Mỗi điểm đến cần phát huy nét đặc trưng riêng, đồng thời tăng cường kết nối để hình thành những hành trình phong phú, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách.
Từ lợi thế về cảnh quan, di sản và văn hóa, du lịch Ninh Bình có nhiều điều kiện để phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, mục tiêu của địa phương không chỉ dừng ở việc gia tăng lượng khách mà còn hướng đến nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và tạo dấu ấn riêng trong lòng du khách. Đây là hướng đi nhằm khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, lợi thế sẵn có, từng bước nâng cao sức cạnh tranh và phát triển du lịch theo hướng chuyên nghiệp, bền vững.
*Từ làm mới sản phẩm đến khai thác chiều sâu giá trị di sản
Tại Khu du lịch văn hóa Thung Ui, phường Tây Hoa Lư, không gian văn hóa Mường đang tạo nên sức hấp dẫn riêng. Bên cạnh cảnh quan thiên nhiên, du khách được tìm hiểu phong tục, tập quán, sinh hoạt cộng đồng và những nét văn hóa truyền thống của đồng bào Mường. Các hoạt động như chợ Mường, bếp Mường, sạp Mường, múa Mường và trò chơi dân gian được nghiên cứu tổ chức, góp phần đưa văn hóa bản địa trở thành một phần của sản phẩm du lịch. Không chỉ phục vụ khách tham quan, Thung Ui còn phát triển các hoạt động giáo dục trải nghiệm dành cho học sinh.
Ngày 15/11 vừa qua, 3.500 học sinh Trường Trung học phổ thông chuyên Biên Hòa và Trường Trung học phổ thông Lê Hoàn đã có chuyến tìm hiểu, khám phá các công trình, địa điểm như Điện Kính Địa, Điện Kính Nhân, Điện Kính Thiên, Đàn Kính Thiên và Hang Bói. Thay vì chỉ tiếp cận kiến thức qua sách vở, các em được trực tiếp tìm hiểu những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và cội nguồn dân tộc trong không gian di sản. Việc được hòa mình vào đời sống văn hóa Mường, giao lưu văn nghệ, tham gia đốt lửa trại giúp các em có thêm trải nghiệm thực tế, gắn kết kiến thức trong nhà trường với đời sống.
Cô Nguyễn Thị Bích Hằng, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông chuyên Biên Hòa cho biết, đây là hình thức giáo dục trực quan, giúp các em mở rộng hiểu biết và bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.
Theo đơn vị vận hành, trong khoảng 11 tháng năm 2026, Thung Ui đón trên 500.000 lượt khách, vượt kế hoạch cả năm. Khu du lịch tạo việc làm cho khoảng 600 lao động thường xuyên và thời vụ.
Ông Phùng Thế Quỳnh, Giám đốc vận hành Khu du lịch văn hóa Thung Ui chia sẻ: Đơn vị đang tập trung làm mới các hoạt động trải nghiệm nhằm tạo nên sự khác biệt, giúp điểm đến có sức hấp dẫn lâu dài. Thay vì chỉ tham quan, chụp ảnh tại những danh thắng nổi tiếng, nhiều người lựa chọn những hành trình có chiều sâu hơn. Họ muốn được hòa mình vào thiên nhiên, tìm hiểu lịch sử, thưởng thức ẩm thực và trực tiếp trải nghiệm văn hóa bản địa.
Không chỉ tại Thung Ui, việc kết hợp bảo tồn di sản với tổ chức các hoạt động văn hóa, trải nghiệm đang được chú trọng tại Quần thể danh thắng Tràng An và Khu du lịch quốc gia Tam Chúc. Với du khách quốc tế, sức hấp dẫn của Ninh Bình không chỉ đến từ cảnh quan hay những công trình kiến trúc nổi tiếng mà còn từ những trải nghiệm gần gũi với đời sống địa phương.
Chị Venkata Shindhu, du khách đến từ Ấn Độ cho biết, chị thường xuyên đi du lịch ở nhiều quốc gia nhưng đây là lần đầu tiên đến Việt Nam. Chị bất ngờ trước vẻ đẹp của Khu du lịch quốc gia Tam Chúc và nhận thấy cảnh quan, ngôi chùa Tam Chúc có nhiều nét tương đồng với Ấn Độ. Vì vậy, chị tranh thủ thời gian để khám phá các điểm du lịch được giới thiệu.
Anh Nguyễn Quốc Khánh, phụ trách truyền thông Khu du lịch quốc gia Tam Chúc cho biết, khách quốc tế không chỉ tham quan mà còn muốn tìm hiểu văn hóa bản địa, cùng người dân chế biến các món ăn truyền thống. Vì vậy, khu du lịch đang cải thiện dịch vụ, tăng cường kết nối với cộng đồng để xây dựng những hoạt động phù hợp.
Cùng với Thung Ui, Tràng An và Tam Chúc, nhiều điểm đến khác cũng chủ động đổi mới sản phẩm. Tại Tam Cốc - Bích Động, dòng sông hoa súng tạo thêm nét hấp dẫn cho hành trình tham quan. Hang Múa, Thung Nham chú trọng chỉnh trang cảnh quan, nâng cấp dịch vụ, nghiên cứu tổ chức các chương trình văn hóa, ẩm thực và sự kiện phù hợp với thị hiếu du khách.
Những chuyển động này cho thấy du lịch Ninh Bình đang từng bước mở rộng từ tham quan, ngắm cảnh sang các hoạt động trải nghiệm có chiều sâu. Mỗi điểm đến cần phát huy nét đặc trưng riêng, đồng thời tăng cường kết nối để hình thành những hành trình phong phú, đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách. Đây cũng là cơ sở để nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến, gia tăng giá trị kinh tế và tạo thêm sinh kế cho cộng đồng địa phương.
*Phát triển có trọng tâm, nâng cao chất lượng toàn diện
Những đổi mới về sản phẩm đang diễn ra trong bối cảnh du lịch Ninh Bình duy trì tốc độ tăng trưởng cao. Theo Sở Du lịch, tính đến ngày 9/11/2026, toàn tỉnh đón hơn 22,3 triệu lượt khách, trong đó có hơn 19,5 triệu lượt khách nội địa và hơn 2,8 triệu lượt khách quốc tế. Tổng thu từ hoạt động du lịch đạt trên 23.344 tỷ đồng, tăng 23,17% so với cùng kỳ và vượt 16,72% kế hoạch năm.
Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của điểm đến. Tuy nhiên, bài toán quan trọng hơn không chỉ là thu hút thêm khách mà còn phải tạo ra những trải nghiệm đủ sức hấp dẫn để du khách ở lại lâu hơn, sử dụng nhiều dịch vụ hơn và có mong muốn quay trở lại.
Đến năm 2030, Ninh Bình phấn đấu đón trên 30 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt từ 4 - 4,5 triệu lượt; tổng thu du lịch đạt trên 45.000 tỷ đồng. Tỉnh hướng tới trở thành trung tâm du lịch di sản, sinh thái, văn hóa và tôn giáo của Việt Nam, đồng thời là trung tâm tổ chức sự kiện tầm quốc gia và quốc tế.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, một trong những nhiệm vụ quan trọng là nâng cao chất lượng và tính đồng bộ của hệ thống dịch vụ. Hiện toàn tỉnh có 17 khu, điểm du lịch được công nhận, gần 60 khu, điểm và địa điểm tiềm năng phát triển du lịch; 86 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành. Hệ thống lưu trú có 1.558 cơ sở với gần 23.000 phòng. Toàn ngành duy trì trên 46.500 lao động trực tiếp.
Quy mô hoạt động ngày càng mở rộng đòi hỏi chất lượng phục vụ phải được nâng lên tương ứng. Đội ngũ hướng dẫn viên, nhân viên lưu trú, nhà hàng và người dân tham gia làm du lịch cần được trang bị kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp, khả năng giao tiếp ngoại ngữ. Đặc biệt, với thị trường quốc tế, thông tin đa ngôn ngữ, sự thuận tiện trong di chuyển, thanh toán và tiếp cận dịch vụ sẽ góp phần quyết định sức cạnh tranh của điểm đến.
Bà Dương Thị Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Ninh Bình cho rằng, thị trường khách quốc tế đang mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về chất lượng dịch vụ, tính chuyên nghiệp và khả năng đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách. Do đó, các doanh nghiệp cần thay đổi tư duy kinh doanh riêng lẻ, tăng cường liên kết để cùng nâng cao chất lượng điểm đến.
“Hiệp hội tiếp tục tuyên truyền, vận động các doanh nghiệp đổi mới sản phẩm, chú trọng văn minh du lịch, nâng cao chất lượng phục vụ và tăng cường liên kết giữa các đơn vị”, bà Thanh chia sẻ.
Cùng với nâng cao chất lượng tại chỗ, Ninh Bình đang chủ động mở rộng thị trường. Hoạt động quảng bá trên các nền tảng số được tăng cường. Tỉnh hỗ trợ các đoàn báo chí, truyền hình, chuyên gia đến khảo sát, ghi hình; đồng thời chuẩn bị các chương trình kết nối với đối tác quốc tế. Đáng chú ý, ngành Du lịch xây dựng kế hoạch đón đoàn doanh nghiệp lữ hành Nhật Bản đến khảo sát sản phẩm, đánh giá dịch vụ và tìm kiếm cơ hội đưa Ninh Bình vào các chương trình du lịch dành cho khách nước ngoài.
Những nhiệm vụ này cũng được cụ thể hóa trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TU của Bộ Chính trị. Trong đó, tỉnh chú trọng phát triển sản phẩm du lịch chất lượng cao; bảo tồn, phát huy giá trị di sản; hoàn thiện hạ tầng và tăng cường kết nối các khu, điểm du lịch; nâng cao hiệu quả xúc tiến, quảng bá; phát triển nguồn nhân lực; đẩy mạnh khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng điểm đến xanh, thông minh, an toàn, bền vững.
Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình Bùi Văn Mạnh cho biết, trước mắt, ngành tập trung kích cầu du lịch cuối năm, đẩy mạnh xúc tiến và khai thác các thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ; chủ động kết nối với các đối tác lữ hành, tổ chức các chương trình khảo sát, giới thiệu sản phẩm mới. Bên cạnh đó, ngành chú trọng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng công nghệ số, cải thiện môi trường du lịch, bảo đảm an ninh, an toàn và sự thuận tiện cho du khách. Mục tiêu không chỉ là thu hút thêm khách mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng trải nghiệm, gia tăng giá trị kinh tế và gìn giữ tài nguyên, bản sắc văn hóa. Trong đó, việc khai thác di sản gắn với trải nghiệm văn hóa cộng đồng là một hướng đi quan trọng, vừa tạo thêm sức hấp dẫn cho điểm đến, vừa mở rộng cơ hội việc làm, sinh kế cho người dân địa phương; đồng thời các giá trị thiên nhiên, văn hóa được bảo tồn và phát huy.
Chuyển từ tăng trưởng về “lượng” sang “chất” vì thế không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là lựa chọn chiến lược. Khi sản phẩm ngày càng đa dạng, dịch vụ được nâng cao và các giá trị di sản được khai thác có trách nhiệm, du lịch không chỉ tạo thêm nguồn thu mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng. Đây là nền tảng để Ninh Bình khẳng định vị thế điểm đến quốc tế, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững của địa phương./.
- Từ khóa:
- Trải nghiệm
- tạo sức bật
- du lịch
- Tam Chúc
- Hoa Lư



