Từ tháng 7/2025 đến nay, toàn thành phố ghi nhận 1.214 đơn đăng ký bảo hộ, Sở Khoa học và Công nghệ đã trực tiếp hỗ trợ kinh phí hơn 1,27 tỷ đồng cho trên 45 tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã.
Sáng 8/10, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ phối hợp với Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội thảo "Giải pháp phát triển hiệu quả tài sản trí tuệ khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp". Hội thảo tập trung đánh giá toàn diện các cơ chế, chính sách mới, định hướng thúc đẩy thương mại hóa, nâng cao năng lực quản trị và đề ra giải pháp tháo gỡ khó khăn trong việc đăng ký, bảo hộ, phát triển tài sản trí tuệ tại địa phương.
Đánh giá về mô hình chính quyền địa phương hai cấp, ông Nguyễn Văn Bảy, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, sự tương tác trực tiếp giữa cấp tỉnh và cấp xã mang lại lợi thế lớn do cấp xã sát dân nhất, nắm rõ tri thức truyền thống, quy trình làng nghề và đặc sản địa phương, giúp triển khai các chương trình phát triển tài sản trí tuệ trúng đối tượng, không qua trung gian. Tuy nhiên, thách thức đặt ra là các tài sản trí tuệ mang tính liên xã, liên vùng dễ dẫn đến xung đột lợi ích khi chuyển giao cho một xã cụ thể, trong khi nguồn lực và trình độ chuyên môn của cán bộ cấp xã còn hạn chế.
Để tháo gỡ "điểm nghẽn" này, các chuyên gia đề xuất giải pháp thỏa thuận giữa các xã hoặc giao cơ quan nhà nước cấp trên tạm thời quản lý; về lâu dài cần chuyển giao quyền quản lý các tài sản trí tuệ cộng đồng (nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý) cho các hiệp hội ngành nghề, đồng thời đẩy mạnh đào tạo chuyên môn sâu và tăng cường nguồn lực cho cán bộ cấp xã. Về phía địa phương, bà Trần Thị Thanh Điệp, Trưởng phòng Sở hữu trí tuệ (Sở Khoa học và Công nghệ Cần Thơ) cho biết, thành phố đã chủ động kiện toàn chủ thể quản lý thông qua việc rà soát, từng bước chuyển giao quyền sở hữu và quản lý các nhãn hiệu tập thể, chỉ dẫn địa lý cho các hiệp hội ngành nghề và tổ chức đại diện cộng đồng. Thành phố cũng bảo toàn vùng bảo hộ bằng cách giữ nguyên ranh giới địa lý dựa trên các yếu tố tự nhiên, thổ nhưỡng và tập quán sản xuất lâu đời nhằm bảo đảm quyền lợi cho người dân.
Bên cạnh đó, Cần Thơ chuẩn hóa quy chế quản trị, tích hợp dữ liệu tài sản trí tuệ lên Hệ thống Bản đồ số thành phố, gắn mã QR truy xuất nguồn gốc và tăng cường phối hợp liên ngành trong công tác thanh tra, bảo vệ thương hiệu.
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học cùng đánh giá, thảo luận về những điểm mới của pháp luật sở hữu trí tuệ; thương mại hóa và nâng cao giá trị tài sản trí tuệ; quản trị tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp và tổ chức khoa học công nghệ; cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện, trường, doanh nghiệp; phòng, chống xâm phạm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ và nhận thức cho cộng đồng;.... Qua đó, đề ra giải pháp để phát triển hiệu quả hơn tài sản trí tuệ của thành phố Cần Thơ.
Thông tin về những điểm mới của pháp luật sở hữu trí tuệ, ông Nguyễn Văn Bảy, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, các quy định mới sẽ tạo hành lang pháp lý thuận lợi, tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp và chính quyền địa phương. Cụ thể, thời gian thẩm định nội dung đơn đăng ký đã được rút ngắn đáng kể: Sáng chế giảm từ 18 tháng xuống còn 12 tháng, nhãn hiệu từ 9 tháng xuống 5 tháng, kiểu dáng công nghiệp từ 7 tháng xuống 5 tháng; đồng thời áp dụng cơ chế thẩm định nhanh trong 3 tháng đối với sáng chế thuộc danh mục công nghệ chiến lược, phục vụ tình huống khẩn cấp hoặc đã đưa vào khai thác thương mại. Ngoài ra, khung pháp lý mới cho phép chủ sở hữu sử dụng tài sản trí tuệ để đầu tư, góp vốn, thế chấp vay vốn ngân hàng; mở rộng phạm vi bảo hộ sang các sản phẩm phi vật lý (giao diện đồ họa GUI, icon), bảo hộ kiểu dáng công nghiệp riêng phần; quy định rõ việc khai thác dữ liệu huấn luyện hệ thống AI và nâng mức bồi thường thiệt hại vật chất đối với hành vi xâm phạm trên môi trường số lên tối đa 1 tỷ đồng.
Tại hội thảo, ông Phạm Trường Giang, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Cần Thơ nhấn mạnh, trong bối cảnh kinh tế số, tài sản trí tuệ đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cụ thể hóa các chính sách hỗ trợ, thành phố đã ban hành Nghị quyết số 36/NQ-HĐND quy định mức hỗ trợ đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ và Quyết định số 2724/QĐ-UBND phê duyệt Chương trình phát triển tài sản trí tuệ thành phố Cần Thơ đến năm 2030. Từ tháng 7/2025 đến nay, toàn thành phố ghi nhận 1.214 đơn đăng ký bảo hộ, Sở Khoa học và Công nghệ đã trực tiếp hỗ trợ kinh phí hơn 1,27 tỷ đồng cho trên 45 tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã. Dù vậy, so với hơn 4.600 doanh nghiệp mới thành lập cùng thời gian, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ đánh giá tỷ lệ đăng ký sở hữu trí tuệ vẫn chưa tương xứng với tốc độ phát triển thực tế của cộng đồng doanh nghiệp tại địa phương và cần tiếp tục được đẩy mạnh trong thời gian tới./.
