Chính quyền địa phương đã tuyên truyền để bà con hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ khi về chung một thôn.
Sau sắp xếp, sáp nhập thôn, tổ dân phố, tỉnh Quảng Ngãi hiện còn 1.098 thôn, tổ dân phố, giảm 612 đơn vị so với trước sắp xếp. Đáng chú ý, nhiều thôn ở phía Tây tỉnh Quảng Ngãi được sáp nhập từ các thôn cũ có nhiều dân tộc khác nhau, tạo nên thôn mới đa dạng hơn về thành phần dân tộc; đồng thời bà con hỗ trợ nhau trong phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.
*Tạo sự gắn kết giữa các dân tộc
Thôn Đăk Năng, xã Ia Chim, tỉnh Quảng Ngãi được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai thôn Ia Hội (nơi phần lớn người dân tộc Kinh sinh sống) và thôn Plei Rơ Wăk (chủ yếu là dân tộc Bahnar, nhánh Rơ Ngao). Để có được sự đồng lòng, nhất trí cao từ phía nhân dân, cấp ủy và chính quyền địa phương dành nhiều thời gian khảo sát, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân, bởi việc sáp nhập một thôn người dân tộc Kinh với một thôn dân tộc Bahnar không đơn thuần là gộp số liệu dân cư của hai thôn mà là sự hòa hợp giữa hai lối sống, hai nền văn hóa.
Ông Ka Rô Chinh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia Chim cho biết, sau khi hoàn thành sắp xếp 21 thôn thành 12 thôn, xã Ia Chim có 3 thôn mới được hình thành từ việc sáp nhập giữa thôn người Kinh và thôn người dân tộc thiểu số. Riêng thôn Đăk Năng, trong quá trình sáp nhập thôn Ia Hội và thôn Plei Rơ Wăk có thuận lợi là từ lâu, hai thôn đã kết nghĩa với nhau. Vì vậy, khi sáp nhập và lấy tên là thôn Đăk Năng, bà con trong hai thôn cũ đều đồng tình.
Chính quyền địa phương đã tuyên truyền để bà con hiểu rõ quyền lợi và nghĩa vụ khi về chung một thôn. Bên cạnh đó, việc sáp nhập cũng tạo ra lợi thế về phát triển kinh tế, chia sẻ kinh nghiệm làm nông nghiệp. Qua đó, không chỉ tạo sự gắn kết lâu dài giữa hai dân tộc mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế trong cộng đồng dân cư mới, ông Ka Rô Chinh phân tích.
Chị Nguyễn Thị Mai, thôn Đăk Năng (thôn Ia Hội cũ) vui vẻ cho biết, việc sáp nhập chỉ là sự chính thức hóa về mặt giấy tờ cho mối quan hệ đã khăng khít từ lâu đời giữa 2 thôn Ia Hội và Plei Rơ Wăk. Thực tế, hai khu dân cư nằm sát nhau, lối sống, phong tục từ lâu cũng có sự giao thoa, học hỏi lẫn nhau. Bây giờ sáp nhập lại thành một thôn, chị Mai cũng như người dân ở thôn Ia Hội cũ hay Plei Rơ Wăk cũ đều thấy thuận lòng, vui vẻ đón nhận.
Tại xã Kon Braih, sau sắp xếp, xã còn 12 thôn so với 21 thôn trước đây; trong đó có 6 thôn được sắp xếp giữa thôn người Kinh và thôn người dân tộc thiểu số. Đơn cử là việc sáp nhập giữa thôn 8 (100% dân tộc Xơ Đăng) và thôn 13 (100% dân tộc Kinh) để thành lập thôn 4, mang lại nhiều kỳ vọng về sự thay đổi nếp nghĩ, cách làm, hướng tới cuộc sống ấm no hơn.
Anh A Huế, Trưởng thôn 4 mới cho biết, từ ngày về chung một thôn, không khí trong các buổi họp dân hay sinh hoạt cộng đồng trở nên sôi nổi hẳn lên nhờ sự góp mặt của cả hai nền văn hóa. Việc hai thôn gộp lại thành một sẽ là động lực để mọi người học hỏi kinh nghiệm làm ăn, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống.
“Khi sáp nhập, bà con Xơ Đăng sẽ học hỏi người Kinh cách làm kinh tế giỏi, áp dụng khoa học kỹ thuật, máy móc vào việc trồng trọt, chăn nuôi sao cho năng suất cao, chất lượng tốt. Ngược lại, người Kinh khi sống cùng với bà con Xơ Đăng sẽ hiểu, yêu quý và cùng gìn giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Xơ Đăng”, anh A Huế nói.
Bà Lê Thị Mận, thành viên Ban Công tác Mặt trận thôn 4 khẳng định, khi tình đoàn kết giữa hai dân tộc Kinh và Xơ Đăng được vun đúc từ công cuộc sáp nhập sẽ tạo ra một sức mạnh mới, ý chí mới cùng nhau xây dựng bộ mặt nông thôn ngày càng phát triển.
“Tôi và người dân thôn 13 cũ khi chuyển sang thôn 4 mới đều có chung một mong muốn là thời gian sắp tới, đời sống của người dân cả hai bên sẽ cùng phát triển đi lên. Chúng tôi sẽ gắn kết với nhau chặt chẽ hơn trong các hoạt động phong trào, từ việc làm đường giao thông nông thôn, dọn dẹp vệ sinh xóm làng đến giúp đỡ gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Chỉ có đoàn kết, giúp nhau mọi mặt, cuộc sống mới khá lên”, bà Lê Thị Mận nhấn mạnh.
Theo bà An Thị Phương, Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Kon Braih, việc sáp nhập các thôn đan xen giữa hai cộng đồng dân tộc Kinh và dân tộc thiểu số là bước đi mang tính chiến lược dài hạn. Mục tiêu lớn nhất của địa phương không chỉ là giảm bớt số lượng thôn mà là tạo ra môi trường sống hòa nhập, thúc đẩy sự tiến bộ xã hội ở vùng sâu, vùng xa.
“Qua quá trình sinh hoạt chung, chúng tôi nhận thấy mô hình này giúp giữ gìn và phát huy rất tốt bản sắc văn hóa truyền thống của từng thôn cũ, tạo điều kiện cho các nền văn hóa giao thoa một cách tự nhiên. Quan trọng hơn, việc này giúp tăng cường mạnh mẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc từ ngay cấp cơ sở, tạo ra nguồn lực chung để thúc đẩy kinh tế, xã hội địa phương phát triển bền vững”, bà An Thị Phương nhấn mạnh.
*Cùng giữ gìn bản sắc, xây dựng cuộc sống ấm no
Tại xã Sa Bình, việc sáp nhập thôn Khúc Na (chủ yếu là người Xơ Đăng nhánh Hà Lăng) với thôn Kà Bầy (chủ yếu là người J’Rai) thành thôn mới Khúc Na - Kà Bầy nhận được sự ủng hộ từ cộng đồng của hai thôn. Hai thôn có vị trí khá gần nhau. Dù khác nhau về dân tộc song bà con ở hai thôn cũng đã có sự giao thoa văn hóa, kinh tế trong nhiều năm qua.
Ông A Ber, thôn Khúc Na cũ cho biết, khi sáp nhập hai thôn lại với nhau, bà con rất đồng tình, ủng hộ. Tuy khác nhau về dân tộc song qua nhiều năm sinh sống gần nhau đã giúp bà con hai thôn cũ gắn kết chặt chẽ với nhau. Đặc biệt, đối với âm nhạc, cả hai dân tộc đều sử dụng cồng, chiêng trong các lễ hội lớn của thôn, làng. Dù cách gọi tên bài nhạc có khác nhau song nhiều tiết tấu của bài chiêng có nét tương đồng. Chính vì vậy, ông A Ber kỳ vọng trong tương lai, hai dân tộc sẽ hòa hợp về âm nhạc và tạo ra một bài cồng, chiêng có thể sử dụng chung cho cả hai dân tộc.
Theo ông A Át, Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Khúc Na - Kà Bầy, người Hà Lăng ở thôn Khúc Na cũ và người J’Rai ở thôn Kà Bầy cũ có nhiều nét khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ, thổ cẩm, âm nhạc truyền thống. Khi nghe tin sáp nhập hai thôn, ban đầu bà con trong hai thôn đều thấy bỡ ngỡ và chưa thực sự đồng tình. Tuy nhiên, qua quá trình tuyên truyền, vận động, cùng sự gắn kết với nhau nhiều năm trong làm ăn kinh tế, dần dần nhân dân trong hai thôn cũ đã hiểu và đồng lòng trong việc sáp nhập.
“Thời gian tới, thôn Khúc Na - Kà Bầy sẽ tổ chức thường xuyên các buổi họp để người dân trong thôn mới giao lưu, chia sẻ với nhau về văn hóa, phát triển kinh tế. Đồng thời phối hợp các nhà trường trên địa bàn tăng cường truyền dạy cồng chiêng, giúp thế hệ trẻ của hai dân tộc dần giao thoa văn hóa, tạo ra sự gắn kết chặt chẽ hơn trong tương lai”, ông A Át nhấn mạnh.
Có thể thấy, khi các dân tộc khác nhau “về chung một nhà”, sự khác biệt về văn hóa, phong tục tập quán, ngôn ngữ, phương thức sản xuất nông nghiệp… không còn là rào cản mà đã trở thành thế mạnh và bổ trợ cho nhau. Sự hòa hợp này là nguồn lực giúp thắt chặt tình đoàn kết, tạo động lực mạnh mẽ để bà con cùng nhau phát triển kinh tế, giữ gìn bản sắc và xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc./.
