện Quốc gia Việt Nam phối hợp với Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện tổ chức, chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam (21/4); Ngày Sách và Bản quyền thế giới (23/4).
Phát biểu khai mạc, Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam Nguyễn Xuân Dũng nhấn mạnh, văn hóa đọc giữ vai trò nền tảng của tri thức, đồng thời trở thành động lực kích hoạt (thúc đẩy) sự sáng tạo và năng lực thích ứng của mỗi người. Việc đọc, từ đó, không chỉ là tiếp thu thông tin, mà còn là quá trình chọn lọc, phân tích và kiến tạo lại tri thức, qua đó hình thành những cách tiếp cận mới, những góc nhìn mở và khả năng tư duy độc lập…
Theo ông Nguyễn Xuân Dũng, “Mạch tri thức - Từ trang sách đến không gian số” là một dòng chảy không ngừng, kết nối giữa quá khứ - hiện tại và tương lai; giữa trang sách và không gian số; giữa tri thức cá nhân và tri thức cộng đồng. Từ những trang sách truyền thống, nơi lưu giữ văn hóa, văn minh của nhân loại, tri thức tiếp tục được mở rộng, lan tỏa trong không gian số, nơi mọi giới hạn dần được thu hẹp và khả năng tiếp cận trở nên linh hoạt hơn. Trong sự giao thoa ấy, tri thức không ngừng được khám phá, trở nên gần gũi hơn, sống động hơn và sẵn sàng đồng hành cùng con người trong hành trình sáng tạo và phát triển.
Trong khuôn khổ các hoạt động Ngày Sách và Văn hóa đọc năm 2026, diễn ra nhiều hoạt động đa dạng và có tính tương tác cao, hứa hẹn mang đến cho bạn đọc và công chúng những trải nghiệm phong phú và đầy ấn tượng.
Tọa đàm “Người trẻ đọc gì trong thời đại số” mở ra một không gian đối thoại mở, nơi những câu hỏi về việc đọc được trao đổi và thảo luận một cách thẳng thắn, đa chiều, góp phần định hướng thói quen đọc trong bối cảnh chuyển đổi số.
Tại tọa đàm, các diễn giả đã trao đổi, chia sẻ về thói quen đọc và nhu cầu tiếp cận tri thức của giới trẻ trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ. Sự bùng nổ của internet, mạng xã hội và các nền tảng thông tin số đã làm thay đổi đáng kể cách con người tiếp cận tri thức, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ - những người đang sống, học tập và trưởng thành cùng môi trường số…
Thông qua tọa đàm, diễn giả và các bạn trẻ sẽ cùng thảo luận về những xu hướng đọc mới, cách lựa chọn sách và nguồn tri thức phù hợp trong bối cảnh thông tin ngày càng đa dạng và phong phú. Bên cạnh đó, nội dung trao đổi cũng đề cập đến những vấn đề như: người trẻ nên đọc gì để bồi dưỡng tri thức, phát triển tư duy và kỹ năng; làm thế nào để cân bằng giữa việc tiếp nhận thông tin nhanh trên môi trường số với việc đọc sách…
Chuỗi hoạt động sáng tạo như thiết kế bìa sách “Sắc màu công nghệ và cuộc sống”; “Cùng AI kể chuyện”; “Trạm sách cộng đồng” hay “Onward - Hơn cả một câu chuyện từ sách” mở ra những không gian kết nối đa chiều, nơi tri thức, nghệ thuật và công nghệ đan xen, thúc đẩy tinh thần đổi mới, sáng tạo trong thế hệ trẻ.
Bên cạnh đó, những hoạt động trải nghiệm và giàu tính tương tác như “Mạch chỉ nhỏ kết nối”; “Trạm đổi sách - Mỗi cuốn sách một hành trình mới”; trao tặng sách, tạo sự cộng hưởng, góp phần lan tỏa những giá trị của tri thức, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và mở ra những nhịp cầu đưa tri thức đến gần hơn với mỗi người.
Đặc biệt, Triển lãm “Từ trang sách đến không gian số” (diễn ra từ 18/4-5/5) được tổ chức theo cấu trúc nội dung gồm 5 “mạch”: Mạch nguồn; Mạch lan tỏa; Mạch sáng tạo; Mạch số; Mạch kết nối và trải nghiệm, giúp các lớp tri thức được triển khai có hệ thống, liền mạch, giàu tính mới và sáng tạo. Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các ấn phẩm và giá trị của tri thức, triển lãm còn hướng tới việc tạo dựng một không gian kết nối và trải nghiệm, nơi cộng đồng có cơ hội tiếp cận tri thức theo nhiều hình thức đa dạng, từ đó khẳng định vai trò của tri thức như những động lực quan trọng cho sự phát triển của con người và xã hội, đồng thời thể hiện xu hướng thay đổi tất yếu của tri thức trong tương lai.
Từ 18-22/4, chuỗi hoạt động giao lưu tác giả, tác phẩm quy tụ sự tham gia của nhiều đơn vị xuất bản uy tín như Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Nhà xuất bản Thế giới, Nhà xuất bản Kim Đồng… Đây là dịp để các tác giả trực tiếp chia sẻ cảm hứng sáng tác, thông điệp và chiều sâu của tác phẩm, qua đó lan tỏa các giá trị học thuật và văn hóa đọc trong cộng đồng; giúp bạn đọc và công chúng tiếp cận nội dung một cách chân thực, đa chiều và giàu trải nghiệm hơn, góp phần hình thành một hệ sinh thái tri thức bền vững, nơi việc đọc trở thành nhu cầu tự nhiên trong đời sống tinh thần của xã hội.
Bên cạnh đó, các gian hàng sách giới thiệu tới công chúng nhiều ấn phẩm phong phú thuộc các lĩnh vực khác nhau: văn học, lịch sử, khoa học, công nghệ, giáo dục, kỹ năng sống và sách dành cho thiếu nhi... Không chỉ là nơi giới thiệu sách, mỗi gian hàng còn là một không gian kết nối tri thức và văn hóa đọc. Tại đây, bạn đọc và công chúng có thể sở hữu những cuốn sách yêu thích với mức giá ưu đãi cùng nhiều quà tặng hấp dẫn từ các đơn vị phát hành, góp phần tạo nên một không khí sôi động và ý nghĩa cho Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026.
Giám đốc Thư viện Quốc gia Việt Nam Nguyễn Xuân Dũng chia sẻ, sự phát triển của công nghệ mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng đặt ra những thách thức đối với văn hóa đọc. Trong bối cảnh đó, việc duy trì thói quen đọc sách, lựa chọn nguồn tri thức chất lượng và phát huy vai trò của sách là một nhiệm vụ quan trọng đối với mỗi cá nhân và toàn xã hội. Thư viện Quốc gia Việt Nam cam kết tiếp tục đổi mới, phát triển các mô hình hoạt động, ứng dụng công nghệ và mở rộng không gian tri thức nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu của bạn đọc, góp phần xây dựng một xã hội học tập và phát triển bền vững, từng bước hiện thực hóa các mục tiêu phát triển văn hóa trong kỷ nguyên số theo Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị./.
