Những thay đổi về mô hình quản lý và tổ chức trường lớp đang từng bước được chuyển hóa vào hoạt động dạy học, hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập, phát triển của học sinh.
Là một trong những địa phương có tỷ lệ giảm đầu mối trường học lớn nhất cả nước (giảm 61,92%), tỉnh Hưng Yên bước vào năm học 2026-2027 với mạng lưới giáo dục được tổ chức lại căn bản, đồng bộ. Ngay sau sắp xếp, các nhà trường đã bắt tay triển khai nhiệm vụ năm học mới với quyết tâm và sức mạnh mới. Những thay đổi về mô hình quản lý và tổ chức trường lớp đang từng bước được chuyển hóa vào hoạt động dạy học, hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập, phát triển của học sinh.
Từ sắp xếp trường lớp đến tổ chức lại nguồn lực
Hưng Yên thực hiện đồng bộ việc sắp xếp mạng lưới trường lớp theo mô hình trường có cùng cấp học, 1 trường chính có các điểm trường. Cách tổ chức này tạo điều kiện thuận lợi để triển khai các hoạt động giáo dục trong cùng cấp học, đồng thời phù hợp với yêu cầu vận hành của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Từ 1.158 cơ sở giáo dục, sau sắp xếp Hưng Yên còn 441 cơ sở (giảm 717 đầu mối). Trong đó, cấp học Mầm non giảm nhiều nhất với 313 đầu mối; cấp Trung học cơ sở giảm 76 đầu mối và cấp Tiểu học giảm 64 đầu mối.
Sau sắp xếp mạng lưới trường lớp, bài toán đặt ra với ngành Giáo dục địa phương không dừng ở việc giảm đầu mối mà quan trọng hơn là làm thế nào để nguồn lực sau sắp xếp được phân bổ hợp lý, tạo thêm điều kiện để các nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục.
Tại xã Diên Hà, năm học 2026-2027 đánh dấu một bước thay đổi lớn đối với Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Dân Chủ - ngôi trường đã trải qua nhiều lần điều chỉnh mô hình tổ chức. Trước đó, trong đợt sắp xếp năm học 2018-2019 theo Kế hoạch số 45/KH-UBND ngày 29/5/2018 của UBND tỉnh Thái Bình cũ, trường được tổ chức theo mô hình liên cấp 2 cấp học. Năm học này, thực hiện chủ trương về sắp xếp mạng lưới trường lớp, cấp Tiểu học được tách thành Phân hiệu Dân Chủ thuộc Trường Tiểu học Kỳ Đồng; cấp Trung học cơ sở được tách thành Phân hiệu Dân Chủ thuộc Trường Trung học cơ sở Kỳ Đồng.
Là người gắn bó và chứng kiến những đổi thay của nhà trường qua mỗi lần sắp xếp, thầy giáo Nguyễn Đức Hiền, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Kỳ Đồng cho biết, năm học 2026-2027 ghi dấu một đợt sắp xếp mạng lưới có quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Sau sắp xếp, trường có 5 điểm trường, 2.198 học sinh với 54 lớp và 108 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Quy mô lớn hơn đặt ra những yêu cầu mới trong quản trị nhà trường, song cũng mở ra thêm dư địa để tập trung và điều phối nguồn lực. Một trong những lợi ích thấy rõ là khả năng sử dụng đội ngũ linh hoạt hơn giữa các điểm trường. Ở những bộ môn có tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ, nhà trường có thể chủ động điều động, bố trí giáo viên giữa các điểm trường, qua đó hạn chế tình trạng 1 điểm trường thiếu giáo viên trong khi nơi khác lại chưa sử dụng hết nguồn lực.
Tương tự, Trường Trung học cơ sở Trần Lãm 1 (phường Trần Lãm) được thành lập trên cơ sở hợp nhất Trường Trung học cơ sở Kỳ Bá và Trường Trung học cơ sở Trần Lãm với tổng số 3.290 học sinh, 59 lớp và 95 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Khi quy mô học sinh, lớp học tại các phân hiệu thay đổi, việc cân đối giáo viên trở thành yêu cầu cần giải quyết ngay từ đầu năm học.
Cô giáo Trần Linh Hoa, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, tại Phân hiệu 2, nhà trường thiếu giáo viên môn Giáo dục thể chất trong bối cảnh số lớp tăng. Để hoạt động chuyên môn không bị gián đoạn, ngay sau khai giảng năm học mới, nhà trường đã chủ động phân công 1 giáo viên Giáo dục thể chất từ Phân hiệu 1 sang dạy tăng cường tại Phân hiệu 2.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên, sau sắp xếp, toàn tỉnh có trên 3.400 cán bộ quản lý, nhân viên và trên 30.000 giáo viên. Đến ngày 25/8, tỉnh đã hoàn tất bố trí 1.727 cán bộ quản lý, gồm 379 Hiệu trưởng, Giám đốc và 1.348 Phó Hiệu trưởng, Phó Giám đốc. Cùng với việc kiện toàn tổ chức, nhiều cán bộ quản lý cũng thay đổi vị trí công tác. Có người từ Hiệu trưởng được phân công làm Phó Hiệu trưởng, có người trở lại trực tiếp giảng dạy. Những thay đổi này đặt mỗi cán bộ, giáo viên vào một vị trí mới trong một hệ thống đang được tổ chức lại.
Thầy giáo Đinh Văn Huỳnh trước đây là Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Điệp Nông, năm học này thầy được phân công làm Phó Hiệu trưởng Phân hiệu Dân Chủ, trường Trung học cơ sở Kỳ Đồng. Thầy Huỳnh chia sẻ, sự thay đổi vị trí công tác là một phần trong quá trình sắp xếp chung. Điều quan trọng nhất với mỗi nhà giáo là tinh thần chấp hành, trách nhiệm, dù ở vị trí nào cũng nỗ lực nhất có thể để đóng góp cho tập thể, xây dựng môi trường giáo dục tích cực, tạo điều kiện để học sinh được học tập, rèn luyện và phát triển.
Trường học mới, hành trình mới
Sau đợt sắp xếp mạng lưới trường học công lập quy mô lớn, ở mỗi ngôi trường tổ chức bộ máy đang dần ổn định với sức mạnh mới, khí thế mới, đồng thời mở ra hành trình đổi thay bắt đầu từ chính hoạt động dạy và học với mục tiêu xây dựng những “trường học hạnh phúc”, đáp ứng yêu cầu phát triển toàn diện của học sinh.
Tháng 8/2026, trường Tiểu học Kim Đồng (phường Trần Hưng Đạo) được sắp xếp từ Trường Tiểu học Quang Trung và Trường Tiểu học Kim Đồng cũ với tổng số 2.346 học sinh, 50 lớp và hơn 60 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Quy mô lớn hơn đồng nghĩa với yêu cầu quản trị cũng cao hơn, cùng với đó là cơ hội để nhà trường xây dựng 1 môi trường giáo dục thống nhất, thay vì mỗi cơ sở vận hành theo một cách riêng.
Ngay những ngày đầu năm học, tinh thần đổi mới đã được nhà trường cụ thể hóa từ những việc tưởng như rất nhỏ. Cô giáo Đỗ Thị Oanh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, với chủ đề xuyên suốt của ngành Giáo dục trong năm học mới là "Đổi mới tư duy - Chuyển biến mạnh mẽ - Kết quả thực chất", nhà trường chú trọng xây dựng nền nếp cho học sinh ngay từ những hoạt động đầu tiên như xếp hàng khi ra vào lớp, giữ trật tự, thực hiện nghiêm túc các quy định của trường và đọc 5 điều Bác Hồ dạy…
Tại buổi chào cờ đầu tiên của năm học, thay vì tạo khoảng cách giữa người quản lý và học sinh, cô Oanh lựa chọn cách tiếp cận gần gũi với thông điệp "Đoàn kết - Tự tin - Yêu thương - Tỏa sáng". Bốn cụm từ khóa ấy cũng được nhà trường xác định như những giá trị định hướng cho học sinh dưới mái trường Kim Đồng trong không gian mới.
Cô giáo Nguyễn Thị Mai Thường, Tổ trưởng tổ bộ môn tiếng Anh (trường Tiểu học Kim Đồng) cho biết, hiện nhà trường có 7 giáo viên tiếng Anh ở điểm chính và phân hiệu. Việc quy tụ giáo viên từ các đơn vị về cùng 1 môi trường tạo điều kiện để đội ngũ giao lưu, chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm, qua đó bổ sung những cách làm mới, làm phong phú hơn phương pháp dạy học và nâng cao năng lực chuyên môn. Thời gian đầu, giữa các đơn vị có thể còn những khác biệt về phương pháp, cách thức tổ chức công việc, song tập thể nhà trường đã chủ động trao đổi, thống nhất để từng bước đưa hoạt động chuyên môn vào nền nếp, đồng bộ giữa các điểm trường. Đây cũng là tiền đề để tổ chuyên môn tiếng Anh phát huy thế mạnh của đội ngũ, xây dựng cách dạy và học thống nhất, tạo môi trường sử dụng tiếng anh thường xuyên cho học sinh, từng bước hướng tới mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Sau mỗi lần sắp xếp, những xáo trộn về tổ chức, con người và cách vận hành là điều khó tránh. Điều quan trọng là từ những thay đổi ấy, cả hệ thống giáo dục cùng thích ứng, điều chỉnh và tìm cách phát huy tốt hơn nguồn lực hiện có. Khi nguồn lực được quy tụ, bộ máy được tổ chức lại và tư duy quản trị được đổi mới, sức mạnh của các nhà trường sẽ được khẳng định bằng chính những kết quả mà học sinh nhận được mỗi ngày. Đó là thước đo quan trọng nhất để đánh giá hiệu quả của quá trình sắp xếp mạng lưới trường học và là điểm khởi đầu cho hành trình đổi mới thực chất của ngành giáo dục./.
