Nhằm khẳng định vị thế trung tâm động lực và đầu tàu kinh tế của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thành phố Cần Thơ đang đẩy mạnh chiến lược bứt phá bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thay vì dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ thông tin đơn thuần, thành phố lựa chọn hướng đi mang tính bước ngoặt là chuyển dịch toàn diện sang xây dựng một hệ sinh thái công nghệ bền vững. Để hiện thực hóa tầm nhìn này, địa phương đã khẩn trương cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị bằng các chương trình hành động sát thực tiễn.
* Tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng số
Việc tập trung đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng số và dữ liệu số không chỉ giúp Cần Thơ tối ưu hóa năng lực quản lý đô thị mà còn tạo ra nền tảng vững chắc để đưa kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi của toàn vùng.
Trong thực tế, nền móng của một đô thị thông minh luôn bắt đầu từ hạ tầng kết nối băng thông rộng và mạng di động thế hệ mới. Nhận thức rõ trách nhiệm đồng hành cùng địa phương, các doanh nghiệp công nghệ số chủ lực quốc gia đã liên tục đổ nguồn vốn lớn để đồng bộ hóa hạ tầng viễn thông tại Cần Thơ.
Tính đến hết tháng 8/2026, Viettel Cần Thơ đã triển khai được hơn 1.100 trạm 5G trên toàn địa bàn. Theo kế hoạch, đơn vị này sẽ phát sóng thêm 350 trạm trong các tháng cuối năm để nâng tổng số lên 1.450 trạm. Việc mở rộng này đảm bảo diện tích phủ sóng đạt hơn 86% không gian trong nhà và 92% khu vực bên ngoài. Song song đó, hạ tầng cáp quang cũng được tăng tốc hướng tới mốc 740.000 cổng kết nối nhằm nâng tỷ lệ hộ gia đình có cáp quang tại nhà lên 81%. Sự chuẩn bị chu đáo về băng thông này giúp vận hành thông suốt các hoạt động kinh tế, xã hội và bảo đảm tín hiệu cho những lễ hội quy mô lớn thu hút hàng trăm nghìn người.
Cùng chung quyết tâm bứt phá, MobiFone Cần Thơ cũng thực hiện thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026–2031 bằng cách làm chủ và cung cấp hàng loạt nền tảng tiên tiến như Điện toán đám mây, AI, Big Data và IoT. Doanh nghiệp đang tập trung xây dựng thêm 120 trạm 5G tại các khu công nghiệp và trung tâm lớn, nâng cấp đường truyền để phục vụ tốt cho khoảng 100.000 thuê bao băng rộng tốc độ cao.
Trong khi đó, FPT Telecom lại chọn quận Ninh Kiều làm điểm nhấn công nghệ khi tiên phong đưa vào hoạt động hạ tầng Wi-Fi 7 cùng dòng sản phẩm camera thông minh có tốc độ đường truyền tối đa lên đến 10 Gbps. FPT Telecom cũng phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để triển khai hệ thống giám sát báo cháy từ xa, đồng thời tích cực hạ ngầm hệ thống cáp viễn thông nhằm bảo đảm an toàn và mỹ quan đô thị.
Bên cạnh hạ tầng viễn thông, bước nhảy vọt thực sự về không gian số của Cần Thơ được đánh dấu bằng Quyết định thành lập Khu Công nghệ cao Cần Thơ trực thuộc UBND thành phố. Dự án này có quy mô diện tích lên tới 200 ha đặt tại phường Ô Môn với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 5.000 tỷ đồng. Được quy hoạch là một khu kinh tế - kỹ thuật đa chức năng, dự án sở hữu 94,8 ha dành riêng cho sản xuất công nghệ cao và hơn 31 ha cho các hoạt động nghiên cứu, phát triển (R&D), ươm tạo doanh nghiệp. Cơ cấu tài chính của siêu dự án này kết hợp hài hòa giữa ngân sách nhà nước (chiếm 28,46%) và nguồn vốn huy động ngoài ngân sách (chiếm 71,54%). Với lộ trình phân kỳ bài bản, giai đoạn 2026–2028 sẽ tập trung giải phóng mặt bằng và khởi công hạ tầng kỹ thuật với kinh phí 2.640 tỷ đồng. Đây chính là hạt nhân công nghệ được kỳ vọng sẽ giải bài toán kinh tế tri thức, thu hút dòng vốn chất lượng cao cho toàn bộ khu vực miền Tây.
* Thành quả bước đầu và định hướng phát triển tương lai
Sự đầu tư bài bản và đồng bộ vào hạ tầng số đã mang lại những quả ngọt đầu tiên cho nền kinh tế thành phố Cần Thơ. Số liệu thống kê ghi nhận tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP địa phương tăng trưởng liên tục, từ mức 6% vào năm 2020 lên ước đạt 7,38% vào năm 2025. Quy mô kinh tế số năm 2025 của thành phố ước đạt khoảng 22.595 tỷ đồng. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng của kinh tế số đạt tới 9,6%, vượt trội so với tốc độ tăng GRDP chung của toàn thành phố là 7,2%. Sự thấu hiểu công nghệ đã bắt đầu dịch chuyển sang các ngành kinh tế truyền thống, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp.
Minh chứng rõ nét nhất cho thành quả chuyển đổi số nông nghiệp là việc triển khai ứng dụng công nghệ số ViriCert vào Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao. Công cụ này đã số hóa toàn bộ dữ liệu sản xuất ngay từ khâu khởi tạo, giúp nông dân thay thế nhật ký giấy truyền thống bằng nhật ký canh tác điện tử. Nhờ tích hợp ứng dụng “Bón phân đúng” (RCM) và giám sát thông minh, các mô hình thí điểm trên diện tích hơn 8.000 ha tại Cần Thơ đã mang lại kết quả vượt mong đợi. Lượng giống gieo sạ giảm một nửa, lượng phân đạm giảm hơn 30%, số lần phun thuốc bảo vệ thực vật giảm đáng kể trong khi lợi nhuận của người nông dân tăng thêm từ 1,3 đến 6,5 triệu đồng trên mỗi héc-ta. Đặc biệt, quy trình này giúp giảm từ 6 đến 12 tấn CO₂ phát thải trên một héc-ta, giúp hạt gạo Cần Thơ đạt các tiêu chuẩn xanh để xuất khẩu ra thị trường quốc tế.
Dù đạt được những bước tiến đáng khích lệ, Cần Thơ vẫn thẳng thắn nhìn nhận những điểm nghẽn lớn cần giải quyết trong tương lai. Hiện tại, tỷ trọng kinh tế số của thành phố vẫn xếp thứ 6/6 trong các thành phố trực thuộc Trung ương do hệ sinh thái doanh nghiệp công nghệ nội địa còn mỏng. Một thách thức nan giải khác là hiện tượng "chảy máu" dòng giá trị số. Khi người dân sử dụng các dịch vụ thương mại điện tử hoặc ứng dụng gọi xe, phần chiết khấu nền tảng và thuế thường chảy về các đô thị lớn nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính, khiến địa phương tiêu dùng không giữ lại được giá trị gia tăng tại chỗ.
Để khắc phục các hạn chế này và hướng tới mục tiêu đưa kinh tế số chiếm 30% GRDP vào năm 2030, Cần Thơ đã vạch ra những định hướng chiến lược mang tính đột phá. Thành phố sẽ tập trung mở rộng quy mô kinh tế số lõi bằng cách thu hút các dự án đầu tư vào công nghiệp điện tử, công nghệ bán dẫn và trí tuệ nhân tạo (AI).
Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Nguyễn Văn Khởi cho biết: Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo thành phố cùng Vườn ươm Công nghệ công nghiệp Việt Nam - Hàn Quốc. Thành phố tập trung phát triển hạ tầng số, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như Khu Công nghệ cao Cần Thơ, Khu Công nghệ thông tin tập trung Cần Thơ, Khu Công nghệ số Hậu Giang; đồng thời chủ động chuẩn bị các điều kiện phát triển công nghiệp công nghệ số, công nghệ bán dẫn, AI và chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về dữ liệu lớn, an toàn thông tin thông qua hợp tác sâu rộng với các viện nghiên cứu, trường đại học uy tín trong và ngoài nước.
Các chính sách thử nghiệm (sandbox) sẽ sớm được ban hành để tạo không gian pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như thiết bị bay không người lái (UAV) trong nông nghiệp hay thanh toán số chuỗi cung ứng. Bên cạnh đó, địa phương sẽ nâng cấp Trung tâm IOC thành trung tâm điều hành số theo thời gian thực và đẩy mạnh ngầm hóa cáp viễn thông theo lộ trình từ 3 đến 5 năm. Cần Thơ cũng cam kết đầu tư sâu vào nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua việc hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học uy tín để đào tạo chuyên sâu về dữ liệu lớn và an toàn thông tin. Sự hiệp lực toàn diện này sẽ là đòn bẩy đưa Cần Thơ bứt phá mạnh mẽ, giữ vững vị thế ngọn cờ đầu về công nghệ của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long./.
