Ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An chủ động triển khai nhiều giải pháp mang tính đột phá, từ việc tăng chỉ tiêu, điều chỉnh quy chế nguyện vọng đến mở rộng mạng lưới trường công lập.
Năm học 2026 - 2027, kỳ tuyển sinh lớp 10 trung học phổ thông tại tỉnh Nghệ An có số lượng học sinh lớp 9 tăng đột biến, hơn 11.000 em so với năm trước. Ngành Giáo dục và Đào tạo địa phương đã chủ động triển khai nhiều giải pháp mang tính đột phá, từ việc tăng chỉ tiêu, điều chỉnh quy chế nguyện vọng đến mở rộng mạng lưới trường công lập nhằm đảm bảo quyền lợi học tập cho học sinh.
* Cuộc đua nước rút
Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An, toàn tỉnh hiện có hơn 57.000 học sinh lớp 9, tăng mạnh so với con số 46.000 em của năm học trước. Tại khu vực thành phố Vinh (cũ) có khoảng 8.000 thí sinh dự thi, tăng gấp đôi so với mùa tuyển sinh trước đó. Với tỷ lệ trúng tuyển công lập dự kiến dưới 50% tại khu vực đô thị, "cuộc đua" vào các trường tốp đầu như Trung học phổ thông Huỳnh Thúc Kháng, Trung học phổ thông Hà Huy Tập trở nên khó khăn hơn.
Ghi nhận tại các cơ sở giáo dục, không khí ôn tập đã bắt đầu "tăng tốc" từ sớm. Tại Trường Trung học cơ sở Nghi Phú, phường Vinh Phú, tỉnh Nghệ An, khối lượng ôn tập các môn Toán, Ngữ văn và Tiếng Anh được đẩy lên 3 buổi/tuần. Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Nghi Phú Tăng Thị Thu Hiền cho biết, số lượng học sinh lớp 9 của trường tăng từ 203 lên 354 em, gây "áp lực" lớn lên cả đội ngũ giáo viên và học sinh trong việc đảm bảo chất lượng. Nhà trường yêu cầu giáo viên bám sát từng học sinh, vừa dạy vừa đánh giá liên tục.
Em Nguyễn Thị Lê Na, lớp 9A7, Trường Trung học cơ sở Nghi Phú chia sẻ: “Để đạt được suất học trường công lập mong muốn, em đặt mục tiêu phải đạt trung bình 8 điểm mỗi môn. Ngoài việc học ở trường, em phải tự học thêm nâng cao và luyện đề liên tục để nắm chắc các phần kiến thức vận dụng cao”.
Nỗi lo không chỉ dừng lại ở khu vực thành thị. Tại xã vùng cao Yên Na của tỉnh Nghệ An, dù không có các trung tâm luyện thi, giáo viên và học sinh cũng đang phải “tăng tốc”. Với đặc thù trường bán trú, dạy học 2 buổi/ngày, thời gian này, nhà trường tăng cường các buổi ôn tập môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh; bồi dưỡng thêm cho các em khá giỏi. Thầy Nguyễn Văn Thọ, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở Yên Tĩnh (xã Yên Na) chia sẻ, dù ở khu vực vùng cao không có các trung tâm dạy thêm, nhà trường vẫn nỗ lực tăng cường bồi dưỡng miễn phí để các em có cơ hội cạnh tranh vào các trường nội trú tỉnh.
* "Nới trần" chỉ tiêu và siết chặt công bằng tuyển sinh
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An Nguyễn Văn Khoa khẳng định, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh đang thực hiện phương án "hạ nhiệt" theo nhiều hướng. Giải pháp khả thi nhất là tăng sĩ số từ 45 lên tối đa 50 học sinh/lớp tại các trường công lập đủ điều kiện. Đồng thời, các trường có cơ sở vật chất đảm bảo sẽ được xem xét tăng thêm số lớp 10.
Một trong những thay đổi mang tính chiến lược trong năm 2026 là việc dừng mô hình "lớp tiên tiến" tại các trường công lập để dành toàn bộ chỉ tiêu cho hệ công lập truyền thống. Cụ thể, các trường trung học phổ thông như Huỳnh Thúc Kháng, Lê Viết Thuật sẽ được giữ nguyên hoặc tăng chỉ tiêu để mở rộng cửa cho học sinh. Đặc biệt, Trường Trung học phổ thông Huỳnh Thúc Kháng dự kiến mở thêm cơ sở 2 tại phường Trường Vinh, Trường Phổ thông Thực hành Sư phạm Đại học Nghệ An bắt đầu tuyển sinh thêm 3 lớp công lập. Các trường trung học phổ thông lân cận thành phố Vinh (cũ) như Nguyễn Duy Trinh, Thái Lão, Nghi Lộc cũng được giao thêm chỉ tiêu để giảm tải cho khu vực lõi đô thị.
Một quyết định nhận được sự đồng thuận cao từ dư luận là việc siết chặt quy định chuyển trường đầu năm học. Ông Nguyễn Văn Khoa nhấn mạnh: “Sở sẽ không thực hiện chuyển trường, chuyển lớp ngay từ đầu năm học để tránh tình trạng học sinh ở vùng trung tâm đăng ký về vùng nông thôn, miền núi để hưởng chênh lệch điểm trúng tuyển rồi lại xin chuyển ngược về. Điều này không chỉ đảm bảo sự công bằng cho thí sinh sở tại mà còn giúp các trường vùng xa ổn định kế hoạch tuyển sinh, tránh tình trạng trúng tuyển ảo”.
Bên cạnh đó, để tối ưu hóa cơ hội cho thí sinh, Sở dự kiến điều chỉnh quy chế, yêu cầu các trường công lập phải dành chỉ tiêu cho nguyện vọng 2 và nguyện vọng 3. Giải pháp này được các giáo viên đánh giá là giúp học sinh có thêm “phao cứu sinh”, giúp nhà trường đảm bảo chất lượng đầu vào. Đặc biệt, việc đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi Trường Phổ thông Hermann Gmeiner Vinh sang hệ công lập đang được UBND tỉnh rà soát các thủ tục cuối cùng, hứa hẹn sẽ mang lại thêm hàng trăm chỗ học cho học sinh trong kỳ thi cam go sắp tới.
Mặc dù các nỗ lực tăng chỉ tiêu công lập đang được triển khai rốt ráo, ngành Giáo dục và Đào tạo Nghệ An cũng khuyến cáo phụ huynh và học sinh cần có cái nhìn thực tế về năng lực học tập để lựa chọn hướng đi phù hợp. Ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh đang phối hợp với địa phương để tuyên truyền về lợi ích của việc học nghề sớm, giúp các em có thể tham gia thị trường lao động nhanh hơn và giảm bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình./.
Bích Huệ
