Cần xây dựng phương án tổng thể phải bảo đảm tính khoa học, phù hợp điều kiện từng địa phương, tạo thuận lợi cho học sinh đến trường và không làm gián đoạn cơ hội học tập của các em.
Đắk Lắk đang khẩn trương xây dựng phương án sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục theo chỉ đạo của Trung ương, hướng tới tinh gọn đầu mối quản lý, sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, đồng thời bảo đảm quyền học tập của học sinh trước năm học mới 2026-2027.
*Xây dựng phương án từ cơ sở
Thực hiện chủ trương của Trung ương và chỉ đạo của tỉnh, các xã, phường đã rà soát toàn bộ mạng lưới trường học trên địa bàn, đánh giá quy mô học sinh, cơ sở vật chất, khoảng cách địa lý giữa các điểm trường cũng như đội ngũ giáo viên để xây dựng phương án sắp xếp phù hợp. Mục tiêu là giảm đầu mối quản lý những vẫn đảm bảo học sinh được học tập thuận lợi, không bị gián đoạn việc dạy và học.
Tại xã Ea Súp, địa phương đã xây dựng đề án sắp xếp các điểm trường có quy mô nhỏ. Theo đó, UBND xã thống nhất giải thể hoạt động 3 điểm trường gồm: Điểm Trường Mầm non Sơn Ca (tại thôn 7 Cư M’Lan), điểm Trường Tiểu học Ea Lê và điểm Trường Trung học cơ sở Ea Lê (tại thôn 14).
Điểm Trường Tiểu học Ea Lê hiện có 94 học sinh, trong đó, 27 em là người dân tộc thiểu số. Do quy mô nhỏ, điểm trường này được đưa vào diện giải thể. Cô Lê Kiều Thị Nhung, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Ea cho biết, nhà trường thống nhất thực hiện chủ trương của Nhà nước. Sau khi giải thể điểm trường, học sinh được bố trí học tại các trường lân cận theo nhu cầu; số giáo viên dôi dư sẽ được điều động đến các trường còn thiếu, đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Theo bà Đặng Thị Thanh Nhung, Phó Chủ tịch Thường trực UBND xã Ea Súp, xã đã xây dựng kế hoạch, phương án và đề án cụ thể theo thực tế, sắp xếp các điểm trường có quy mô nhỏ về điểm trường chính; đồng thời bố trí lại lớp học, sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên và tranh thủ nguồn lực đầu tư, mở rộng cơ sở vật chất, bảo đảm điều kiện dạy học.
Không chỉ Ea Súp, nhiều địa phương đang hoàn thiện phương án sắp xếp. Tại xã Phú Xuân, từ phương án ban đầu giảm 13 trường xuống còn 8 trường, địa phương tiếp tục điều chỉnh giảm còn 7 trường theo tinh thần chung. Ông Phan Tiến Thành, Chủ tịch UBND xã Phú Xuân cho biết, trên cơ sở chỉ đạo của tỉnh cũng như các văn bản hướng dẫn của Trung ương, xã đã có sự điều chỉnh phương án sắp xếp giảm khoảng 46%. Theo phương án này sẽ còn một trường liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở, hai trường mầm non và các trường Tiểu học, Trung học cơ sở được sắp xếp lại theo quy mô phù hợp. Hiện nay, phương án đang được tiếp tục lấy ý kiến, sau đó, trình Sở Giáo dục và Đào tạo cùng UBND tỉnh thẩm định để đưa vào phương án chung của toàn tỉnh.
Theo ghi nhận tại các địa phương, chủ trương sắp xếp cơ sở giáo dục nhận được sự quan tâm của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên ngành Giáo dục. Nhiều ý kiến cho rằng, dù quá trình triển khai có những thay đổi nhất định song nếu được thực hiện trên cơ sở đánh giá kỹ điều kiện thực tế, phù hợp đặc thù từng địa phương sẽ tạo được sự đồng thuận, đáp ứng yêu cầu tinh gọn bộ máy theo chủ trương chung, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động tại cơ sở.
Thầy Phan Bá Lê Hiền, Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông số 1 Nguyễn Trãi (xã Cuôr Đăng) cho rằng, việc sắp xếp cần nghiên cứu kỹ về đặc điểm từng địa phương để sắp xếp mô hình phù hợp, bảo đảm mang lại lợi ích cao nhất cho học sinh và người dân.
Phó Chủ tịch UBND xã Ea Kar Nguyễn Thanh Dương cho biết, việc sắp xếp cơ sở giáo dục là chủ trương chung trên phạm vi cả nước. Địa phương thống nhất và đang khẩn trương triển khai thực hiện với tinh thần trách nhiệm cao, bảo đảm đúng lộ trình.
*Bảo đảm quyền học tập của học sinh
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk, toàn tỉnh hiện có 1.238 cơ sở giáo dục công lập, gồm 356 trường Mầm non, 450 trường Tiểu học, 285 trường Trung học cơ sở, 62 trường liên cấp Tiểu học - Trung học cơ sở, 78 trường Trung học phổ thông và 7 trường liên cấp Trung học cơ sở - Trung học phổ thông. Qua rà soát, hầu hết các xã, phường chủ động xây dựng phương án sắp xếp, tỷ lệ giảm đầu mối cơ bản đạt từ 30% trở lên. Theo phương án các địa phương đề xuất, sẽ giảm 462 trường, tương đương 40% đầu mối.
Tuy nhiên, sau quá trình thẩm định chi tiết, Sở Giáo dục và Đào tạo đề xuất giảm 690 trường, tương đương 55,7%, đồng thời hình thành thêm các trường liên cấp phù hợp điều kiện từng địa phương. Đến nay, có 30 trong tổng số 102 xã, phường thống nhất hoàn toàn với phương án của Sở; 72 địa phương thống nhất một phần và tiếp tục hoàn thiện theo góp ý.
Theo bà Lê Thị Thanh Xuân, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk, cần xây dựng phương án tổng thể phải bảo đảm tính khoa học, phù hợp điều kiện từng địa phương, tạo thuận lợi cho học sinh đến trường và không làm gián đoạn cơ hội học tập của các em. Việc hình thành mô hình trường liên cấp không chỉ nhằm giảm đầu mối quản lý mà còn góp phần đổi mới mô hình quản trị trường học trong giai đoạn mới.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn nhấn mạnh, việc sắp xếp phải căn cứ đặc thù từng địa phương. Nơi có điều kiện có thể vừa tổ chức trường một cấp học quy mô lớn, vừa duy trì trường liên cấp. Mục tiêu là giảm đầu mối quản lý, bộ phận phục vụ để tăng nguồn lực cho đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả quản trị.
Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết, thực hiện sắp xếp cơ sở giáo dục, tinh gọn đầu mối quản lý và cơ cấu lại đội ngũ theo hướng giảm biên chế quản lý, tăng biên chế giảng dạy. Quá trình triển khai cần giữ ổn định quy mô học sinh tại các điểm trường, phân hiệu; sắp xếp, điều phối hiệu quả đội ngũ nhà giáo để nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả đầu tư và chất lượng dạy học. Đặc biệt, việc sắp xếp tuyệt đối không được ảnh hưởng đến quyền học tập, khả năng tiếp cận giáo dục của học sinh.
Sắp xếp cơ sở giáo dục hoàn thành trước ngày 30/8/2026 không chỉ bảo đảm các trường ổn định tổ chức để bước vào năm học mới mà còn tạo tiền đề xây dựng hệ thống cơ sở giáo dục tinh gọn, hiện đại, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư. Đây được kỳ vọng sẽ là bước chuyển quan trọng trong đổi mới quản trị giáo dục, hướng tới nâng cao chất lượng dạy và học, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới./.
