Tại các xã vùng biên giới Lai Châu, già làng, trưởng bản, người có uy tín đang trở thành những hạt nhân kết nối cộng đồng, cùng Bộ đội Biên phòng vun đắp thế trận lòng dân vững chắc.
Ở những bản làng nằm sát đường biên, từ những con đường tuần tra, cột mốc biên giới đến từng nếp nhà, cuộc sống của đồng bào các dân tộc… đều gắn với trách nhiệm giữ gìn bình yên nơi phên dậu Tổ quốc. Trong hành trình ấy, già làng, trưởng bản, người có uy tín đang trở thành những hạt nhân kết nối cộng đồng, cùng Bộ đội Biên phòng vun đắp thế trận lòng dân vững chắc.
* Từ tiếng nói uy tín trong cộng đồng
Với hơn 265 km đường biên giới, Lai Châu là một trong những địa bàn có vị trí quan trọng về quốc phòng, an ninh. Địa hình hiểm trở, dân cư phân bố không tập trung và đời sống của một bộ phận đồng bào còn khó khăn đặt ra yêu cầu phải huy động sức mạnh tổng hợp để quản lý, bảo vệ biên giới.
Trong thực tế đó, những năm qua, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc luôn được Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu xác định là một nhiệm vụ quan trọng, coi đây là nền tảng cốt lõi để bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới quốc gia. Trong đó, việc phát huy vai trò của những người có tiếng nói, có uy tín trong cộng đồng được coi là “chìa khoá” giúp chủ trương, chính sách đến gần hơn với người dân, đồng thời đưa những tâm tư, nguyện vọng của người dân đến với cấp ủy, chính quyền và lực lượng chức năng.
Tại 81 bản giáp biên ở Lai Châu, những đảng viên lão thành, bí thư chi bộ, già làng, trưởng bản và người có uy tín không chỉ là người định hướng cho bản làng, mà còn là những nhân tố đặc biệt quan trọng, luôn đi đầu trong công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật và vận động người dân chung tay xây dựng bản làng, bảo vệ biên cương.
Thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”, phong trào tự quản tại Lai Châu đã đạt được những con số ấn tượng. Toàn tỉnh có hơn 200 tổ tự quản an ninh trật tự được thành lập với trên 1.200 thành viên, trong đó có 48 tập thể, hơn 400 hộ gia đình và 700 cá nhân tự nguyện ký cam kết tham gia quản lý đường biên mốc giới. Tổng chiều dài tuyến biên giới được nhân dân tham gia quản lý hơn 223km đường biên, 86 cột mốc và 2 công trình biên giới.
Những con số ấy không chỉ cho thấy quy mô của phong trào mà còn phản ánh sự chuyển biến trong nhận thức của người dân: bảo vệ biên giới không phải là công việc xa vời mà bắt đầu từ chính trách nhiệm của mỗi người đối với bản làng, quê hương.
Ở bản Ngài Thầu, xã Sì Lở Lầu, ông Vàng A Chỉnh, dân tộc Mông, trưởng bản kiêm người có uy tín, hiểu việc bảo vệ biên giới không chỉ là tham gia tuần tra, bảo vệ cột mốc mà còn phải giữ được bản sắc và sự gắn kết của cộng đồng. Ông thường xuyên vận động người dân giữ tiếng nói, trang phục truyền thống, duy trì những phong tục tập quán tốt đẹp trong các dịp lễ, Tết; đồng thời từng bước loại bỏ hủ tục, xây dựng nếp sống văn minh.
Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, đánh giá ông Vàng A Chỉnh là người có vai trò tích cực trong vận động quần chúng. Không chỉ tuyên truyền giữ gìn bản sắc văn hóa, ông còn phối hợp hiệu quả với lực lượng Bộ đội Biên phòng trong quản lý, bảo vệ đường biên, cột mốc.
Theo Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, khi người dân vừa giữ được những giá trị văn hóa tốt đẹp, vừa thực hiện tốt trách nhiệm của công dân ở khu vực biên giới, khối đại đoàn kết trong cộng đồng được củng cố. Đó cũng là cơ sở để người dân yên tâm bám bản, bám biên giới, lao động sản xuất và phát triển kinh tế. Không chỉ dừng lại ở việc giữ đất, giữ mốc, đội ngũ người có uy tín còn là những nhân tố đi đầu trong phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới.
* Giữ biên giới bắt đầu từ việc xây dựng cuộc sống
Ở vùng biên, chủ quyền quốc gia không tách rời cuộc sống của người dân. Một con đường được mở, một hộ dân thoát nghèo, một bản làng giữ được sự đoàn kết hay một phong tục đẹp được trao truyền đều góp phần tạo nên một vùng biên ổn định.
Đó cũng là cách ông Ma A Sèo, trưởng bản Sin Chải, xã Dào San, nhìn nhận công việc của mình. Ông tâm niệm muốn vận động người dân thì trước hết bản thân phải gương mẫu, nói đi đôi với làm.
Ông Ma A Sèo tâm sự, trong quá trình công tác, ông luôn tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt những chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; thường xuyên cùng lực lượng Bộ đội Biên phòng tuần tra bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới. Đồng thời, ông luôn vận động nhân dân tích cực phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, hiến đất và đóng góp ngày công làm đường giao thông hay các công trình phúc lợi xã hội khác.
Từ sự gương mẫu của trưởng bản và những người có uy tín, người dân Sin Chải đã cùng nhau góp đất, góp công xây dựng các công trình phục vụ cộng đồng. Những con đường đất nhỏ, nhiều đoạn dốc và khó đi dần được thay thế bằng những tuyến đường bê tông rộng rãi, sạch đẹp.
Những thay đổi ấy tưởng như bắt đầu từ chuyện đường sá, nhưng phía sau lại là câu chuyện về niềm tin và sự đồng thuận. Khi đời sống được cải thiện, người dân có thêm điều kiện phát triển sản xuất, ý thức trách nhiệm với cộng đồng và với đường biên, mốc giới cũng ngày càng được nâng lên.
Ở Lai Châu, sự phối hợp giữa Bộ đội Biên phòng với già làng, trưởng bản và người có uy tín vì thế không chỉ phục vụ công tác tuyên truyền hay tuần tra biên giới. Đây còn là phương thức để tập hợp sức dân, củng cố lòng tin, xây dựng bản làng ổn định, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền.
Đại tá Nguyễn Văn Hưng, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu, khẳng định đội ngũ già làng, trưởng bản, người có uy tín là những người trực tiếp đồng hành với Bộ đội Biên phòng trong tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giúp người dân hiểu và tự giác thực hiện.
Đặc biệt, tại 81 bản giáp biên, những người có uy tín giữ vai trò quan trọng, luôn đồng hành cùng Bộ đội Biên phòng để vận động nhân dân tham gia tuần tra, quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới.
Từ những việc làm bình dị ấy, phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới” đang ngày càng trở thành một phần của đời sống cộng đồng ở vùng biên Lai Châu. Người dân không chỉ là đối tượng được tuyên truyền mà trực tiếp trở thành chủ thể tham gia giữ gìn an ninh, trật tự và chủ quyền trên quê hương mình.
Trong sự nghiệp bảo vệ biên giới, những cột mốc bằng đá, bằng bê tông là dấu mốc hữu hình của chủ quyền quốc gia. Nhưng để những cột mốc ấy thực sự vững chắc, phía sau luôn cần một thế trận lòng dân bền chặt. Ở Lai Châu, thế trận ấy đang được vun đắp từ những bản làng, từ sự gắn bó quân dân và từ những con người bình dị như già làng, trưởng bản, người có uy tín - những người đang góp phần giữ bình yên cho từng bản làng, từng đoạn biên giới của Tổ quốc./.
