Hố sụt có độ sâu khoảng 120m, bên trong tồn tại hệ sinh thái nguyên sinh với nhiều cây cổ thụ và những dấu tích địa chất đáng chú ý.
Ngày 22/10, ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Jungle Boss (doanh nghiệp lữ hành và tổ chức các tour du lịch mạo hiểm tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng) cho biết, đoàn chuyên gia thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ phối hợp với đơn vị và Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng vừa công bố kết quả khảo sát một hố sụt tự nhiên có quy mô lớn tại khu vực Chà Nòi - Khe Gát, thuộc Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (tỉnh Quảng Trị). Hố sụt có độ sâu khoảng 120m, bên trong tồn tại hệ sinh thái nguyên sinh với nhiều cây cổ thụ và những dấu tích địa chất đáng chú ý.
Theo ông Lê Lưu Dũng, vị trí hố sụt được phát hiện ban đầu qua quá trình nghiên cứu hình ảnh vệ tinh. Trong lúc quan sát địa hình trên ứng dụng Google Earth, ông Kevin Ditamore, chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm thuộc Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ nhận thấy một vùng tối bất thường giữa khu vực rừng núi đá vôi. Từ dấu hiệu này, nhóm nghiên cứu đã tổ chức 3 đợt khảo sát bằng thiết bị bay không người lái để xác định chính xác vị trí.
Trước đó, từ ngày 27/4/2025, đoàn tiền trạm gồm 10 thành viên, trong đó có 2 kiểm lâm địa phương, bắt đầu hành trình tìm đường tiếp cận hố sụt. Tuy nhiên, địa hình hiểm trở, nguồn nước khan hiếm và điều kiện di chuyển khó khăn khiến đoàn phải kết thúc hành trình khi vừa đến khu vực vành miệng hố vào ngày thứ ba.
Sau quá trình chuẩn bị, từ ngày 23 - 29/7/2025, đoàn thám hiểm gồm 24 thành viên là các chuyên gia hang động, nhân viên kỹ thuật của Jungle Boss và lực lượng kiểm lâm tiếp tục thực hiện khảo sát chuyên sâu. Để tiếp cận khu vực, các thành viên phải vượt hơn 20 km đường rừng, băng qua nhiều dãy núi đá vôi sắc nhọn trong điều kiện thiếu nước sinh hoạt.
Tại hiện trường, đoàn khảo sát sử dụng thiết bị chuyên dụng, thiết lập hệ thống dây an toàn để xuống đáy hố, tiến hành đo đạc và ghi nhận các đặc điểm địa chất. Kết quả cho thấy hố sụt có cấu trúc đặc biệt, phần không gian bên trong mở rộng dần về phía đáy, tạo thành dạng tương tự chiếc bát úp ngược.
Miệng hố có hình bầu dục, kích thước khoảng 190 x 140m. Trong khi đó, không gian phía dưới mở rộng với chiều dài khoảng 250m, chiều ngang 200m và độ sâu khoảng 120m. Cấu trúc này tạo nên một khoảng không gian tự nhiên rộng lớn nằm sâu giữa những dãy núi đá vôi của Di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng.
Đáng chú ý, dưới đáy hố sụt tồn tại một hệ sinh thái nguyên sinh phát triển xanh tốt, với nhiều cây cổ thụ có kích thước lớn. Đoàn khảo sát cũng ghi nhận số lượng lớn vỏ sò, vỏ ốc tích tụ thành từng đống gần các vách đá cùng nhiều bộ xương khỉ. Những dấu tích này cung cấp thêm thông tin phục vụ nghiên cứu về điều kiện tự nhiên, quá trình hình thành địa chất và sự tồn tại của các loài sinh vật trong khu vực.
Bên cạnh việc đo đạc kích thước, các chuyên gia còn tập trung tìm kiếm dấu hiệu liên kết giữa hố sụt với hệ thống hang động ngầm. Qua kiểm tra các vách đá, đoàn phát hiện một khe nứt cao khoảng 5m, ăn sâu từ 12 - 15m nhưng không ghi nhận luồng khí lưu thông. Khu vực chân vách đá và những vị trí có dấu hiệu dòng chảy đã bị đất đá từ các đợt sạt lở trước đây vùi lấp, do đó chưa xác định được lối thông trực tiếp với hệ thống hang động khác.
Việc phát hiện và khảo sát hố sụt có quy mô lớn tiếp tục cho thấy những giá trị địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học phong phú của Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Kết quả khảo sát bước đầu cung cấp thêm dữ liệu phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, bảo tồn thiên nhiên và tìm hiểu quá trình hình thành các cấu trúc địa chất trong khu vực.
Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng nổi tiếng với hệ thống núi đá vôi, hang động và các cảnh quan địa chất đặc sắc. Việc tiếp tục phát hiện những cấu trúc tự nhiên chưa được khảo sát chuyên sâu góp phần làm rõ thêm tiềm năng nghiên cứu khoa học, đồng thời đặt ra yêu cầu bảo vệ nguyên trạng các hệ sinh thái tự nhiên, nhất là tại những khu vực có địa hình hiểm trở và nhạy cảm về môi trường./.
