Du lịch

Phát huy tiềm năng, tạo sức bật cho du lịch xanh vùng lòng hồ Hòa Bình

Phú Thọ

Tại xã Thung Nai, du lịch đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương.

Phát huy lợi thế cảnh quan lòng hồ Hòa Bình, hệ sinh thái núi rừng và bản sắc văn hóa đa dạng của các dân tộc, các xã vùng lòng hồ Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ đang từng bước khai thác tiềm năng, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút đầu tư phát triển du lịch. Với định hướng lấy du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng làm trọng tâm, địa phương hướng tới xây dựng điểm đến xanh, thân thiện, mang dấu ấn riêng, đồng thời tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống người dân.

Lòng hồ Hòa Bình với mặt nước rộng lớn, những dãy núi trùng điệp, hàng trăm đảo lớn nhỏ cùng hệ sinh thái tự nhiên phong phú là lợi thế nổi bật để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm.
Ảnh minh họa: TTXVN.

*Khai thác lợi thế cảnh quan, đa dạng hóa sản phẩm du lịch

Lòng hồ Hòa Bình với mặt nước rộng lớn, những dãy núi trùng điệp, hàng trăm đảo lớn nhỏ cùng hệ sinh thái tự nhiên phong phú là lợi thế nổi bật để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm. Bên cạnh cảnh quan thiên nhiên, khu vực này còn có nguồn tài nguyên văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Mường, Dao, Tày, Thái và Kinh, tạo điều kiện hình thành những sản phẩm du lịch đa dạng, mang đậm bản sắc địa phương.

Tại xã Đà Bắc, những năm gần đây, hệ thống cơ sở lưu trú và dịch vụ du lịch từng bước được hình thành, phát triển. Hiện địa phương có 2 khách sạn, 9 nhà nghỉ và 8 homestay. Một số cơ sở như: Mơ Village, Xoan Retreat, Sánh Thuấn Homestay, Hữu Thảo Homestay, Mít Retreat và Ngù Mái Retreat đã góp phần tạo thêm lựa chọn lưu trú, nghỉ dưỡng cho du khách trong nước và quốc tế. Theo thống kê, năm 2025, xã Đà Bắc đón trên 24,5 nghìn lượt khách; trong 10 tháng năm 2026, lượng khách đạt trên 24 nghìn lượt. Cùng với các cơ sở lưu trú, hoạt động du lịch trên lòng hồ ngày càng đa dạng với những trải nghiệm như tham quan bằng tàu, thuyền, chèo thuyền, câu cá và khám phá cảnh quan ven hồ. Đây là những sản phẩm có khả năng kết nối với du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng, góp phần hình thành chuỗi trải nghiệm phong phú cho du khách.

Không chỉ có lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, Đà Bắc còn sở hữu nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm du lịch gắn với đời sống cộng đồng. Phong tục, tập quán, lễ hội, nghệ thuật dân gian, ẩm thực truyền thống và kiến trúc nhà ở của các dân tộc là những giá trị có thể khai thác để tạo sự khác biệt cho điểm đến. Thông qua các hoạt động thưởng thức ẩm thực, tìm hiểu nghề truyền thống, tham gia sinh hoạt cộng đồng, giao lưu văn nghệ và khám phá đời sống bản địa, du khách có cơ hội trải nghiệm sâu hơn những nét văn hóa đặc trưng của địa phương. Việc kết hợp khai thác giá trị văn hóa với cảnh quan lòng hồ, núi rừng cũng mở ra hướng phát triển đa dạng các loại hình du lịch, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.

Chị Trần Thu Phương, du khách đến từ Hà Nội, lựa chọn Ké Retreat, xã Đà Bắc làm điểm nghỉ dưỡng cuối tuần cùng gia đình và đồng nghiệp. Theo chị Phương, không gian yên bình, khí hậu trong lành và cảnh quan gần gũi với thiên nhiên là những điều tạo nên sức hút của điểm đến này. Tại đây, du khách không chỉ được trải nghiệm các hoạt động trên lòng hồ mà còn có dịp thưởng thức những món ăn đặc sản như gà chạy bộ, cá sông nướng, rau rừng đồ; đồng thời tìm hiểu nét văn hóa của đồng bào các dân tộc địa phương. Chị Phương mong muốn có dịp trở lại Đà Bắc trong thời gian tới để khám phá thêm những điểm du lịch tại địa phương và khu vực lân cận.

Tại xã Thung Nai, du lịch đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế địa phương. Theo thống kê, khu vực dịch vụ - du lịch hiện chiếm 33,3% cơ cấu kinh tế của xã và được xác định là một trong những động lực tăng trưởng chủ yếu. Trong 9 tháng năm 2026, xã đón khoảng 18.000 lượt khách, tăng 7% so với cùng kỳ; doanh thu đạt 6,6 tỷ đồng, tăng 52,4%. Nếu tính bình quân trên tổng lượt khách, doanh thu du lịch 9 tháng đạt khoảng 267.000 đồng/lượt. Trong số 270.000 lượt khách, khách quốc tế có 585 lượt, chiếm khoảng 0,22%. Cơ cấu này cho thấy dư địa để mở rộng thị trường khách và tăng các khoản thu từ lưu trú, ăn uống, mua sắm, trải nghiệm còn khá lớn.

Sự phát triển của du lịch đã tạo chuyển biến trong tư duy sản xuất, kinh doanh của người dân. Từ chỗ chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi mô hình kinh tế, tham gia cung cấp dịch vụ lưu trú, vận tải đường thủy, kinh doanh ăn uống và buôn bán sản vật địa phương. Đây là hướng đi góp phần đa dạng hóa sinh kế, tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân vùng lòng hồ.

Đáng chú ý, hoạt động du lịch còn tạo đầu ra thuận lợi cho sản phẩm thủy sản địa phương. Tận dụng gần 80 ha diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản trên lòng hồ, xã Thung Nai hiện duy trì 253 lồng cá của 59 hộ nuôi, kết hợp khai thác thủy sản tự nhiên bằng 150 thuyền. Tổng sản lượng thủy sản hằng năm đạt khoảng 510 tấn, trong đó sản lượng nuôi trồng đạt 360 tấn, khai thác đạt 150 tấn. Thủy sản sông Đà mang thương hiệu Thung Nai không chỉ được tiêu thụ tại chỗ để phục vụ khách du lịch mà còn cung cấp cho thị trường các vùng lân cận, tạo nguồn thu ổn định cho nhiều hộ dân. Việc kết hợp sản xuất thủy sản với dịch vụ du lịch, giới thiệu và tiêu thụ sản phẩm đặc trưng góp phần nâng cao giá trị kinh tế, từng bước hình thành chuỗi sản phẩm gắn với lợi thế địa phương.

*Hướng tới phát triển du lịch xanh, bền vững

Mặc dù có nhiều lợi thế, du lịch các xã vùng lòng hồ Hòa Bình vẫn đối mặt với không ít khó khăn, nhất là về hạ tầng giao thông, cơ sở vật chất, chất lượng dịch vụ và nguồn nhân lực. Một số điểm đến chưa được kết nối thuận lợi; sản phẩm du lịch còn thiếu tính đa dạng, chưa hình thành nhiều hoạt động trải nghiệm chuyên sâu. Kỹ năng giao tiếp, thuyết minh, phục vụ khách, bảo đảm vệ sinh và an toàn thực phẩm của một bộ phận người dân còn hạn chế.

Cảnh quan trên hồ Hòa Bình.
Ảnh: Trọng Đạt-TTXVN.

Chủ tịch UBND xã Đà Bắc Đào Tiến Quyết cho biết, hệ thống giao thông và cơ sở vật chất phục vụ du lịch trên địa bàn chưa đồng bộ, trong khi nguồn nhân lực chưa thực sự chuyên nghiệp. Các sản phẩm du lịch còn thiếu sự phong phú, chưa khai thác hết tiềm năng văn hóa bản địa. Trước thực tế đó, địa phương xác định hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, cải thiện khả năng kết nối giữa các điểm đến là nhiệm vụ quan trọng.

Theo kế hoạch phát triển du lịch giai đoạn 2026 - 2030, xã Đà Bắc định hướng khai thác hiệu quả lợi thế sẵn có, gắn với không gian phát triển Khu du lịch quốc gia hồ Hòa Bình; phát huy giá trị lòng hồ sông Đà, cảnh quan rừng núi, bản sắc văn hóa, di tích lịch sử - văn hóa và sản phẩm nông nghiệp để phát triển các loại hình du lịch có chất lượng, mang dấu ấn riêng. Trong đó, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng được xác định là hai loại hình chủ đạo; du lịch trải nghiệm văn hóa, nông nghiệp - nông thôn và du lịch đường thủy đóng vai trò bổ trợ.

Cùng với đầu tư hạ tầng, Đà Bắc đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ kinh doanh tham gia đầu tư, phát triển dịch vụ du lịch. Địa phương cũng chú trọng tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng đón tiếp, giao tiếp, chế biến ẩm thực, thuyết minh và tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho người dân. Những giải pháp này góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động du lịch, xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện, an toàn và có trách nhiệm.

Tại xã Thung Nai, phát triển du lịch cũng được đặt trong mối liên hệ với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống nhân dân. Chủ tịch UBND xã Nguyễn Việt Phương cho biết, nhờ triển khai các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, thu nhập bình quân đầu người năm 2026 của xã ước đạt 47,2 triệu đồng/người; thu ngân sách địa phương ước đạt 189 tỷ đồng, vượt 28% dự toán được giao.

Khu vực kinh tế tư nhân có chuyển biến tích cực với tổng số vốn đăng ký kinh doanh ước đạt 10.019 triệu đồng từ 64 hộ kinh doanh cá thể và 2 hợp tác xã. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công ước đạt 95% kế hoạch, góp phần đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông và dân sinh trên địa bàn. Đặc biệt, nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội tiếp tục phát huy hiệu quả, hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, kinh doanh. Tổng dư nợ đạt 126.935 triệu đồng với 13 chương trình tín dụng ưu đãi, tiếp cận 1.599 hộ dân. Nguồn vốn này tạo điều kiện để các hộ nghèo và đối tượng chính sách cải tạo vườn đồi, đầu tư lồng cá, mở rộng kinh doanh, xây dựng công trình nước sạch, vệ sinh và tham gia xuất khẩu lao động.

Bên cạnh đó, các xã vùng lòng hồ cần tiếp tục huy động, lồng ghép các nguồn vốn hợp pháp để hoàn thiện hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch; tăng cường liên kết với doanh nghiệp lữ hành, các địa phương và điểm du lịch trong không gian hồ Hòa Bình nhằm xây dựng tour, tuyến phù hợp, mở rộng thị trường, nâng cao hiệu quả quảng bá và khả năng cạnh tranh của điểm đến./.

Bùi Thanh Hải

Xem thêm