Từ số hóa quy trình nghiệp vụ, quản lý bằng dữ liệu đến mở rộng các kênh lắng nghe, tương tác với nhân dân trên môi trường số, chuyển đổi số đang từng bước đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An.
Những nỗ lực này giúp nâng cao hiệu quả công việc, tăng cường kết nối và phục vụ nhân dân tốt hơn.
* Đưa công nghệ vào công việc thực tiễn
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 31-KH/TU của Tỉnh ủy Nghệ An, công tác chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận tỉnh được triển khai theo hướng thiết thực, lấy yêu cầu công việc làm điểm xuất phát và hiệu quả thực tế làm thước đo. Cơ quan Mặt trận các cấp không chạy theo phong trào hình thức. Hệ thống tập trung giải quyết những bài toán cụ thể từ thực tiễn cơ sở.
Tính đến tháng 6/2026, toàn hệ thống đã tiếp nhận 157 ý tưởng sáng kiến và 29 nhiệm vụ, giải pháp chuyển đổi số từ 7 ban chuyên môn thuộc cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và 87 xã, phường. Trong đó, 24 sáng kiến đã được tổng hợp, đề nghị khen thưởng. Những ý tưởng này đều xuất phát từ mong muốn tối ưu hóa quy trình, giảm phiền hà cho người dân.
Ủy ban MTTQ tỉnh xác định rõ: ứng dụng công nghệ không đồng nghĩa với chuyển đổi số. Điều quan trọng là nhận diện đúng các khâu thủ công, mất nhiều thời gian, dễ sai sót để ưu tiên số hóa. Đối với các nền tảng do Trung ương xây dựng, địa phương sử dụng thống nhất để tránh đầu tư trùng lặp và bảo đảm dữ liệu đồng bộ. Đồng thời, tỉnh tập trung phát triển công cụ phục vụ nghiệp vụ đặc thù để từng bước hình thành hệ sinh thái “Mặt trận số Nghệ An”.
Bước đầu, việc ứng dụng công nghệ đã tạo ra thay đổi rõ rệt. Trong quý III/2026, tỷ lệ văn bản phát hành điện tử trên Hệ thống điều hành tác nghiệp MTTQ Việt Nam đạt 96%. Chữ ký số công vụ được cấp cho 100% tổ chức và 95% cá nhân. Hồ sơ giấy tờ cồng kềnh dần được thay thế bằng quy trình xử lý mạng nhanh gọn, chuẩn xác.
Nhiều sáng kiến có sự tham gia trực tiếp của cán bộ vừa am hiểu nghiệp vụ, vừa có kiến thức tin học. Do là người trực tiếp thực hiện công việc hằng ngày, họ hiểu rõ nhất quy trình nào còn bất cập để cải tiến. Vì vậy, các công cụ xây dựng đều sát nhu cầu thực tế và có thể áp dụng ngay.
Để thúc đẩy hiệu quả, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh giao nhiệm vụ theo nguyên tắc “6 rõ”, xác định sản phẩm đầu ra, yêu cầu minh chứng và theo dõi bằng Bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công việc. Kết quả chuyển đổi số cũng được đưa vào tiêu chí xếp loại thi đua, khen thưởng gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Cơ chế này đã tạo động lực mạnh mẽ, xóa bỏ tư duy trì trệ.
Các sáng kiến phải trải qua thẩm định về tính mới, tính khả thi, thử nghiệm diện hẹp trước khi nhân rộng. Song song đó, tỉnh chú trọng bố trí kinh phí, huy động nguồn lực xã hội hóa để tập huấn về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin. Hệ thống cũng duy trì đội ngũ hỗ trợ kỹ thuật trực tuyến qua Zalo và đường dây nóng để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho cơ sở.
* Hiệu quả từ những con số thực tế
Ứng dụng công nghệ đã rút ngắn đáng kể thời gian và nhân lực cho nhiều công tác chuyên môn. Sự thay đổi này đem lại diện mạo mới cho công tác Mặt trận theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và công khai trước nhân dân.
Tiêu biểu là phần mềm quản lý tập trung kho cứu trợ do Ban Tuyên giáo, Công tác xã hội xây dựng. Phần mềm liên thông dữ liệu từ tỉnh đến xã, số hóa quy trình tiếp nhận, điều phối hàng cứu trợ. Nhờ đó, thời gian tổng hợp báo cáo giảm 90%, sai sót dữ liệu giảm 100%, bảo đảm hàng cứu trợ phân phối đúng đối tượng.
Trong công tác thi đua, hệ thống tổng hợp, chấm điểm dành cho 130 xã, phường thuộc 8 cụm thi đua đã rút ngắn thời gian tổng hợp từ 3 - 5 ngày xuống dưới 10 phút. Mô hình “Hội nghị không giấy” và quản lý đại biểu bằng mã QR giúp giảm từ 70 - 90% chi phí in ấn văn kiện. Việc số hóa dữ liệu an sinh xã hội cấp xã cũng giảm 70% thời gian xét duyệt hồ sơ, hạn chế nguy cơ trục lợi chính sách.
Mặt trận tỉnh cũng tập trung mở rộng các kênh tương tác với nhân dân. Đến ngày 30/9/2026, toàn bộ 130/130 Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, phường đã vận hành trang Facebook và tài khoản Zalo Official Account. Thực hiện Công văn số 1028/MTTQ-BTT ngày 20/7/2026, đã có 1.868/2.026 Ban Công tác Mặt trận ở thôn, bản, tổ dân phố xây dựng trang thông tin theo bộ nhận diện thống nhất. Hệ sinh thái này được củng cố thêm bằng Mini App “Mặt trận số Nghệ An”, tạo kênh tiếp nhận phản ánh trực tiếp từ khu dân cư về trung tâm điều hành.
Ở lĩnh vực an sinh, giải pháp số hóa dữ liệu hộ nghèo, hộ cận nghèo giúp nâng cao độ chính xác khi xét duyệt. Trang thông tin số hóa nhà Đại đoàn kết công khai tiến độ, vị trí và kinh phí xây dựng từng căn nhà qua mã QR, giúp các nhà hảo tâm giám sát trực tiếp nguồn lực hỗ trợ.
Ông Nguyễn Đình Hùng, Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An cho biết: “Mục tiêu chúng tôi hướng tới không chỉ là tiết kiệm chi phí hành chính. Khi cán bộ giảm được thời gian làm giấy tờ thủ công, họ sẽ có điều kiện xuống địa bàn gặp gỡ người dân, nắm bắt tâm tư và kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh. Đây mới là giá trị thiết thực nhất của chuyển đổi số”.
* Công nghệ phát huy tác dụng trong đời sống
Tính đến tháng 6/2026, toàn tỉnh có 87/130 xã, phường triển khai sáng kiến chuyển đổi số cụ thể. Phong trào không chỉ tập trung ở đô thị mà đã lan tỏa đến các địa bàn nông thôn, miền núi. Mỗi địa phương chủ động lựa chọn cách làm phù hợp với đặc điểm địa bàn và nhu cầu của người dân.
Các sáng kiến cơ sở tập trung vào ba nhóm vấn đề: Công khai, minh bạch nguồn lực an sinh xã; mở rộng kênh tiếp nhận phản ánh qua mã QR, biểu mẫu trực tuyến, Zalo gắn với quy trình xử lý, phản hồi rõ trách nhiệm; phổ cập kỹ năng số, giúp người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến và phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng.
MTTQ các cấp xác định công nghệ chỉ có ý nghĩa khi người dân được hưởng lợi. Các kênh trực tuyến phải gắn liền với trách nhiệm phản hồi; việc công khai nguồn lực phải đi đôi với minh bạch trong sử dụng. Theo ông Nguyễn Đình Hùng, thời gian tới, Mặt trận tỉnh sẽ tập trung vào năm nhiệm vụ trọng tâm: Hoàn thành Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn chuyển đổi số, đảm bảo các nhiệm vụ có thời hạn phải hoàn thành trước ngày 30/11/2026 theo tiêu chí rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm; vận hành hiệu quả Hệ thống thông tin báo cáo theo nguyên tắc “một lần thu thập, một lần cập nhật, nhiều lần khai thác”; xây dựng cẩm nang để nhân rộng các sáng kiến hiệu quả như: số hóa dữ liệu an sinh xã hội, Trang thông tin “Nghĩa tình dòng Lam”, mã QR “Lắng nghe dân nói”, “Hội nghị không giấy” và phần mềm quản lý kho cứu trợ; nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ thành thạo công nghệ, biết khai thác trí tuệ nhân tạo và bảo đảm an toàn thông tin. Đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số” có chiều sâu, chú trọng người dân nông thôn, vùng sâu vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đổi mới hoạt động giám sát, phản biện xã hội trên môi trường số; ứng dụng công nghệ để lấy ý kiến hài lòng của người dân về xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và theo dõi việc giải quyết thủ tục hành chính, kiến nghị của nhân dân./.
