Một trong những điểm mới và cũng là mục tiêu lâu dài của cuộc thi là hình thành Thư viện các mẫu công trình, giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai.

Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam, sáng 1/7, Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp với Ban Công tác xã hội - cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ phát động cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam".

Cuộc thi được tổ chức cho hai nhóm đối tượng. Nhóm chuyên nghiệp gồm các kiến trúc sư, kỹ sư xây dựng, kỹ sư thủy lợi, nhà quy hoạch; các tổ chức tư vấn thiết kế, viện nghiên cứu, trường đại học; giảng viên, sinh viên các chuyên ngành kiến trúc, xây dựng, quy hoạch trong và ngoài nước. Nhóm không chuyên gồm học sinh, sinh viên các ngành khác; đoàn viên, thanh niên; cộng đồng dân cư; người Việt Nam ở nước ngoài; các tổ chức, cá nhân có ý tưởng sáng tạo về công trình và giải pháp thích ứng với thiên tai.

Các tác phẩm dự thi tập trung vào bốn nhóm nội dung chính:

Công trình nhà cộng đồng đa năng phòng, chống thiên tai: phục vụ sơ tán dân, bảo quản hàng cứu trợ, tổ chức sinh hoạt cộng đồng, làm nơi điều hành công tác phòng, chống thiên tai hoặc điểm tập kết tài sản của người dân khi xảy ra thiên tai.

Các công trình dân sinh tránh lũ: cầu vượt lũ, tháp tránh lũ, điểm tránh trú tập trung và các công trình phục vụ cộng đồng tại những khu vực thường xuyên bị ngập sâu.

Nhà ở chống chịu thiên tai: dành cho hộ gia đình, đáp ứng yêu cầu an toàn, phù hợp điều kiện kinh tế của người dân và thích ứng với từng vùng khí hậu.

Các giải pháp sáng tạo khác: bao gồm vật liệu mới, mô-đun lắp ghép, công trình khẩn cấp, ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và các giải pháp kỹ thuật phục vụ phòng ngừa, ứng phó thiên tai.

Mỗi phương án dự thi cần thể hiện đầy đủ ý tưởng thiết kế, giải pháp kỹ thuật, khả năng thi công, tính kinh tế, khả năng chuyển giao và nhân rộng trong thực tiễn. Ban Tổ chức đặc biệt khuyến khích những công trình thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng, tận dụng vật liệu địa phương, chi phí hợp lý và có thể áp dụng rộng rãi tại các khu vực miền núi, đồng bằng, ven biển, hải đảo và những vùng thường xuyên chịu tác động của thiên tai.

Thời gian tiếp nhận hồ sơ từ ngày 1/7 đến hết ngày 31/8/2026. Địa chỉ tiếp nhận hồ sơ: Hội Kiến trúc sư Việt Nam, 40 Tăng Bạt Hổ, Hai Bà Trưng, Hà Nội hoặc Ban Công tác xã hội, Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, 46 Tràng Thi, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Vòng sơ khảo tháng 9/2026. Vòng chung khảo tháng 10/2026. Triển lãm các phương án tiêu biểu và Lễ tổng kết, trao giải dự kiến ngày 17/10/2026 tại Hà Nội.

Thông tin chi tiết về thể lệ cuộc thi, phương thức đăng ký, địa chỉ tiếp nhận hồ sơ và các hoạt động đồng hành sẽ được Ban Tổ chức cập nhật trên kênh thông tin chính thức của cuộc thi tại địa chỉ: www.lachantuonglai.vn.

Cuộc thi không chỉ là tìm kiếm những công trình đẹp hay những ý tưởng mới, điều quan trọng là tìm kiếm những giải pháp có thể đi vào cuộc sống; những thiết kế phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa của từng vùng, từng địa phương; những mô hình có thể được áp dụng rộng rãi để bảo vệ tính mạng, tài sản và sinh kế của nhân dân trước thiên tai. Một công trình, sản phẩm được thiết kế không chỉ để thích ứng với thiên tai; đó còn phải là một công trình có bản sắc văn hóa; một công trình thân thiện; công trình có tính nghệ thuật; phù hợp với khả năng và điều kiện của người dân; có tính khả thi cao để nhân rộng trong thực tiễn. Đó cũng chính là giá trị Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam mong muốn các tác giả hướng tới trong cuộc thi lần này.

Cuộc thi "Thiết kế công trình và giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai tại Việt Nam" không chỉ là một sân chơi sáng tạo nghề nghiệp còn là diễn đàn kết nối đội ngũ trí thức, các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp, cộng đồng trong việc nghiên cứu, đề xuất những giải pháp thiết thực nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ cuộc sống của nhân dân, góp phần phát triển bền vững đất nước. Khác với nhiều cuộc thi chuyên ngành trước đây, Ban Tổ chức xác định đây là một hoạt động mang tính xã hội rộng lớn, khuyến khích mọi cá nhân, tổ chức cùng tham gia bằng những ý tưởng sáng tạo, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương, từng vùng sinh thái.

Một trong những điểm mới và cũng là mục tiêu lâu dài của cuộc thi là hình thành Thư viện các mẫu công trình, giải pháp thích ứng, phòng, chống thiên tai. Kết quả cuộc thi sẽ không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn các phương án xuất sắc để trao giải mà còn tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện và hệ thống hóa thành nguồn dữ liệu mở phục vụ các bộ, ngành, địa phương, các cơ sở đào tạo và cộng đồng. Các mẫu thiết kế tiêu biểu sẽ được tổng hợp thành hệ thống tài liệu tham khảo phục vụ công tác quy hoạch, xây dựng nhà ở, trường học, trạm y tế, công trình cộng đồng và các công trình hạ tầng thiết yếu tại những khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai. Đây sẽ là nguồn dữ liệu quan trọng phục vụ quá trình xây dựng, hoàn thiện quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật; đồng thời hỗ trợ các địa phương lựa chọn các mô hình phù hợp trong quá trình đầu tư, xây dựng và tái thiết sau thiên tai. Mục tiêu quan trọng khác của cuộc thi là góp phần hình thành nhận thức mới về vai trò của kiến trúc, quy hoạch và khoa học công nghệ trong phòng ngừa thiên tai.

Thông qua Cuộc thi, Ban Tổ chức mong muốn thúc đẩy tư duy "kiến trúc thích ứng", đưa các thành tựu khoa học, công nghệ đến gần hơn với cộng đồng; tạo điều kiện để các sáng kiến từ thực tiễn được nghiên cứu, phát triển và ứng dụng rộng rãi. Đây cũng là cơ hội để đội ngũ kiến trúc sư, kỹ sư trẻ, sinh viên, các viện nghiên cứu và doanh nghiệp thể hiện trách nhiệm xã hội, đóng góp trí tuệ cho những vấn đề lớn của đất nước./.