Phương thức hỗ trợ đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang từng bước chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang tập trung giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Không chỉ hoàn thành các nhiệm vụ theo kế hoạch, quá trình thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia tại Phú Thọ đã chuyển sang giai đoạn yêu cầu cao hơn. Đó là tạo ra sản phẩm, mô hình và giá trị mới, tạo động lực rõ hơn cho tăng trưởng.
*Chuyển đổi số tạo động lực mới
Công nghệ số ngày càng gắn với cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Phong trào “Bình dân học vụ số” với các mô hình Tổ công nghệ số cộng đồng, Gia đình số, Chợ số - Nông thôn số, Đại sứ số, Chợ phụ nữ Online... đang góp phần đưa kỹ năng số đến gần hơn với người dân, nhất là khu vực nông thôn.
Tại xã Vĩnh An, chuyển đổi số đã giúp thực hiện nhiều thủ tục như đăng ký khai sinh, đăng ký kinh doanh, đất đai, bảo hiểm... trên nền tảng điện tử. Chị Trần Tuyết Mai, người dân xã Vĩnh An cho biết, thay vì phải mang theo nhiều giấy tờ, đi lại nhiều lần và chờ đợi như trước, hiện nay chị và người dân trong xã hiện có thể thực hiện các thao tác trên máy tính hoặc điện thoại để nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả ngay tại nhà.
Theo bà Phạm Thị Phương Linh, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh An, hệ thống hồ sơ điện tử giúp dữ liệu được lưu trữ tập trung, chia sẻ thuận tiện giữa các bộ phận; hồ sơ được số hóa, kết nối đồng bộ, tạo điều kiện tra cứu và giám sát tiến độ. Qua đó, việc giải quyết thủ tục hành chính nhanh gọn, minh bạch hơn, đồng thời hỗ trợ hiệu quả quá trình vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ cho biết, 9 tháng của năm 2026, toàn tỉnh tiếp nhận hơn 1,128 triệu hồ sơ dịch vụ công với trên 1,06 triệu hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, đạt 97,97%. Tỉnh đã giải quyết hơn 1,078 triệu hồ sơ, với trên 1,04 triệu hồ sơ đúng và trước hạn, đạt 96,46%. Chiến dịch cao điểm 45 ngày xử lý hồ sơ quá hạn đã giải đạt 99,39%.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Minh Tường cũng thông tin, phương thức hỗ trợ đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang từng bước chuyển từ hỗ trợ dàn trải sang tập trung giải quyết các vấn đề thực tiễn.
Hiện nay, tỉnh Phú Thọ đang rà soát, đánh giá, thành lập Hội đồng xác định nhiệm vụ để lựa chọn những đề xuất có tính cấp thiết, khả thi và có khả năng tạo sản phẩm, dịch vụ hoặc giải pháp có giá trị. Đến ngày 15/9, tỉnh tiếp nhận 53 đề xuất nhiệm vụ từ 11 cơ quan, đơn vị, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Trong quý III/2026, Phú Thọ ký kết 5 thỏa thuận hợp tác với các cơ quan, tổ chức lớn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, văn hóa và đổi mới sáng tạo.
Tỉnh đã tuyển chọn 36 nhiệm vụ khoa học và công nghệ; đánh giá, cho ý kiến về công nghệ đối với 134 dự án đầu tư; triển khai đánh giá Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương năm 2026. Phú Thọ dự kiến bố trí 20,718 tỷ đồng ngân sách thực hiện cơ chế đặt hàng, mua sắm công, tạo cầu thị trường cho các sản phẩm, giải pháp phục vụ giải quyết những bài toán lớn. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp đang từng bước hình thành. Toàn tỉnh hiện có 25 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, 6 doanh nghiệp công nghệ cao, tổng doanh thu 9 tháng năm 2026 ước trên 70.000 tỷ đồng. Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương năm 2025 đạt 41,10 điểm, xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố. Phú Thọ đang tiếp nhận 50 hồ sơ lựa chọn startup tiềm năng, lựa chọn 5 dự án tham gia chương trình ươm tạo và 3 dự án, doanh nghiệp tham gia chương trình tăng tốc. Tỉnh đồng thời gấp rút thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo tỉnh và chuẩn bị tổ chức Techfest Phú Thọ 2026.
Phú Thọ đã ban hành Chiến lược dữ liệu đến năm 2030, Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung phiên bản 1.0; triển khai Chiến dịch 90 ngày xây dựng, hoàn thiện Kho dữ liệu tỉnh. Đây là cơ sở để chuyển từ xử lý công việc dựa nhiều vào hồ sơ giấy sang quản trị dựa trên dữ liệu.
*Gỡ điểm nghẽn
Tuy vậy, quá trình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW tại Phú Thọ vẫn còn những điểm nghẽn về thể chế, nhân lực, tài chính và năng lực nghiên cứu, ứng dụng. Đây cũng là những vấn đề quyết định khả năng chuyển từ “có nền tảng” sang “tạo ra giá trị”.
Theo Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ, việc cụ thể hóa một số cơ chế, chính sách còn chậm, nhất là đối với trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và chính sách hỗ trợ đổi mới sáng tạo. Khả năng tự thực hiện dịch vụ công trực tuyến của một bộ phận người dân, nhất là tại địa bàn miền núi, còn hạn chế; nguồn nhân lực khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và an ninh mạng ở cấp xã chưa đồng đều. Nguồn lực tài chính cũng là vấn đề cần tập trung xử lý
Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, khó khăn chủ yếu nằm ở khả năng chuyển các chương trình hợp tác, bài toán lớn thành sản phẩm, công nghệ, mô hình có khả năng ứng dụng, thương mại hóa và nhân rộng. Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo còn trong quá trình hình thành; Trung tâm Đổi mới sáng tạo chưa được thành lập; năng lực nghiên cứu, thử nghiệm tại chỗ còn hạn chế và tỉnh chưa có phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia.
Ông Bùi Văn Quang, Phó Bí thư Tỉnh ủy nêu rõ, ngay trong quý IV/2026, tỉnh sẽ nghiên cứu xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW hằng tháng đối với người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương, tập trung vào tiến độ, chất lượng, sản phẩm, mức độ sử dụng và hiệu quả thực tế. Tỉnh đồng thời tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, trợ lý ảo trong thực thi công vụ và thực hiện nguyên tắc “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thời hạn, rõ thẩm quyền). Tỉnh khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trình HĐND tỉnh đối với các chính sách hỗ trợ sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn, dữ liệu trí tuệ nhân tạo và khởi nghiệp sáng tạo; đồng thời hỗ trợ hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng. Các đề án về chuyển đổi số, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng được tập trung hoàn thiện.
Tỉnh tiếp tục đơn giản hóa, chuẩn hóa quy trình thủ tục hành chính trực tuyến, phấn đấu duy trì tỷ lệ hồ sơ trực tuyến trên 96%, dịch vụ công trực tuyến toàn trình trên 60% vào cuối năm. Tỉnh cũng tập trung tái thiết kế 5 thủ tục hành chính theo hướng khai thác dữ liệu đã có, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin; đồng thời xây dựng Trung tâm an ninh mạng tỉnh và tăng cường bảo đảm an toàn thông tin. Mô hình hợp tác “Ba nhà” tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng doanh nghiệp đặt hàng, nhà trường và tổ chức khoa học, công nghệ nghiên cứu, Nhà nước hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn. Những nhiệm vụ có khả năng chuyển giao, thương mại hóa, tạo sản phẩm, dịch vụ có giá trị sẽ được ưu tiên./.
