Ngày 14/5, Đoàn khảo sát của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đã có buổi khảo sát thực tế và làm việc với UBND tỉnh Tây Ninh về báo cáo phục vụ thẩm tra dự án Luật Bưu chính (sửa đổi).
Tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn khảo sát và lãnh đạo các sở, ngành tỉnh Tây Ninh đã trao đổi, làm rõ một số khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai Luật Bưu chính trên địa bàn. Trong đó, một số nguyên nhân được xác định là do nhu cầu sử dụng dịch vụ tại khu vực nông thôn còn thấp; áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các mô hình giao hàng công nghệ, thương mại điện tử và nền tảng số. Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh hiện có 255 điểm Bưu điện - Văn hóa xã. Đây là một thiết chế thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới, giữ vai trò hỗ trợ cung ứng dịch vụ bưu chính công ích, dịch vụ công và chuyển đổi số tại cơ sở; tuy nhiên, nguồn lực đầu tư còn hạn chế; chưa có cơ chế, chính sách đủ mạnh để hỗ trợ nâng cấp đồng bộ hệ thống Bưu điện - Văn hóa xã theo hướng điểm hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng và Trung tâm Dịch vụ đa tiện ích phục vụ người dân khu vực nông thôn.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa, trong công tác quy hoạch hạ tầng bưu chính, tỉnh Tây Ninh định hướng phát triển mạnh các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu kinh tế cửa khẩu, logistics và hạ tầng giao thông liên vùng. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển mạng lưới logistics bưu chính và thương mại điện tử trong thời gian tới.
Để phát triển kinh tế số và thương mại điện tử tại địa phương, công tác quản lý thị trường và bảo đảm an ninh trong lĩnh vực bưu chính, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với lực lượng Công an, Quản lý thị trường, Hải quan tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động vận chuyển hàng hóa qua mạng bưu chính nhằm phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng cấm. Từ đầu năm đến nay chưa phát hiện vi phạm liên quan đến vận chuyển hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng cấm qua dịch vụ chuyển phát.
Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình triển khai Luật Bưu chính trên địa bàn tỉnh cũng gặp một số khó khăn, vướng mắc. Cụ thể, Luật Bưu chính năm 2010 được xây dựng trong bối cảnh hoạt động bưu chính chủ yếu tập trung vào các dịch vụ truyền thống như chuyển phát thư, phát hành báo chí và chuyển phát bưu gửi nhỏ. Tuy nhiên, hiện nay, thị trường bưu chính đã có sự thay đổi, theo hướng giảm mạnh chuyển phát thư và phát triển mạnh mẽ vận chuyển hàng hóa, gói kiện cho thương mại điện tử.
Hệ thống quy định của Luật Bưu chính năm 2010 và các văn bản hướng dẫn thi hành một số nội dung chưa theo kịp tốc độ phát triển của thương mại điện tử, kinh tế số và các mô hình cung ứng dịch vụ mới. Nhiều hoạt động phát sinh trên nền tảng số, giao hàng công nghệ, logistics tích hợp chưa được quy định rõ, dẫn đến khó khăn trong công tác quản lý nhà nước.
Ngoài ra, quy định phân định giữa hoạt động bưu chính với hoạt động vận tải hàng hóa, giao nhận còn chưa rõ ràng; một số doanh nghiệp hoạt động có tính chất bưu chính nhưng chưa thực hiện đầy đủ các điều kiện, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật về bưu chính, gây khó khăn trong quản lý, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Một số điểm phục vụ bưu chính công ích tại vùng nông thôn (Bưu điện - Văn hóa xã) hoạt động hiệu quả chưa cao; nguồn thu không đủ để duy trì hoạt động.
Tỉnh Tây Ninh kiến nghị Trung ương tiếp tục nghiên cứu, đánh giá toàn diện việc phân cấp thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực bưu chính quốc tế theo lộ trình phù hợp. Trước mắt, đối với các thủ tục liên quan đến doanh nghiệp cung ứng dịch vụ bưu chính quốc tế, hoạt động tại khu vực biên giới, cửa khẩu hoặc có yếu tố xuyên biên giới, đề nghị vẫn giao cơ quan Trung ương trực tiếp thực hiện nhằm bảo đảm thống nhất quản lý nhà nước, an ninh, an toàn bưu chính và kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu, đối ngoại. Tỉnh cũng đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định quản lý đối với các mô hình doanh nghiệp bưu chính hoạt động trên nền tảng số, doanh nghiệp không vận hành mạng lưới trực tiếp, nhằm bảo đảm bình đẳng trong quản lý nhà nước và trách nhiệm pháp lý...
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Phương Tuấn đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc, khoa học cũng như tinh thần trao đổi thẳng thắn, đầy đủ của UBND tỉnh Tây Ninh và đại diện các sở, ngành, doanh nghiệp bưu chính. Qua báo cáo và các ý kiến thảo luận đã phản ánh sát thực tiễn hoạt động và những khó khăn, vướng mắc của địa phương, doanh nghiệp trong thực hiện Luật Bưu chính năm 2010. Đây là cơ sở quan trọng để hoàn thiện dự thảo Luật Bưu chính sửa đổi, nhằm tháo gỡ rào cản, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bình đẳng và hiệu quả trong kỷ nguyên số.
Đối với các kiến nghị, đề xuất của địa phương, Đoàn khảo sát sẽ tiếp thu, tổng hợp và gửi đến các bộ, ngành liên quan để kịp thời hỗ trợ tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, góp phần phát triển kinh tế số tại địa phương./.
