Nhìn lại năm 2025: Nhiều điểm sáng trong bức tranh kinh tế - xã hội ở nơi địa đầu cực Bắc Tổ quốc
Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm cuối thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2021 - 2025; đồng thời diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước và của tỉnh. Đặc biệt, đây là dấu mốc lịch sử khi hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang được sáp nhập, hình thành tỉnh Tuyên Quang mới, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn.
Khép lại năm 2025 với nhiều dấu ấn trong phát triển kinh tế - xã hội, tỉnh Tuyên Quang bước vào năm 2026 với quyết tâm cao, tập trung thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững và nâng cao đời sống nhân dân.
Trong những ngày đầu năm mới, ông Nguyễn Mạnh Tuấn, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Tuyên Quang đã dành cho phóng viên TTXVN cuộc trả lời phỏng vấn, nhằm đánh giá về tình hình kinh tế - xã hội năm 2025 và những định hướng lớn, ưu tiên chiến lược của tỉnh trong năm 2026. Sau đây là nội dung cuộc phỏng vấn:
* Phóng viên: Nhìn lại năm 2025 - năm đòi hỏi yêu cầu đổi mới mạnh mẽ trong công tác quản lý và điều hành, ông đánh giá như thế nào về bức tranh chung phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Tuyên Quang?
* Phó Chủ tịch Thường trực Nguyễn Mạnh Tuấn: Năm 2025 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm cuối thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2021 - 2025; đồng thời diễn ra nhiều sự kiện trọng đại của đất nước và của tỉnh. Đặc biệt, đây là dấu mốc lịch sử khi hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang được sáp nhập, hình thành tỉnh Tuyên Quang mới, mở ra không gian phát triển rộng lớn hơn, tạo tiền đề và động lực mới cho sự phát triển trong giai đoạn tới. Trong bối cảnh đó, với khát vọng bứt phá, vươn lên mạnh mẽ cùng đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới, các cấp ủy, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã chung sức, đồng lòng, nỗ lực vượt qua khó khăn, quyết tâm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội đề ra.
Nhìn chung, bức tranh kinh tế - xã hội của tỉnh năm 2025 có nhiều điểm sáng, phát triển khá toàn diện và đạt được những kết quả quan trọng; nhiều chỉ tiêu chủ yếu đạt và vượt kế hoạch. Tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn tỉnh (GRDP) ước đạt 8,01%, hoàn thành chỉ tiêu Chính phủ giao. Các lĩnh vực kinh tế đều có bước phát triển tích cực, trong đó, giá trị sản xuất các ngành dịch vụ ước tăng 8,06% so với năm 2024; sản xuất công nghiệp ước tăng 16,6%; nông, lâm nghiệp và thủy sản ước tăng 5,4%. Du lịch tiếp tục phát triển mạnh, thu hút trên 3,9 triệu lượt khách. Công tác chỉ đạo, điều hành được thực hiện quyết liệt, đồng bộ, nhất là trong đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân các nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước.
Lĩnh vực văn hóa - xã hội được quan tâm chăm lo, đạt nhiều kết quả thiết thực. Chất lượng khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân tiếp tục được nâng lên; tỷ lệ khám sức khỏe cho nhân dân tại các xã biên giới đạt 96,8%. Tỉnh đã khởi công xây dựng 6 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới. Kế hoạch xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ gia đình có công với cách mạng, hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ khó khăn về nhà ở được hoàn thành, với 15.083 căn nhà đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, đạt 100% kế hoạch. Trong năm, tỉnh đã tạo việc làm cho trên 45.000 lao động, góp phần ổn định đời sống và bảo đảm an sinh xã hội.
Công tác cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh từ cơ sở; phát huy hiệu quả hoạt động của các Tổ công nghệ số cộng đồng trong triển khai mô hình giải quyết thủ tục hành chính ngay tại thôn, bản, tạo thuận lợi cho người dân. Hoạt động đối ngoại được triển khai ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả, góp phần quảng bá hình ảnh, tiềm năng và thế mạnh phát triển của tỉnh ra khu vực và quốc tế. Quốc phòng, an ninh được giữ vững; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, tạo môi trường ổn định, thuận lợi cho phát triển bền vững.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, tỉnh vẫn phải đối mặt với không ít khó khăn, thách thức. Thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn về người và tài sản, ảnh hưởng đến sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân. Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công còn chậm so với kế hoạch. Hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa còn phụ thuộc nhiều vào chính sách biên mậu của phía Trung Quốc, do đó chưa khai thác hết tiềm năng của các cửa khẩu trên địa bàn. Việc triển khai hạ tầng viễn thông tại vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều khó khăn. Chất lượng giáo dục chưa đồng đều, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn; cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học còn thiếu, nhiều công trình đã xuống cấp. Bên cạnh đó, trong giai đoạn đầu triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, một số khó khăn đã bộc lộ về cơ sở vật chất, trang thiết bị và năng lực của một bộ phận cán bộ, công chức cấp cơ sở còn hạn chế.
Đây là những vấn đề tỉnh cần tiếp tục quan tâm, tập trung chỉ đạo và có giải pháp đồng bộ, quyết liệt để khắc phục trong thời gian tới nhằm tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tiếp theo.
* Phóng viên: Thưa ông, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã tạo ra những chuyển biến gì trong quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp?
* Phó Chủ tịch Thường trực Nguyễn Mạnh Tuấn: Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang trong thời gian qua đã tạo ra những chuyển biến rõ nét, thực chất trong tổ chức bộ máy, công tác quản lý, điều hành cũng như chất lượng phục vụ người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Đây là bước đi quan trọng trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Trước hết, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước được nâng lên rõ rệt. Việc tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối trung gian đã góp phần rút ngắn quy trình chỉ đạo, điều hành, khắc phục tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ. Sau khi hợp nhất tỉnh và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Tuyên Quang đã đạt được một số kết quả cụ thể như: Sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã từ 330 xã xuống còn 124 xã (giảm 62,4%); sắp xếp cơ quan chuyên môn cấp tỉnh từ 27 sở xuống còn 14 sở; giảm 92 đầu mối bên trong các sở (tương đương 24%); sắp xếp lại toàn bộ các đơn vị sự nghiệp công lập cấp huyện, chuyển về cấp tỉnh hoặc cấp xã, phường quản lý; thực hiện sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh, giảm trên 50%; giảm 173 cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện, thành lập 372 phòng chuyên môn cấp xã, 124 Trung tâm phục vụ hành chính công xã.
Thứ hai, công tác nhân sự và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Thời gian qua, tỉnh Tuyên Quang đã triển khai sắp xếp, bố trí cán bộ bảo đảm đúng quy định, hướng dẫn của Trung ương và Ban Chỉ đạo của Chính phủ. Đối với cơ quan cấp tỉnh, tỉnh đã kịp thời thực hiện tiếp nhận, điều động, bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo các cơ quan, đơn vị ngay sau khi hợp nhất tỉnh. Đặc biệt, tỉnh đã rà soát, kiện toàn đội ngũ lãnh đạo các sở, ngành; thực hiện chủ trương tăng cường bố trí cán bộ có chuyên môn còn thiếu như lĩnh vực đất đai, tài chính… nhằm nâng cao năng lực quản lý, điều hành và chất lượng tham mưu cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh.
Cùng với đó, tỉnh đã triển khai các giải pháp nhằm tăng cường nhân lực cho cấp xã theo nguyên tắc “đúng người, đúng việc”, phù hợp với vị trí việc làm. Cụ thể thực hiện điều động công chức, viên chức từ các cơ quan cấp tỉnh về đảm nhiệm chức danh lãnh đạo UBND xã và lãnh đạo các phòng chuyên môn cấp xã; UBND tỉnh đang triển khai quy trình tiếp nhận người hoạt động không chuyên trách, người làm việc tại các hội vào làm công chức cấp xã với 309 chỉ tiêu, dự kiến hoàn thành trong tháng 1/2026; thực hiện tuyển dụng công chức và ký hợp đồng theo quy định. Từ các giải pháp trên, đội ngũ công chức cấp xã trước mắt cơ bản được bảo đảm, đáp ứng yêu cầu vận hành, chỉ đạo và điều hành của chính quyền cấp xã trên địa bàn tỉnh.
Thứ ba, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp gắn với giải quyết chế độ, chính sách đối với các đối tượng chịu tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy và tinh giản biên chế đã được triển khai đồng bộ, kịp thời. Cụ thể, tổng số cán bộ, công chức, viên chức và người lao động được giải quyết chế độ, chính sách theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP là 2.969 người; giải quyết chế độ cho 1.325 viên chức và người hoạt động không chuyên trách đủ điều kiện tinh giản biên chế theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP ngày 15/6/2025 của Chính phủ; 130 người thực hiện chế độ theo Nghị quyết số 07/2025/NQ-CP ngày 17/9/2025 của Chính phủ về chính sách, chế độ đối với đối tượng chịu tác động do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính các cấp theo Kết luận số 183-KL/TW ngày 01/8/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Việc triển khai các chính sách nêu trên đã góp phần cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao hơn nữa chất lượng đội ngũ để đáp ứng yêu cầu phân cấp, phân quyền trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
* Phóng viên: Những chính sách nào đã tác động trực tiếp và rõ nét đến đời sống người dân, nhất là ở vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, thưa ông?
* Phó Chủ tịch Thường trực Nguyễn Mạnh Tuấn: Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã quan tâm triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh; trong đó tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như giáo dục, y tế, văn hóa, hỗ trợ sinh kế, tín dụng ưu đãi và đầu tư hạ tầng thiết yếu. Các chính sách được ưu tiên triển khai tại các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời thực hiện phân cấp mạnh mẽ cho địa phương nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia từ nguồn ngân sách Trung ương giao, với tổng kinh phí trên 11.708 tỷ đồng.
Nhờ đó, hệ thống hạ tầng thiết yếu ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số như: giao thông, điện, trường học, trạm y tế, nước sinh hoạt, nhà văn hóa… được đầu tư tương đối đồng bộ; khoảng cách phát triển giữa vùng khó khăn và mặt bằng chung của tỉnh từng bước được thu hẹp, tạo tiền đề thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Từ năm 2022 đến nay, toàn tỉnh đã đầu tư xây dựng trên 1.932 công trình các loại; trên 3.425 km đường giao thông nông thôn được cứng hóa; xây dựng mới 200 cây cầu giao thông nông thôn; đến nay 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm được nhựa hóa, bê tông hóa.
Ngoài ra, tỉnh đã triển khai hiệu quả các chính sách bố trí, sắp xếp ổn định dân cư; hỗ trợ trên 44.900 hộ được tiếp cận nước sinh hoạt phân tán; hỗ trợ chuyển đổi nghề cho 3.682 hộ; triển khai các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị; xây dựng các mô hình sản xuất cộng đồng gắn với phát triển du lịch sinh thái, du lịch bản địa. Đồng thời, hình thành các câu lạc bộ, đội văn nghệ nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân được chú trọng, bảo đảm 100% người nghèo và người dân tộc thiểu số thuộc các xã khó khăn, đặc biệt khó khăn được cấp thẻ bảo hiểm y tế và hưởng đầy đủ quyền lợi khám, chữa bệnh theo quy định.
Đặc biệt, chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát được tỉnh triển khai quyết liệt, huy động hiệu quả nguồn lực từ ngân sách Nhà nước, sự đối ứng của hộ gia đình và sự hỗ trợ của cộng đồng dân cư. Qua đó, người có công với cách mạng hộ nghèo, hộ cận nghèo và các hộ có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ xây dựng nhà ở kiên cố, bảo đảm tiêu chí “3 cứng” và phù hợp phong tục, tập quán của từng dân tộc. Kết quả đã hỗ trợ xây dựng 15.083 căn nhà, với tổng kinh phí 798.390 triệu đồng.
Nguồn vốn tín dụng chính sách tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong thực hiện mục tiêu giảm nghèo, tạo điều kiện cho người nghèo và các đối tượng chính sách phát triển sản xuất, tự lực vươn lên, từng bước thay đổi nhận thức và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay.
Có thể khẳng định, việc triển khai đồng bộ các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trên địa bàn tỉnh đã mang lại những kết quả tích cực, rõ nét; diện mạo vùng nông thôn miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số có sự thay đổi toàn diện từ kết cấu hạ tầng thiết yếu đến các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Qua đó, góp phần quan trọng vào việc thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2020 - 2025, củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng và Nhà nước.
* Phóng viên: Năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Vậy ông có thể làm rõ những định hướng lớn và ưu tiến chiến lược của tỉnh Tuyên Quang là gì?
* Phó Chủ tịch Thường trực Nguyễn Mạnh Tuấn: Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; đồng thời là năm đầu tiên thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, mở đầu cho giai đoạn phát triển mới với mục tiêu phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số ngay từ năm đầu nhiệm kỳ. Đây là mục tiêu cao, đặt ra nhiều yêu cầu và thách thức. Trên cơ sở bám sát các chủ trương, định hướng, chỉ đạo của Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo xây dựng các kịch bản tăng trưởng theo lộ trình cụ thể, xác định rõ các định hướng lớn và ưu tiên chiến lược của tỉnh Tuyên Quang trong thời gian tới.
Thứ nhất, tập trung tạo đột phá về thể chế và nâng cao năng lực quản trị. Tỉnh sẽ chủ động hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách theo thẩm quyền nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị của chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, hoàn thành công tác điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; tập trung lập mới các quy hoạch xây dựng, quy hoạch sử dụng đất cấp xã sau sáp nhập, bảo đảm sắp xếp, phân bổ hợp lý không gian phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.
Thứ hai, tiếp tục đột phá về phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, lấy hạ tầng giao thông làm trọng tâm; đồng thời quan tâm đầu tư hạ tầng công nghệ, đô thị, khu và cụm công nghiệp. Tỉnh sẽ huy động, lồng ghép và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để triển khai các dự án hạ tầng quan trọng, trong đó tập trung vào Dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang (giai đoạn 2), đoạn Tân Quang - cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy; Dự án cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đoạn qua tỉnh Tuyên Quang với quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh và Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối trung tâm hành chính tỉnh Tuyên Quang với tỉnh Phú Thọ (Vĩnh Phúc cũ).
Thứ ba, triển khai hiệu quả cơ cấu lại các ngành kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng. Tỉnh tập trung phát triển nông nghiệp nhanh, hiệu quả và bền vững; xây dựng các chuỗi giá trị nông sản, đặc sản có thương hiệu; triển khai hiệu quả Đề án “Xây dựng Tuyên Quang trở thành Khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao và Trung tâm sản xuất, chế biến gỗ”. Đồng thời, phát triển công nghiệp chế biến lâm sản, gỗ, giấy và dược liệu theo hướng kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh, thân thiện với môi trường. Phát triển mạnh kinh tế cửa khẩu, thương mại biên giới; tăng cường liên kết phát triển với vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ, vùng Đồng bằng sông Hồng và các tỉnh Vân Nam, Quảng Tây (Trung Quốc). Trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế, bản sắc văn hóa và cảnh quan, di sản, tỉnh thúc đẩy phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, xanh, đặc trưng, bền vững, sớm trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Thứ tư, thúc đẩy tăng trưởng dựa trên các động lực mới là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tỉnh sẽ gắn phát triển các động lực này với khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm, dịch vụ. Cùng với đó, tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, tập trung vào các lĩnh vực đất đai, xây dựng, đầu tư, môi trường; quyết liệt cắt giảm thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Thứ năm, phát triển mạnh kinh tế tư nhân và nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư. Tỉnh triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân; tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; phát huy vai trò của kinh tế hợp tác, kinh tế tập thể. Đồng thời, thu hút có chọn lọc nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào các ngành, lĩnh vực công nghệ cao, thân thiện với môi trường.
Thứ sáu, chăm lo toàn diện đời sống nhân dân và phát triển con người. Tỉnh tập trung triển khai hiệu quả Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy học tập suốt đời, phát triển phong trào “học tập số”, “phổ cập kỹ năng số cho người dân”. Đồng thời, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân; đẩy mạnh giáo dục nghề nghiệp, giải quyết việc làm; mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội. Các giải pháp giảm nghèo đa chiều, bền vững tiếp tục được triển khai đồng bộ, gắn với hỗ trợ sản xuất, đa dạng sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách an sinh xã hội đối với các nhóm yếu thế.
Cuối cùng là tiếp tục củng cố vững chắc quốc phòng, an ninh và mở rộng đối ngoại. Tỉnh tăng cường xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân vững chắc; bảo đảm an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia. Đồng thời, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, đẩy mạnh ngoại giao kinh tế theo hướng toàn diện, thực chất, phát huy tiềm năng, thế mạnh của tỉnh để thu hút các nguồn lực cho phát triển nhanh và bền vững.
* Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!
