Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Nguyễn Trùng Khánh nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao, đáp ứng những thay đổi nhanh chóng của ngành dưới tác động của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo và xu hướng tiêu dùng mới.
Nhân lực du lịch trong bối cảnh chuyển đổi số
Theo Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh, du lịch đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi mạnh mẽ về mô hình phát triển, từ chú trọng số lượng sang chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng; nâng cao năng lực quản trị, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; phát triển sản phẩm có chiều sâu, tăng sức cạnh tranh và sức hấp dẫn riêng của du lịch Việt Nam.
Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, yêu cầu đối với nhân lực du lịch không còn giới hạn ở kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ mà còn đòi hỏi năng lực quản trị hiện đại, tư duy sáng tạo, khả năng phân tích dữ liệu, ngoại ngữ, hội nhập quốc tế và thích ứng với các mô hình kinh doanh mới.
Nhấn mạnh định hướng phát triển du lịch Việt Nam trong giai đoạn mới, Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh đề nghị Khoa Du lịch và Khách sạn chủ động nghiên cứu, quán triệt và cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng, Nhà nước vào chiến lược phát triển, chương trình đào tạo và hoạt động nghiên cứu khoa học; gắn mục tiêu phát triển của Khoa với yêu cầu thực tiễn của ngành du lịch.
Phát huy thế mạnh của Đại học Kinh tế Quốc dân trong đào tạo kinh tế, quản lý và quản trị kinh doanh để phát triển các chương trình đào tạo chuyên sâu về kinh tế du lịch, quản trị doanh nghiệp du lịch, quản trị điểm đến, quản trị khách sạn và phát triển thị trường và chính sách du lịch.
Cùng với đổi mới chương trình đào tạo, Khoa cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, tư vấn và phản biện chính sách, tập trung giải quyết những vấn đề thực tiễn của ngành như nâng cao năng suất lao động, phát triển sản phẩm, chuyển đổi số, du lịch xanh, quản trị điểm đến và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đồng thời, mở rộng hợp tác quốc tế, tăng cường gắn kết với doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp, từng bước nâng cao chất lượng đào tạo theo chuẩn mực quốc tế, tạo điều kiện để người học tiếp cận môi trường làm việc và quản trị du lịch hiện đại.
Đổi mới đào tạo gắn với khoa học - công nghệ
Bước vào giai đoạn phát triển mới, du lịch Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ về chất lượng dịch vụ, năng lực cạnh tranh và phương thức quản trị. Công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi phương thức kinh doanh, quản lý và cung cấp dịch vụ, trong khi nhu cầu của du khách ngày càng đa dạng, hướng tới trải nghiệm cá nhân hóa và phát triển bền vững.
Đây cũng là những vấn đề đặt ra đối với các cơ sở giáo dục đại học trong đào tạo nhân lực du lịch, nhất là yêu cầu cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 40 năm thành lập Khoa Du lịch và Khách sạn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Huy Nhượng, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh, đào tạo nhân lực du lịch và khách sạn không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức chuyên môn hay kỹ năng nghề nghiệp mà cần phát triển đồng bộ năng lực quản trị, tư duy đổi mới sáng tạo, năng lực số, khả năng thích ứng với môi trường đa văn hóa và tinh thần học tập suốt đời. Người học cần được chuẩn bị để đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động hiện tại, đồng thời có khả năng tham gia kiến tạo những mô hình, sản phẩm và giá trị mới cho ngành trong tương lai.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Huy Nhượng, trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu, dự báo xu hướng, cá nhân hóa trải nghiệm và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp du lịch. Vì vậy, các cơ sở đào tạo cần chú trọng đưa AI và chuyển đổi số vào chương trình giảng dạy, giúp người học biết vận dụng công nghệ phù hợp, có trách nhiệm, đồng thời phát triển tư duy phản biện, năng lực sáng tạo và chuyên môn nghề nghiệp.
Để nâng cao chất lượng đào tạo, Khoa Du lịch và Khách sạn cần tiếp tục đổi mới chương trình, phương thức giảng dạy theo chuẩn đầu ra, thường xuyên cập nhật nội dung trên cơ sở tham vấn doanh nghiệp, hiệp hội nghề nghiệp, chuyên gia và cựu sinh viên; tăng cường học tập thông qua dự án, tình huống thực tiễn, thực tập và trải nghiệm nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, cần gắn kết chặt chẽ hoạt động giảng dạy với nghiên cứu khoa học, tư vấn chính sách và sáng tạo tri thức; tăng cường hợp tác quốc tế, kết nối doanh nghiệp để người học có cơ hội tiếp cận thực tiễn hoạt động du lịch. Công tác đào tạo cũng cần chú trọng trách nhiệm xã hội, nâng cao ý thức gìn giữ di sản, tôn trọng bản sắc văn hóa, bảo vệ tài nguyên và môi trường.
Với nền tảng 40 năm xây dựng và phát triển, Khoa Du lịch và Khách sạn, Đại học Kinh tế Quốc dân tiếp tục phát huy vai trò trong đào tạo, nghiên cứu, cung cấp nguồn nhân lực cho ngành. Việc đổi mới nội dung, phương thức đào tạo, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và gắn kết với thực tiễn doanh nghiệp sẽ góp phần hình thành đội ngũ nhân lực du lịch có chuyên môn, năng lực số, tư duy sáng tạo và khả năng hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững./.
